T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/1351 Esas
KARAR NO: 2019/656
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/12/2017
KARAR TARİHİ: 02/07/2019
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 22/12/2017 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 15/08/2017 günü saat 20:00 sıralarında ----------------adresine ---- plakalı aracını parkettiğini, 16/08/2017 tarihinde 07:30 sıralarında aracının yanına gittiğinde ise aracının sol tarafının hasar görmüş olduğunu farkettiğini, bunun üzerine olaya şahit olan tanıkların beyanı üzerine davalı ...' ın sevk ve idaresindeki -----plakalı kamyonetin kontrolsüz ve dikkatsiz şekilde yola ters yönden gelerek müvekkilinin aracına sürterek geçmek suretiyle yoluna devam ettiğini, kazanın meydana gelmesinde ---- plakalı araç sürücüsü davalı ... asli ve tam kusurlu olduğunu, tam kusurlu davalı ...' ın kullanmış olduğu araca ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının ise diğer davalı ... şirketince yapıldığını, davalı ... şirketinin sigortalının sebep olduğu zarardan, sigortalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, taraflarınca yapılan başvuru davalı ... şirketine 19/10/2017 tarihinde tebliğ edilmişse de menfi veya müspet herhangi bir cevap alınamadığını beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 23/02/2018 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 26/04/2019 havale tarihli ıslah dilekçesi ile; dava değerini 7.194,50 TL' ye yükseltmiştir
Davacı vekili, hüküm duruşmasına yokluğunda karar verilmesine ilişkin mazeret dilekçesi sunmuş mahkememizce davacı vekiline yokluğunda karar verilmesi talepli mazeret dilekçesinin kabulüne karar verilerek tahkikatın sona erdiği tefhim edilmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ...-------- vekili Mahkememize sunduğu 30/01/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: 15/08/2017 tarihli kazaya karıştığı belirtilen--------plakalı aracın-------. Nezdinde ------ numaralı ---- vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğu ve kaza tarihi itibariyle teminat limitinin 33.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında olduğunu, bununla birlikte yapılacak değer kaybı hesaplamasında aracın güncel kilometresi ve rayiç bedeli göz önünde bulundurularak tespit yapılması gerektiğini, araçta meydana gelen maddi hasarın tayininde ve sigorta şirketince ödenecek tazminat tutarının belirlenmesinde Trafik Sigortası Genel Şartlarının esas alınması gerektiğini, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, Trafik Poliçesi Genel Şartlarının A.& Teminat Dışında Kalan Haller "k" bendi hükmüne göre "k) Gelir kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri", teminat dışı bırakıldığını, davacı tarafından aracında meydana gelen değer kaybı miktarının tespit edilebilmesi için Trafik Sigortası Genel Şartları Ek-1 yer alan hesaplama yönteminin esas alınması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...' a dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.
Davalılar hüküm duruşmasına katılmamıştır.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davacının park halindeki aracındaki meydana gelen zarar ile ilgili olarak kusur durumu ve davalı tarafın zararı tazmin yükümlüsü olup olmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, değer kaybı/hasar bedeli, araç mahrumiyeti tazminatı(maddi tazminat) davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER
Dosyada mübrez 16/08/2017 tarihli olay yeri inceleme görgü ve tespit tutanağına göre; ----- plakalı aracın yapılan görgü tespitinde sol dikiz aynasının kırıldığı ve sürtmeden kaynaklı boya değişimi olduğu, sol ön lastiğin yarılmış ve sol ön jantın sürtmeden kaynaklı hasar gördüğü anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan 25/10/2016 tarihinde -------. tarafından tanzim edilen ---- Poliçesi incelendiğinde; poliçenin --- tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ---- sigortalanan aracın ------- plakalı araç, poliçe limitinin ise 31.000,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan ------ Plakalı aracın tescil bilgileri incelendiğinde; ... adına kayıtlı olduğu,----plakalı aracın ise davacı --- adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Makine Mühendisi bilirkişi 30/03/2019 havale tarihli raporunda özetle; dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücü ------ %100 oranında kusurlu olduğunu ve davacı aracındaki hasar onarım bedeli 4.186,00 TL, değer kaybı 3.000,00 TL, araç mahrumiyet zararı kaybının 1.000,00 TL olmak üzeer toplam 8.186,00 TL değer kaybının oluştuğu, bu tutardan davalı ---- sorumlu olduğu ve davalı ... şirketinin araç mahrumiyet zararı hariç 7.186,00 TL sorumlu olduğunu beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay ------. Hukuk Dairesi'nin 29/05/2017 Tarih, 2016/14573 Esas ve 2017/6035 Karar Sayılı İlamı).
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Araç Malikinin Sorumluluğu
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir. Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)
İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2).
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Olay yeri inceleme görgü ve tespit tutanağı, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Bilirkişi Raporu, Islah/Talep Arttırım, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde;------- plakalı aracın yapılan görgü tespitinde sol dikiz aynasının kırıldığı ve sürtmeden kaynaklı boya değişimi olduğu, sol ön lastiğin yarılmış ve sol ön jantın sürtmeden kaynaklı hasar gördüğünün tespit edildiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ın % 100 oranında kusurlu olduğu, davada trafik(ZMMS) poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlardan önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu doğrultuda hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişisi raporuna göre davacının 4.186,00 TL hasar onarım bedeli, 3.000,00 TL değer kaybı bedeli ve 1.000,00 TL araç mahrumiyet tazminatı olmak üzere toplam 8.186,00 TL zararının bulunduğu, davalı sürücü'nün davacı tarafın zararından haksız fiil hükümlerine göre,------ plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde KTK Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalayan davalı ... şirketinin davacı tarafın değer kaybı ve hasar bedeline ilişkin zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla ve araç mahrumiyet zararı hariç olmak üzere KTK'nın 97. Maddesine göre müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, zararın haksız fiilden kaynaklanmış olması nedeniyle tazminat alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği, davalı sürücü ... yönünden temerrütün haksız fiil tarihi itibari ile gerçekleştiği, davalı ... yönünden ise 19/10/2017 tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası olan 29/10/2017 tarihinde temerrüdün gerçekleştiği, her ne kadar davacı taraf 8,50 TL posta masrafını da talep etmiş ise de bunun yargılama masrafı olarak değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı olan 7.186,00 TL 'nin davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan 16/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; davalı ... yönünden 29/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Araç mahrumiyet tazminatı olan 1.000,00 TL'nin haksız fiil tarihi olan 16/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ....--------- alınarak davacıya verilmesine,
4-Başlangıçta peşin olarak alınan 75,05 TL harcın ıslah harcı 64,45 TL ile birlikte, alınması gerekli olan 559,19 TL harçtan mahsubu ile bakiye 419,69 TL karar ve ilam harcının -davalı ... şirketinin sorumluluğu 368,42 TL ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar'dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu peşin harç 75,05 TL, ıslah harcı 64,45 TL ile birlikte, posta ve tebligat gideri 256,00 TL, bilirkişi ücreti 700,00 TL, sigorta başvuru---- masrafı 8,50 TL, olmak üzere toplam 1.104,00 TL yargılama masrafının -davalı ... şirketinin sorumluluğu 969,57 TL ile sınırlı olmak kaydıyla- davalılar'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan --- uyarınca 2.725,00 TL avukatlık ücretinin davalılar'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.