T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/698
KARAR NO: 2019/646
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/06/2018
KARAR TARİHİ: 27/06/2019
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 19/06/2018 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 2011 yılında ------- tarihinde ise ----------- bayisi olarak faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin ise ---------- distribütörü olarak faaliyet gösterdiğini, davalı ile olan ticari ilişki kapsamında davalı şirkete --------- Bankasının 28.07.2015 tarihli -------- ile vade uzatım yazısı ve yine -----tarafından düzenlenmiş ----- tarihli --- bedelli Teminat Mektubu verildiğini, ticari ilişki boyunca davalı şirket tarafından kesilen ‘----------’ faturaları ve bu faturalara istinaden kesilen ‘Vade farkı’ faturalarının haksız ve hukuka aykırı olması nedeni ile kabul edilmediğini, iade edildiğini veya iade faturaları kesildiğini, davalı tarafından müvekkili şirkete toplamda 32.676,14 TL canlı cihaz farkı ve 9.187,35 TL tutarında ise vade farkı faturası kesildiğini (toplamda 41.863,49 TL) davalı şirketin işbu 41.863,49 TL tutarındaki alacak İçin müvekkili şirketin Teminat Mektubunu bozdurarak haksız olarak tahsil ettiğini, müvekkili şirketin davalı şirketten------------- (ürünü almadan denemek kullanmak anlamında) olarak aldığı cihazlar için 1 yıl sonra fiyat farkı faturası kesmesinin yasal dayanağının bulunmadığını, müvekkili şirketin bedelini ödeyerek sahibi olduğu cihazlar için tekrar bedel ödemesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketin esasen ---------------------- olarak sattığı ürünler için fark faturası keserek ------------- ürünleri normal bir ürünün fiyatına denk getirdiğini ve haksız kazanç elde ettiğini, müvekkilinin bu ürünleri normal yani ---------------- olmayan bir ürünün fiyatının altında sattığını, davalı tarafından haksız tahsil edilen 41.863,49 TL sının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsil edilmesine, müvekkili şirkete --- ürünler için kesilen canlı cihaz fiyat farkı ve vade farkı altında kesilen tüm faturaların hükümsüz olduğunun ve bu faturalardan dolayı müvekkili şirketin borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 03/12/2018 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: Dava dilekçesini tekrarla davanın kabulün karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 27/06/2019 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; Bilirkişi raporuna karşı olan beyanlarını, dava dilekçesi ve aşamalardaki tüm beyanlarını tekrarla, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 04/09/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin ihbar olunması talep edilen ----- ile arasında mevcut distribütörlük sözleşmesi kapsamında müşterilere satılacak cihazların ticaretine ilişkin gerçek yahut tüzel kişiler ile bayilik sözleşmesi yapma yetkisine sahip olduğunu, bu yetki ile davacı şirket ile de sözleşme akdettiğini, davacı şirketin akdedilen bu sözleşme kapsamında --- sıfatına sahip olduğunu, dava kapsamında birkaç teknik kavramlara ilişkin olarak, Canlı Cihaz: Bayilerin müşteri deneyimi ve cihaz tanıtımı amacı ile düşük bedel ile faturalandırılması suretiyle temin ettiği cihazlar olduğunu, Canlı Cihazların Satış Yasağı: Canlı cihazların satışı yasak olup, tüm bayilere gönderilen bildiriler ile işbu yasağın ve bunun ihlali konusunda olacak yaptırımların bildirildiğini, canlı Cihazların ... tarafından bayiinin başka bir bayiye devredilmesi halinde düşük bedel ile faturalandırılarak temin edilen ve bulundurma zorunluluğu bulunan canlı cihazların devralan bayie devredilmesi zorunluluğu bulunduğunu, canlı cihazların satışı mutlak surette yasak olup,------ tarafından gönderilen 04.06.2015 tarihli bildiri uyarınca cihazların satışı halinde satılan ürün ve malzemelerin maddi değerinin tahsili yoluna gidildiğini, işbu canlı cihazların maddi değerinin tahsilinde tahsil edilecek miktar, canlı cihaz temin edilirken faturalandırılan düşük bedel ile cihazın gerçek bedeli arasındaki fark olduğunu, buna ek olarak ... bünyesinde faaliyet gösteren -----------------------tarafından tüm bayilere gönderilen 04.06.2015 tarihli ‘--------------------’ başlıklı metinde ‘Cihaz kampanyaları ile birlikte cihaz satışlarınız ve bayiiniz bölgesinde müşteri deneyimine sunulmak üzere düşük bedelli cihaz gönderildiğini, müşteri deneyimi için gönderilen cihazların canlı cihaz olarak adlandırıldığını, satış yöneticisi onayı