T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/732
KARAR NO: 2019/1246
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 27/06/2018
KARAR TARİHİ: 17/12/2019
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu ------havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu ----- İcra Müdürlüğünün ----Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yasal sürede itiraz edilmemesi sebebi ile ----- tarihinde kapak hesabı yapıldığı ve ödemesinin gerçekleştirildiğini, icra takibinde takibe konu borcun sebebi olarak ----düzenleme tarihli ve ----faiz başlangıç tarihli ---- tutar tutarındaki açıklaması takip başlatıldığını, icra takibinde borca sebep olarak takip talebinde belirtilen hususa dair müvekkilin elinde herhangi bir bilgi ve belge olmadığı için taşımaya dair ekli belgelerin dilekçe ekinde sunulduğunu, bunun haricinde davalının sigorta dosyasını sunması durumunda hukuki durum daha açık bir şekilde anlaşılacağını, dava dışı şirketin malların taşınması sırasında belirtilen zararların her ne ise bu zararların oluşmasında müvekkilinin münhasır kusuru bulunmadığı için sigorta şirketinin rücu müessesesini işleterek müvekkilden bu bedeli talep etmesinin hakkaniyetiz olduğunu, davalı ... şirketinin rücu hakkı olmadığı halde kötü niyetle takip başlatarak müvekkilini dava açmaya zorladığını beyanla ödeme yapılan tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı tarafın asıl alacağın % 20 'si oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu ----- havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: malların sağlam olarak alıcısına teslim edildiğini, müvekkilinin hasardan sorumlu olamayacağını, ispat külfetinin davalıda olduğunu, yüklemeden kaynaklı oluşan hasarların taşıyıcı olarak müvekkilinden talep edilmesinin hakkaniyete uymadığını, tenzile dair bir değerlendirme yapılmadığını beyan etmiştir.
Davacı vekili ---- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu ------ havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: istirdat davalarının açılabilmesi için hem takip hukuku bakımından hem de maddi hukuk bakımından belli şartların gerçekleşmiş olması gerektiğini, istirdat davasının açılabilmesi için maddi hukuk bakımından geçerli olan şartın borçlunun borcu olmadığı bir parayı icra tehdidi altında ödemiş olması olduğunu, huzurda görülen iş bu davada bu şartın eksik olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirketin sigortalısına ait emtiada meydana gelen hasarın, emtia davacının uhdesindeyken ve taşıma esnasında gerçekleştiğini, bu hususun tutanak altına alındığını, müvekkili şirketin dava dışı sigortalısı ------------ taşınacak cam emtiası nakliye işini davalı ...---- üstlendiğini, ------ teslimat sırasında emtianın toplam ----- hasarlı teslim edildiğini, tamamen kırılmış ve hurdaya atılmış olan bu emtianın nakliyesi sırasında davalıya ait ----------------- plakalı araçta taşıma sırasında ve ------ tarihinde meydana geldiğinin tutanak altına alındığını, davacı tarafın emtianın taşıma sırasında hasara uğradığına ilişkin kusurunun bulunmadığına yönelik iddialarının kabul edilemez olduğunu, davacı tarafın halefiyetin hakkaniyetle bağdaşmadığına ilişkin iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, müvekkili şirket bakımından halefiyet hakkının sigortalının zararının karşılanmasından itibaren doğmuş olduğunu, taraflarınca İstanbul Anadolu -------. İcra Müdürlüğünün --------Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafından ödeme yapılarak dosyanın kapatıldığını, hal böyle iken istirdat talepli ikame ettiği davasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize sunduğu ------- havale tarihli ikinci(2.) cevap dilekçesinde özetle: malların sağlam teslim edildiğine ilişkin iddianın gerçeği yansıtmadığını, davacının tenzile ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili ------------tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davalının dava dışı sigortalasına davalının taşıyıcısı olduğu emtianın hasarlanması iddiası ile ödemiş olduğu hasar bedelinin davacıya rücu edip edemeyeceği, bu bedelin rücusu nedeniyle başlatılan takipde ödenen bedelin davacı tarafından istirdatının mümkün olup olmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, takipte ödenen paranın istirdadı davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 72/7 maddesindeki; "Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Celp ve tetkik edilen İstanbul Anadolu ------ İcra Müdürlüğü'nün -------Esas sayılı dosyasında; davacı/takip borçlusu hakkında ------- tarihli takip talebi ile ilamsız takip başlatıldığı, davacı/takip borçlusunun süresinde takibe itiraz etmemesi nedeni ile takibin kesinleştiği ve takip borcunun ------ tarihinde icra müdürlüğü'ne ödendiği anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulu ------tarihinde -------- tarafından tanzim edilen ----- incelendiğinde; poliçenin -------- tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının --------. olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan CMR taşıma senedi incelendiğinde, göndericinin ------, nakliyecinin ------- taşımanın ---- plakalı araç ile -------------------- işine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan ---------- seri nolu navlun faturası incelendiğinde; ------- adına tanzim edildiği ve --- bedelli olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan ---- seri nolu sevk irsaliyesi incelendiğinde; -----------adına tanzim edildiği ve fiili sevk tarihinin -----------olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan -------referans nolu belge incelendiğinde; ------- firmasına ait ----- plakalı araç ile gelen---- ---hasar tespit edildiği, ------ tarafındna yapılan boşaltma sonucunda-------- camı tamamen kırık çıkmış ve hurdaya atıldığı, toplam hasarlanan camın bedelinin ------ olduğu belirtilmiştir.
