T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/776 Esas
KARAR NO: 2018/815
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 12/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin, davalı ile gidiği araç kiralama ilişkisi kapsamında, davalı,6 ay süre ile 1 adet, ............. müdel araç ve ................ ...... aracı müvekkile kiraya vermeyi, müvekkil de kararlaştırılan bedeli ödemeyi taahhüt ettiğini. Bu hususta tarafların yazılı bir sözleşme imzaladığını, ticari ilişkinin karşılıklı gönderilen elektronik postalar ile kurulduğunu. Araçlardan ........ olan için belirlenen 6 aylık fiyat 11.772,00 TL ....... için belirlenen fiyat 18.054,00 TL olduğunu, teklifteki fiyat ile müvekkil tarafından davalıya verilen çek bedelleri tolamının farkı sebebi, teklifte bahsi geçen .......... aracı temin edememeleri ve her iki aracın da ......... olarak verileceğinin ifade edilmesi olduğunu, hu hususta taraflarca pazarlık apılarak fiyatın, dava konusu edilen tutara sabitlendiğini, müvekkilin taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğini, borcunu kendisinin ve müşterisinin çekleri ile ödediğini, davalının, araçlardan birini hiç teslim etmediğini, diğerini de geri aldığını, müvekkil şirketin çalışanlarının bu olayların tamamına sahit olduğunu, maddi vakıalar ile ilgili olarak,sözleşmenin kurulma süreci, araç teslimi, diğer aracın teslim edilmemesi, aracın iade alınması , davalının çekleri iade etmemesi gibi hususlarda tanık dinletme taleplerinin olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle, müvekkilin alamadığı hizmetin bedelini çeklerle ödemiş olduğundan, davalı ileşifahi görüşmeler yapılmasına rağmen davalının, çekleri üçüncü şahıslara vererek tedavüle sokacağı şüphesinin oluştuğunu, müvekkilin telafisi imkansız zararlara uğramaması için çeklerin ödemesinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulması ve bu çekler nedeniyle müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
DAVA : Dava hukuki niteliği itibari ile İİK 72 maddesi uyarınca açılan MENFİ TESPİT davasıdır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığını davanın her aşamasında resen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde dosya üzerinden karar verilmesi mümkündür. (HMK 115 ve 2. maddesi)
Görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. (HMK 114/I-c maddesi)
Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.( HMK 1 maddesi)
Ticari davalar TTK. 4. maddesinde mutlak ve nispi ticari davalar düzenlenmiştir. Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kamumda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaıet mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise nispi ticari dava sözkoııusu olup mahkememizin görev alanı içinde kalacaktır.
TTK nun 5. maddesine göre; Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir.
HMK 4 maddesi uyarınca; kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakmakla Sulh Hukuk Mahkemeleri görevlidir.
Somut olayda ; davacı davalı ile aralarında imzalanan araç kredi sözleşmesi uyarınca kira bedelini araç olarak verdiği iddia olunan ...... şubesi muhataplı .............. nolu 16/07/2018 keşide tarıhlı 12.222,00 TL bedelli ve ................ A.Ş muhataplı .......... nolu .......... keşide tarilli 11.322,00 TL bedelli çekler nedeni ile borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacının borçlu olmadığını iddia ettiği çeklerin düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişki kira sözleşmesidir.
Açılan davanın mutlak ve nispi ticari dava özelliği bulunmadığı gibi , oto kiralama sözleşmesinden kaynaklanan davalarda HMK'nun 4, 114 ve 115 maddeleri gereğince mahkememizin görevsizliği nedeniyle açılan davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine , dosyanın HMK 20 maddesi gereğince İstanbul Anadolu Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- HMK 4. ve HMK.114/1-c maddeleri uyarınca mahkememizin GÖREVSİZ olması nedeniyle davanın GÖREV DAVA ŞARTI YOKLUĞU nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-HMK.'nun 20.maddesi uyarınca, iş bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içinde başvuru halinde, dava dosyasının görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi SULH HUKUK Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK.'nun 331/2 maddesi uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
4-HMK.20.maddesi uyarınca işbu kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 haftalık kesin süre içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına (tebliğ ile beraber),
5-6100 sayılı HMK.nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkemece hükmedilmesine,
6-6100 sayılı HMK.nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlikkararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise, talep halinde mahkememizce verilecek ek kararla dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacıların yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmesine,
7-Davacı vekilinin ödemeden men ihtiyati tedbir talebinin görevli mahkemede değerlendirilmesine,
Karar verildi.
Taraf vekillerinin yokluğunda Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK 345 Maddesi uyarınca yasal 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM a İstinaf yasa yolu açık olmak üzere, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar verildi.