alınmadan canlı cihazın müşteri deneyiminden kaldırılması, ürünün satılması, bayi sahibi tarafından kullanılması ya da çalışanı tarafından kullanılmasının uygun olmadığını, bu hususlar söz konusu olduğunda ----- satış yöneticisi tespiti ile ------------ Sistematiklerinde belirtilen cezai işlem uygulanır’ ifadesine yer verilmek suretiyle metnin devamında ‘Canlı cihazların onay alınmadan satılması halinde ürün ve malzemenin maddi değerinin tahsili İle para cezası uygulanacağına yer verildiğini, işbu duyuru ve içeriğinin bayilik sözleşmesi kapsamında gönderilmiş olup sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası niteliğinde olduğunu, huzurdaki olayda davacının bayilik faaliyetini sürdürememesi sebebiyle, davacının-------------- bulunan bayiliklerinin --------- adlı kişiye devredildiğini, bayiliklerin devrinden sonra davacının cari hesap borcuna ödemediği gibi satışı yasak olan kendisine müvekkili tarafından teslim edilen 54 adet canlı cihazdan 24 adedini satmak sureti ile sözleşmeden doğan yükümlülüklerini açıkça ihlal ettiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin satışı yasak olan cihazların satılması sebebiyle işbu canlı cihazların bakiye bedelini canlı cihaz fiyat farkı faturası olarak, cari hesap borcunun ödenmemesi sebebi ile de vade farkı faturaları tanzim ederek davacı şirkete tebliğ ettiğini, ancak davacı tarafından birçok kez bu faturalar iade edildiğinden bayilik sözleşmesinin 13/1 md ile davacının Teminat Mektubunun borca yeter kısmından alacağını tahsil ettiğini, davacı şirkete kesilen 9.187,35 TL bedelli faturanın davacının cari hesaptan kaynaklanan borcunu ödememesi sebebi ile kesilen vade farkı faturası olduğunu, oysa davacının bu faturanın canlı cihaz fiyat farkı faturasına istinaden kesildiğini iddia ettiğini, davacı şirkete faturalandırılan 32.676,14 TL bedelli fatura muhteviyatında 12 adet cep telefonunun mükerrer olarak yazıldığının yapılan incelemede tespit edildiğini, 12 adet canlı cihaza tekabül eden 8.368,22 TL yönünden davalı kabul ettiklerini, 24 adet canlı cihaz yönünden ise sözleşmeye aykırı satılması nedeniyle alacaklı olduklarından davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, devir işlemi ile birlikte davacı tarafından elinde bulunan 30 adet canlı cihaza ilişkin müvekkili firmaya iade faturası düzenlendiğini ve bu ürünlerin müvekkili tarafından devralan -------- fatura edilerek canlı cihazların devrinin gerçekleştiğini,--------şubesine ilişkin olarak toplamda 18 cihaz için 11.797,81 TL iade faturası,----------şubense ilişkin olarak toplam 12 adet cihaz için 6.763,32 TL lik iade faturası, ancak devir süresince gerek ... saha ekiplerinin gerekse de müvekkili firma saha ekipleri tarafından yapılan tespitlerde davacının bulundurması gereken 24 adet canlı cihazın bulunmadığını tespit ettiklerini, yapılan incelemede 24 adet cihaza ilişkin fiyat farkı tutarlarının 24.307,91 TL olduğunun belirlendiğini, davacının dava dilekçesinde satışı yasak olan canlı cihazların satışını yaptığını ikrar ettiğini, davacı şirketin müvekkili şirkete olan borcunun müvekkili tarafından davacının teminat mektubundan tahsil edilmesinin hukuka uygun olduğunu, açıklanan nedenlerle öncelikle davanın ... ne ihbarına, 8.368,22 TL yönünden davanın kabulüne, geri kalan 33.495,27 TL yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 27/06/2019 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; Bilirkişi raporuna karşı itirazlarını tekrarla, bilirkişi heyetindeki makine mühendisinin cihazlar üzerinde yeterli inceleme yapmadığı kanaatinde olduklarını, ayrıca müvekkili ile dava dışı -------- arasında imzalanan sözleşmede bayilere yapılan duyuruların sözleşmenin eki olup sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve tarafları bağlayacağını, dolayısıyla davacıya teslim edilen cihazların satılmaması gerektiğini, bu konuda mahkemece belirlenecek yeni bir heyetten rapor aldırılmasını talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davacının ihbar olunan ------ şirketinin bayisi, davalının ise ----- şirketinin distribitörü olduğu, davacının davalı şirketle telefon hatları ve aksesuarları aldığı konusunda ihtilaf bulunmadığını, uyuşmazlık davalının canlı cihaz fiyat farkı ve vade farkı adı altında davacının davalıya sunduğu teminat mektubunu bozdurarak toplam 41.863,49 TL bedeli tahsil etmesinde haklı olup olmadığı davacının bu bedeli davalıdan isteyip isteyemeyeceği davalının bu bedelden sorumlu olup olmadığı noktasındadır.
