T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/830
KARAR NO: 2020/22
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 19/07/2018
KARAR TARİHİ: 14/01/2020
DAVA:Davacı vekili Mahkememize sunduğu 19/07/2018 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; 17/07/2017 günü sürücü ------- sevk ve idaresindeki -----------plaka sayılı kamyonet ile tek yönlü olan-----caddesi üzerinde ters yönde seyrederek olay yeri kavşak mahallinde sol tarafta kalan ------ nolu sokağa dönmek istediği sırada seyrine göre yolun sağından soluna geçmek isteyen müvekkillerinin çocuğu yaya ------- ölümüne sebebiyet verdiğini, kaza ile ilgili olarak------- CBS'nin ------ soruşturma sayılı dosyası ile yapılan soruşturma sonucunda ----------- Asliye Ceza Mahkemesi 'nin---------- esas sayılı dosyası ile yapılan yargılamada müvekkillerinin şikayetlerini geri almaları sonucu sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğini, ceza dosyasında alınan kusur raporuna göre sürücü ------- asli kusurlu olduğunun kabul edildiğini, kazadan sonra zararın tazmini amacıyla sigorta şirketine başvuru yapıldığını, davalı şirket nezdinde ----------- nolu dosya kapsamında 54.402,79 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin eksik ve yetersiz olduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik anne için 2.500,00 TL, baba için baba için 2.500,00 'TL olmak üzere toplamda 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 10/09/2018 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 17/11/2019 havale tarihli ıslah dilekçesinde özetle: 12/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen baba için 16.148,09 TL, anne için 95.718,60 TL olmak üzere toplamda 111.866,69 TL tutar doğrultusunda dava dilekçesini ıslah ettiklerini belirterek 111.866,69 TL alacağın olay tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili 14/01/2020 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; ıslaha karşı itirazları kabul etmediklerini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili Mahkememize sunduğu 03/08/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davacı -------------- yönünden davadan önce müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine --------- nolu hasar dosyasının açıldığını ve davacı taraf için 54.402,79 TL tutarında ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, davacı ------------- yönünden müvekkili şirkete dava açılmadan önce başvuru yapılmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile kazaya karışan -------- plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde --------- nolu ------- poliçesi ile -------- tarihleri arasında sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, müvekkili şirketin ödeme yükümlülüğünün dava tarihinden itibaren muaccel hale geldiğini ve faize hükmedilmesi halinde fasal faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf ikinci cevap dilekçesi sunmamış, karar celsesine katılmamıştır.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazası nedeniyle davacıların desteklerini yitirip yitirmedikleri, kusur durumu ve davalı tarafın zararı tazmin yükümlüsü olup olmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, destekten yoksun kalma tazminatı(maddi tazminat) ve manevi tazminat davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER
Celp ve tetkik olunan 17/07/2017 tarihli ölümlü trafik kazası tespit tutanağına göre; sürücü ----- sevk ve idaresindeki -------- plakalı aracın yaya -------- çarpması sonucu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez 04/05/2018 tarihinde ------ tarafından tanzim edilen--------incelendiğinde; poliçenin-------- tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının --------- sigortalanan aracın -------- marka model ---- plakalı araç, poliçe limitinin ise ------- TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan tescil bilgDosyada mübrez 04/05/2018 tarihinde------- tarafından tanzim edilen ------ incelendiğinde; poliçenin ------------ tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının------ sigortalanan aracın ---------- marka model -------- plakalı araç, poliçe limitinin ise ------ TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan tescil bilgileri incelendiğinde; kaza tarihi itibariyle ------ plakalı aracın -------- adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez 29/05/2018 tarihli ----- nolu dekont incelendiğinde; -------- tarafından---------- hesabına 54.402,79 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez nüfus kaydı incelendiğinde; -------- müteveffanın babası,------- annesi olduğu anlaşılmıştır.
----------- Asliye Ceza Mahkemesi 'nin -------- Esas sayılı dosyasına sunulan 11/09/2017 tarihli kusur bilirkişi raporuna göre, sürücü -------- asli kusurlu, müteveffa -------- 'nin alt düzeyde tali derecede kusurlu olduğu rapor edilmiştir.
Makine Mühedisi ve Aktüerya Uzmanı Bilirkişi 12/06/2019 havale tarihli raporunda özetle; 17/07/2017 tarihli kazada davalı tarafa sigortalı araç sürücüsü dava dışı -------------- % 90 oranında kusurlu olduğu, müteveffa yaya 'nın % 10 oranında kusurlu olduğu, müteveffanın geride kalan hak sahiplerinden davacı baba ----------- nihai ve gerçek maddi zararının 15.550,21 TL, davacı anne -------- nihai ve gerçek maddi zararının 95.718,60 TL olduğu beyan ve rapor edilmiştir.
Aktüerya Uzmanı Bilirkişi 15/08/2019 havale tarihli ek raporunda özetle; davacı baba---------hesaplanan maddi tazminat miktarının 59.283,55 TL, yapılan ödemenin 54.402,79 TL olduğunu, aradaki farkın 4.880,76 TL fark bulunduğunu beyan ve rapor edilmiştir.
