T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/1272
KARAR NO: 2019/279
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/12/2017
KARAR TARİHİ: 21/03/2019
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 04/12/2017 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ----- marketlerinin ekmek tedarikçisi olduğunu, müvekkili şirketin adına --- marketlerine ekmek teslim edildiğini, davacının çocuklarına ait --------- Tic. Ltd. Şti.'ne ait iş yerinde de aynı şekilde davalı şirket adına ----marketlerine ekmek teslim edildiğini, davalı şirket gerek müvekkili ait işyerinden yapılan satış ve gerekse de --- --- Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan satış ile ilgili olarak düzenlenen faturalara rağmen borcu olmadığı gerekçesi ile hiç ödeme yapılmadığını, müvekkili tarafından davalı şirket aleyhine İstanbul Anadolu ------------. İcra Müdürlüğü'nün 2017/20888 Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, yine --------------- tarafından da İstanbul Anadolu -------------. İcra Müdürlüğü'nün 2017/20710 Esas sayılı icra takibi dosyası ile davalı şirket aleyhine icra takibine girişildiğini, davalı şirketin her iki icra takip dosyasına de aynı gerekçeler ile itiraz ederek takiplerin durmasına neden olduğu, aynı zamanda da müvekkili ve ----------------- Limited Şirketine herhangi bir ödeme ve herhangi bir ekmek iadesi de yapmadığı halde iade faturaları keserek borçtan kurtulmaya çalıştığını, davalı şirketin itiraz dilekçesinde müvekkili ile ----------- üretim sözleşmesi imzaladığını beyan ettiğinin, bu beyanın kesinlikle doğru olmadığını, müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanmış herhangi bir sözleşmenin mevcut olmadığını, olmayan sözleşme ile var olduğu iddia edilen kesintilerin yapılmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin davalı şirketten takibe konu faturalardan dolayı alacaklı olduğunu, davalı şirketin iddia ve itirazlarının haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamı ile alacağın % 20 'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 21/03/2019 tarihli celsedeki esas hakkındaki beyanında; bilirkişi raporuna iki haftalık süre içinde cevap verilmediğini, yeni bir inceleme günü talibine muvafakatlerinin bulunmadığını beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Davalı vekili 21/03/2019 tarihli celsedeki esas hakkındaki beyanında; bilirkişi tarafından flash bellekteki kayıtların incelenmediği, kendilerine iletişime geçilmediği, süre verildiği takdirde ticari defter ve kayıtları ibraz edeceklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davalı adına alıcıya ekmek teslimi yapılıp yapılmadığı, davalının fatura borcunu ödeyip ödemediği noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: İtirazın iptalini düzenleyen 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67/1. Maddesindeki "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Celp ve tetkik edilen İstanbul Anadolu ------------. İcra Müdürlüğü'nün 2017/20888 Esas sayılı dosyasında; davacı takip alacaklısı tarafından 14/08/2017 tarihli takip talebi ile davalı takip borçlusu hakkında ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalı takip borçlusuna 16/08/2017 tarihinde tebliği üzerine davalı takip borçlusunun süresi içerisinde, borca ve ferilerine karşı itiraz ettiği ve bunun üzerine takibin durduğu, itiraz dilekçesinin ve takibin durdurulmasına ilişkin kararın davacı takip alacaklısına tebliğ edilmediği, eldeki davanın 1(bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı vekilince dosyaya sunulan --- tarih ve ---- seri nolu 1.112,43 TL bedelli, 31/03/2017 tarih ve --- seri nolu----bedelli, 30/04/2017 tarih ve --- seri nolu 658,44 TL bedelli, 30/04/2017 tarih ve ------seri nolu 937,54 TL bedelli, 31/05/2017 tarih ve -----seri nolu 767,80 TL bedelli, 31/05/2017 tarih ve ---- seri nolu 1.005,64 TL bedelli, 30/06/2017 tarih ve ----- seri nolu 810,30 TL bedelli, 30/06/2017 tarih ve -----------------seri nolu 1.097,57 TL bedelli, 07/07/2017 tarih ve ----- seri nolu 197,96 TL bedelli, 14/07/2017 tarih ve ----------seri nolu 185,52 TL bedelli, 21/07/2017 tarih ve --- seri nolu 168,55 TL bedelli, 26/07/2017 tarih ve ---- seri nolu 609,23 TL bedelli, 26/07/2017 tarih ve ---- seri nolu 850,82 TL bedelli faturalar incelendiğinde davalıya yönelik olarak düzenlendiği ve açık fatura niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş, inceleme gününde Mahkememize ibraz edilen ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mali Müşavir bilirkişi 15/11/2018 havale tarihli raporunda özetle; davacı şirket ticari defter ve kayıtlarına göre davacının davalıdan takip tarihi itibariyle talebi gibi 9.089,94 TL tutarında alacaklı göründüğü, alacağın dayanağını teşkil eden faturalara konu emtianın teslimi ile faturaların tebliğine ilişkin dosya kapsamına göre herhangi bir belgenin ibraz edilmediği, davalı şirket tarafından kayıtlarının e-defter şeklinde tutulduğundan bahis ile incelemede bir Usb bellek ibraz edildiği, içinde herhangi bir hesap hareketi ve defter kaydı bulunmadığı, yalnız e-defter beratlarının yer aldığını, dava konusu yönden inceleme yapılamadığını, davacı lehine alacağa hükmedilmesi halinde avans faizi talep edilebileceği beyan ve rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Ticari Defterlerin Delil Kabiliyeti
Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun, yargılamayı gerektiren davalarda hazırlık işlemlerine ilişkin hükümleriyle senetlerin ibrazı zorunluluğuna dair olan hükümleri ticari işlerde de uygulanır. (TTK m. 83)
Uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları bu Kanuna göre belgedir. (HMK m. 199)
Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir. (HMK m. 219)
İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir. (HMK m. 220/1)
Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. (HMK m. 222/2-3-5)
Temerrüt
İfa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç, doğumu anında muaccel olur(TBK m. 90).
Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir(TBK m. 97).
Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer(TBK m. 117/1).
Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; ( .... ) borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır(TBK m. 117/2).
Aksine sözleşme yoksa, ticari bir borcun faizi, vadenin bitiminden ve belli bir vade yoksa ihtar gününden itibaren işlemeye başlar(TTK m. 10).
Faiz
Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1 inci maddede belirlenen orana göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur(3095 s.y. M. 2/1).
---------------Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2).
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, ticaret sicil kayıtları, faturalar, takip dosyası, bilirkişi raporu, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı/takip alacaklısının davalı/takip borçlusu hakkında faturaya dayalı olarak takip başlattığı, davalı/takip borçlusunun tebliğ edilen ödeme emri üzerine takibe borca ve fer'ileri yönünden süresinde itiraz ettiği ve takibin durduğu, eldeki itirazın iptali davasının süresinde açıldığı, taraflar arasındaki ihtilafın takip dayanağı belgeye konu mal ve/veya hizmetin teslim edilip edilmediği ve/veya sunulup sunulmadığı hususundan kaynaklandığı, uyuşmazlığın halli ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti için defter incelemesine karar verildiği, davalının ticari defterlerini kabul edilebilir bir mazeret bildirmeksizin bilirkişi incelemesine sunulmak üzere ibraz etmediği, davacının ise kendi ticari defterlerine göre davalı taraftan 9.089,94 TL alacaklı olduğu, davacının ticari defterlere delil olarak dayandığı ve tarafların ellerinde bulunan belgeleri -ticari defterler dahil- ibraz zorunluluğu bulunduğu, bu zorunluluğa ve verilen kesin süreye rağmen davalının ticari defterlerini ibraz etmediği, HMK'nun 220' inci maddesinde, bir tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesinin sonuçlarının düzenlendiği, karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılması gerektiği ve tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebileceği(Yargıtay -----. Hukuk Dairesi'nin 12/09/2017 tarih, 2016/3858 Esas ve 2017/2944 Karar sayılı İlamı - Yargıtay ----- HD'nin 07/02/2017 tarih ve 2015/12365 Esas - 2017/648 karar sayılı ilamı - Yargıtay ------------. Hukuk Dairesi'nin 28/01/2016 Tarih, 2015/5491 Esas ve 2016/506 Karar sayılı ilamı) davacının ticari defterlerinin Türk Ticaret Kanunu'na ve Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun düzenlemelerine göre(TTK'nın 18. Maddesinin birinci fıkrasına ----------- eklenen "bu Kanun hükümleri uyarınca" ibaresinin gerekçesinden) usulüne uygun tutulmuş olması ayrıca alacağın dayanağı faturanın mevcut olması karşısında belgeleme ve kaydın belgeye(evrak-ı müsbiteye) dayanması ilkesi["belge yoksa kayıtta yoktur" ilkesi]'ne(TTK'nın 64/2. Maddesi ve gerekçesinden) uygun olması nedeni ile davacı lehine delil teşkil edeceği, ayrıca davalı tarafça icra takibine yapılan itirazda davacı takip alacaklısına ciro prim faturası, iade faturası, yıllık ciro prim faturası, fiyat farkı faturası vb. Sözleşme kapsamında hak ve sorumluluklar doğrultusunda kesilen faturalar ve ücret yerine satış yapılan un faturası/faturaları mahsup edildikten sonra takip tarihi itibariyle sözleşmede kararlaştırılan 60 gün sonra ödeme dikkate alındığında muaccel bir borcun bulunmadığı iddia edilmiş ise de, davalı tarafça iddialarını ispatlayacak dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı, kaldı ki itiraz dilekçesinde bahsi geçen faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, bu nedenle davalı takip borçlusunun icra takibine itirazının haksız ve yersiz olduğu, aksine bir sözleşme olduğu veya taraflarca vade belirlendiği iddia ve ispat edilmediği gibi icra takibinden önce davalı/takip borçlusu temerrüde düşürülmediğinden takip tarihine kadar işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, davacının tacir olması ve taraflar arasında ticari ilişki bulunması(TTK m. 19/2) nedeniyle alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz(3095 sy. m. 2/2) uygulanması gerektiği, alacağın likit olması nedeni ile kabulle sonuçlanan kısım üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi şartlarının oluştuğu(İİK m. 67/2) sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2-Davalı/takip borçlusunun, İstanbul Anadolu ----. İcra Müdürlüğü'nün 2017/20888 Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 9.089,94 TL asıl alacak yönünden İPTALİNE, kabulüne karar verilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına,
3-Kabulüne karar verilen alacağın %20 'si olan 1.817,98 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Başlangıçta peşin olarak alınan 259,49 TL harcın ve icra takibi peşin harcı 46,36 TL'nin, alınması gerekli olan 620,93 TL harçtan mahsubu ile bakiye 315,08 TL karar ve ilam harcının davalı 'dan alınarak hazineye irat kaydına,
5- Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu posta ve tebligat gideri 94,40 TL, bilirkişi ücreti 600,00 TL olmak üzere toplam 694,40 TL yargılama masrafının, davacı davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 415,00 TL yargılama masrafına, peşin harç 259,49 TL, eklenerek sonuç olarak 674,49 TL'nin davalı 'dan alınarak davacıya verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 279,00 TL yargılama masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan------- uyarınca 2.725,00 TL avukatlık ücretinin davalı 'dan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan -----------uyarınca 2.725,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı 'a verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacıya iadesine,
9-Karar kesinleştiğinde, İstanbul Anadolu ------------. İcra Müdürlüğü'nün 2017/20888 Esas sayılı dosyasının merciine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.