Taşıma Uzmanı ile ---- Havale tarihli heyet raporunda özetle; davacının ------ CMR madde 17/1 hükmü uyarınca kusurlu ve medyana gelen zarardan sorumlu olduğu, davalı ..----- davacı taşıyıcının haklarına halef olarak rücu etmekte haklı bulunduğu, davacı taşıyıcının icra takip dosyasına yaptığı ödeme ile sorumluluğunu yerine getirdiği beyan ve rapor edilmiştir.
----- Havale tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; fazla ödenen faiz miktarının ---olduğu tespit edilmiştir.
Bilirkişi heyeti kök ve ek raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141), toplanan/sunulan deliller, ticaret sicil kayıtları, navlun faturası, ------- dosyası, bilirkişi kök ve ek raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde;----- fiili sevk tarihinde gönderilen emtianın teslimi sırasında bir kısım ürünün nakliye sırasında kırıldığına ilişkin protokol düzenlendiği ve bu protokolde araç sürücüsü --- imzasının bulunduğu, meydana gelen hasar nedeniyle oluşan zararı davalı .---- sigortalısına ödediği ve yaptığı bu ödeme nedeniyle davacı takip borçlusu hakkında ödenen tazminatın rücusu istemiyle icra takibi başlattığı, davacı takip borçlusu tarafından takipte kesinleşen alacak tutarı ---- tarihinde icra dosyasına ödendiği, eldeki davanın ise taşımaya konu emtiada meydana gelen zararların davacı taşıyıcının kusuru ile oluşmadığı ve davalı ... şirketinin rücu hakkı bulunmadığından bahisle takibe ödenen paranın istirdadının talep edildiği, mahkememizce somut olaya uygun gerekçeli ve denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporuna göre araç sürücüsünün emtiada oluşan kısmi hasarın taşıma sırasında meydana geldiğine ilişkin protokolü imzaladığı da nazara alındığında, hasardan davacı taşıyıcının sorumlu olduğu, dava dışı gönderici firma tarafından düzenlenen faturaya göre hasar bedelinin --- olarak tespit edildiği, takipte ise --- ödeme tarihi olan ---- tarihindeki --- işlemiş faizi ile birlikte talep edildiği, asıl alacak, işlemiş faizi ile takip harç ve masrafları hesaplandığında ödenmesi gereken tutarın --- olduğu, ancak takipte ---ödendiği nazara alındığında davacının ---- fazla ödemesinin bulunduğu, yapılan bu fazla ödemenin davacıya iadesinin gerektiği, her ne kadar davacı vekilince davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ekinde dosyaya sunulan ihbar föyünde hasar ihbar tarihinin --- tarihi olarak belirtildiği iddia edilmiş ise de bahsi geçen ----" ibaresinin poliçe bilgilerine ilişkin kısımda yer aldığı, ihbar bilgilerinin yer aldığı kısımda ise ---- şeklinde gösterildiği, dolayısıyla ihbar föyünde bir çelişki bulunmadığı, ayrıca teslimatın hasarlı yapıldığına ilişkin protokolün içeriği ile ilgili belgeyi imzalayan araç sürücüsünün bilgilendirme yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı iddiası yönünden ise davacı tarafın basiretli bir iş adamı gibi, davranma yükümlülüğü bulunduğundan araç sürücüsünün protokolü anlamadan imzaladığının ispatlanması gerektiği, dosyada ise bu yönde bir ispat bulunmadığı, bu nedenlerle davacı tarafın iddialarına itibar olunmadığı ve davacı tarafın taşıma nedeniyle meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, kabul edilen kısım yönünden ise İİK.nun 72/7 'nci maddesinde kötü niyet tazminatına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmaması nedeniyle kötü niyet tazminatı talebinin reddi gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ------ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin REDDİNE,
2-Davacı tarafın şartları oluşmayan kötü niyet tazminat taleplerinin REDDİNE,
3-Başlangıçta peşin olarak alınan ---- harcın alınması gerekli olan---- harçtan mahsubu ile fazla alınan -- karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu posta ve tebligat gideri --- olmak üzere toplam --- yargılama masrafının, davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan ---yargılama masrafına, --- harç eklenerek sonuç olarak --- davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan--- yargılama masrafının davacı yan üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan--- 13/2 maddesi uyarınca---- avukatlık ücretinin davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan --- uyarınca ---- ----- davacı taraftan alınarak davalı 'a verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,
8-İstanbul Anadolu ---. İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyasının mercine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kesin olarak açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.