Kusur ve aktüer kök ve ek raporları taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
Maddi Tazminat
Haksız fiil sonucunda ölüm gerçekleşmişse; cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar uğranılan zararlar olarak kabul edilir.(TBK Madde: 53)
Destekten yoksun kalma zararları, Borçlar Kanunu hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.(TBK Madde: 55/1)
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay --------. Hukuk Dairesi'nin --------- Tarih, --------- Esas ve ---------- Karar Sayılı İlamı).
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir(İstanbul BAM ------. Hukuk Dairesi'nin ------Tarih,------ Esas ve ----- Karar; ---- Tarih, ----- Esas ve ----- Karar Sayılı İlamları ile İstanbul BAM ----. Hukuk Dairesi'nin --------------------Tarih, ---------- Esas ve ------ Karar Sayılı İlamı).
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
Davacı tarafın, ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına; dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağına karar vermek gerekir. (HGK'nun ------- gün ve ------ esas-------karar, HGK'nun --------- gün ve ---------- esas-------- karar, HGK'nun ------gün ------- esas ------- karar, HGK'nun ------ gün ve -------- Esas- ----karar sayılı ilamları - Yargıtay ----- Hukuk Dairesi'nin --------- tarih, ----- Esas ve ------- karar sayılı ilamı)
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Nüfus Kaydı, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, SGK müzekkeresi, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Ceza/Soruşturma Dosyası, Sosyal ve Ekonomik Durum Araştırması, Ödeme Dekontu, Hesap/Aktüer Raporu, Islah/Talep Arttırım, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; 17/07/2017 tarihinde davalı dava dışı--------- sevk ve idaresindeki -------plakalı aracın davacı yaya ------ çarpması sonucu ölümlü trafik kazası meydana geldiği, kazada---------öldüğü, kazanın meydana gelmesinde dava dışı sürücü ------- % 90 oranında, müteveffa yayanın ise % 10 oranında kusurlu oldukları, davacıların müteveffa/desteğin anne ve babası olduğu, davada trafik---------- poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle ----- tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultuda hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporuna göre sigorta şirketince 29/05/2018 tarihinde yapılan 54.402,79 TL ödemenin işlemiş faizi ile birlikte tenzili yapıldıktan sonra davacı --------- 15.502,21TL, davacı -------- 95.718,60 TL destekten yoksun kalması nedeniyle zarara uğradıkları, kask takılmaması, alkollü sürücünün aracına binme, istiap haddinin aşılması, hatır taşıması gibi kazanın meydana gelmesinde değil ve fakat zarara etkili olan müterafik kusur indirimi nedeni bulunmadığı, ------ plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde ------ ile sigortalayan davalı sigorta şirketinin davacı tarafın maddi zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre sorumlu olduğu, davalının sigortaladığı araç kamyonet olup, ticari araç niteliğinde bulunması ve ticari borçlarda ticari faiz uygulanacak olması nedeniyle tazminat alacağına ticari faiz uygulanması gerektiği, davacı ------------ tarafından sigorta şirketine 05/09/2017 tarihinde başvuru yapıldığı, başvurudan itibaren 8 iş günü sonrası olan 15/09/2017 tarihinde temerrüdün oluştuğu, davacı -------- tarafından sigorta şirketine 24/09/2018 tarihinde başvuru yapıldığı, başvurudan itibaren 8 iş günü sonrası olan 04/10/2018 tarihinde temerrüdün oluştuğu, sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davacı -------- açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davasının kısmen kabulüne, davacı -----------açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davacı -------- tarafından açılan davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE; davacı - tarafından ---------açılan davanın KABULÜNE,
2-Davacı ----------- yönünden destekten yoksun kalma tazminatı olan 15.550,21TL'nin 15/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalıdan alınarak davacı -------- 'ye verilmesine,
3-Davacı------- yönünden destekten yoksun kalma tazminatı olan 95.718,60 TL'nin 04/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalıdan alınarak davacı ----------- verilmesine,
4-Başlangıçta peşin olarak alınan 35,90 TL harcın ıslah harcı toplamı 1.825,01 TL ile birlikte, alınması gerekli olan 7.600,79 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.739,88 TL karar ve ilam harcının davalı 'dan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu posta ve tebligat gideri 166,75TL, bilirkişi ücreti 1.400,00 TL olmak üzere toplam 1.566,75 TL yargılama masrafının, davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 1.558,00 TL yargılama masrafına, peşin harç 35,90 TL, ıslah harcı toplamı 1.825,01 TL ile birlikte eklenerek sonuç olarak 3.418,91 TL'nin davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 8,75 TL yargılama masrafının davacı yan üzerinde bırakılmasına,
6-Maddi tazminat davası yönünden davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 14.520,57 TL avukatlık ücretinin davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Maddi tazminat davası yönünden davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 597,58 TL avukatlık ücretinin davacı taraftan alınarak davalı 'ya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/01/2020