DELİLLER:
- Davacı vekilince sunulan Bayilik Sözleşmesi,
- Davacı vekilince sunulan Canlı Cihaz Prosedürü Hakkında Önemli Bilgilendirme yazsı,
- Davacı vekilince sunulan Bayi Bilgilendirme yazısı,
- Mart ayına ait Canlı Cihaz Bulunurluk Listesi,
- Bilirkişi heyeti raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Dava, ticari satımdan kaynaklanan faturalardan dolayı borçlu olunmadığının tespiti ile haksız tahsil edilen bedelin iadesine yönelik alacak davasıdır.
Mahkemece mali müşavir ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 11/04/2019 tarihli raporda; taraflar arasında davacının ihbar olunan--- Şirketinin bayisi, davalının ise------ distribütörü olduğu, davacının davalı şirketle telefon hatları ve aksesuarları aldığı, taraf beyanlarından 08/12/2015 tarihinde davacı ile----------------- arasında Bayilik Sözleşmesi imzaladığı, 28/02/2018 tarihinde ilgili taraflar arasında sonlandırma protokolü imzalanarak davacının Bayilik Sözleşmesini sona erdirildiği, davalının canlı cihaz fiyat farkı ve vade farkı adı altında davacının teminat mektubunu bozdurarak toplam 41.693,49 TL'yi tahsil ettiği, davalının cevap dilekçesinde 12 adet telefon için 8.368,22 TL 'yi fazladan tahsil ettiğini kabul ettiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmede canlı cihaz kullanımına yönelik bir madde bulunmadığı, davacının canlı cihaz ürünlerini satabileceği, davalı tarafından davacıya teşhir ürünü olarak fatura edilen canlı cihaz ürünlerine ayrıca fiyat farkı isteyebileceği, davacının sözleşmenin sona ermesinden sonra canlı cihaz ürünlerini istediği fiyata satabileceği, davalı tarafından davacıya kesilen canlı cihaz fiyat farkı ve vade farkı faturalarının haksız olduğu, kesilen iş bu faturaların hükümsüz olduğu, bu faturalardan dolayı borcunun olmadığı, davalı tarafından 41.863,49 TL'nin davacının teminat mektubunu bozdurarak tahsil edildiği tarihten itibaren avans faiziyle ödemekle yükümlü olduğu, tespit edilmiştir.
Dosyada mevcut tüm delillerin incelenerek değerlendirilmesinde, taraflar arasında bayilik sözleşmesi olduğu, davalının davacıya teşhir ürünü olarak cep telefonlarını canlı cihaz olarak fatura ettiği, davacının sözleşmeden sonra kendisine fatura edilen teşhir ürünü cep telefonlarını sattığı, davalının canlı cihaz ürünü olarak faturalandırdığı cep telefonlarına dair fiyat farkı faturaları ile vade farkı faturaları kestiği, ancak davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, ticari defterlerine kaydetmediği fatura alacaklarını davacının teminat mektubunu bozdurarak haksız olarak tahsil ettiği anlaşıldığından davacının davalıya canlı cihaz fiyat farkı ve vade farkı faturalarından borçlu olmadığının tespitine, bu faturaların hükümsüz olduklarına, haksız olarak tahsil edilen 41.863,49 TL'yi talep doğrultusunda dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle iade edilmek üzere davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davacının alacak davasının KABULÜ ile, 41.863,49 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Başlangıçta peşin olarak alınan 714,93 TL harcın alınması gerekli olan 2.859,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.144,77 TL karar ve ilam harcının davalı 'dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu peşin harç 714,93 TL, posta ve tebligat gideri 69,00 TL, bilirkişi ücreti 1.500,00 TL, olmak üzere toplam 2.283,93 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan ---- uyarınca 4.954,98 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.