T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/933 Esas
KARAR NO: 2018/1233
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 08/09/2017
KARAR TARİHİ: 18/12/2018DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 08/09/2017 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ----- Müdürlüğü yol ağında bulunan -------------- İlçesi sınırlarında ----- tarihinde -------- plakalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda idarelerine ait yapı ve güvenlik eklentilerine KDV hariç 1.851,45 TL zarar verildiğini, trafik teknisyelerinin olay yerinde tanzim ettiği ve ekte mevcut hasar tespit tutatanaklarından araç sürcüsünün asli kusurlu olduğunun anlaşıldığını, toplam hasar bedeli aracın sigorta şirketi ile araç malikinden ihtaren talep edildiğini, bugüne kadar araç maliki ve sigorta şirketi tarafından idarelerine herhangi bir ödemede bulunulmadığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 18/12/2018 tarihli duruşmada hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı------ Kiralama vekili Mahkememize sunduğu ------havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: kazaya karışan ---- plakalı aracın kaza anında dava dışı------------- uzun süreli kiralanmış oludğu için işleten olmadıkları ve tazminat sorumluluklarının olmadığı açıklanarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ----- Kiralama vekili 18/12/2018 tarihli duruşmada hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar ------- AŞ ve ------- dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafların cevap dilekçesi sunmadıkları gibi duruşmalara da katılmamışlardır.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazası nedeniyle kusur durumu ile hasar miktarı ve davalıların zararı tazmin yükümlüsü olup olmadıkları noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, hasar bedeli tazminatı(maddi tazminat) davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER
Celp ve tetkik olunan 19/12/2016 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre; ---------- sevk ve idaresindeki ------- plakalı araca plakası markasını, rengini alamadığı bir aracın çarpması sonucu sürücü ------- direksiyon hakimiyetini kaybettiği ve aracın ön kısmıyla bariyere çarpmak suretiyle yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez 17/10/2017 tarihinde---------. tarafından tanzim edilen Karayolları ZMSS Poliçesi incelendiğinde; poliçenin ----- tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ----------Servis A.Ş., sigortalanan aracın ---------- plakalı araç, poliçe limitinin ise 29.000,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan ------ Plakalı aracın tescil bilgileri incelendiğinde; -----Kiralama Servis A.Ş.adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Makine Mühendisi bilirkişi 25/06/2018 havale tarihli raporunda özetle; plakası bilinmeyen aracı ile seyrederken önündeki ---------plakalı otomobile arkadan çarptığı, sonra da kaza mahallini terk ettiği için Karayolları Trafik Kanunu' nun 81/a-b-c-d ve Karayolları Trafik Yönetmeliği' nin 152/a-b-c-ç, 157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, kazanın meydana gelmesinde asli ve % 100 kusurlu oludğu, sürücü ------- yönetimindeki- - plakalı otomobili ile normal seyrederken plakası bilinmeyen bir aracın arkadan çarpması sonucu kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı, davalı ------- Kiralama ve Servis AŞ' nin -------plakalı otomobilin kazanın meydana geldiği ---- tarihinde dava dışı ---------- ye uzun süreli kiralandığını ispatlayan sözleşmeyi sunması kaydıyla Karayolları Trafik Kanunu' nun 3. Maddesi gereğince işleten olmadığı için 85 maddesi gereğince de tazminat sorumluluğunun olmadığı, ayrıca ------plakalı otomobilin sürücü ----- kusuru olmadığı için de tazminat sorumluluğunun olmadığı, karayolunda meydana gelen hasar tutarının KDV hariç 1.851,45 TL olduğu, fatura düzenlenmemiş olduğu içinde hasar tutarına KDV eklenmediği ve talep edilmediği, davalı---------- sayılı zorunlu mali sorumluluk(trafik) sigortası poliçesi ile----- plakalı otomobilin ------- tarihleri arasında kazanın meydana gelidği -------- tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında ve kaza tarihinde maddi teminat limitinin ----- TL olduğu, zorunlu mali sorumluluk sigortası şartların A.1 maddesi gereğince sigortalı aracın neden olduğu zarar miktarının sürücüsünün kusuru oranında sigorta teminatı altında olduğu, dava konusu kazanın meydana gelmesinde -- ----plakalı otomobilin sürücü ------- kusuru olmadığı için------ Sigorta AŞ' nin tazminat sorumluluğunun olmadığı, davalıların tazminat sorumluluğu olsa davalı -------- ve davalı -------- Kiralama ve Servis AŞ' den kaza tarihi---tarihi itibariyle davalı ---- den temerrüt tarihi 20/01/2017 itibariyle, talebine uygun olarak yasal faiz talep edilebileceği, ancak davalıların tazminat sorumluluklarının olmadığı yönünde rapor etmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 29/05/2017 Tarih, 2016/14573 Esas ve 2017/6035 Karar Sayılı İlamı).
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir(İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin 12/07/2017 Tarih, 2017/426 Esas ve 2017/506 Karar Sayılı İlamı).
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Araç Malikinin Sorumluluğu
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir. Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)
İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
-----------Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2).
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Bilirkişi Raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; 19/12/2016 tarihinde davalı ------- sevk ve idaresindeki ------ plakalı araç ile plakası tespit edilemeyen başka bir aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bu trafik kazası neticesinde davacının yapı ve güvenlik elemanları ve eklentilerinde zarar meydana geldiği, davacının zararının oluşmasına etken kazanın meydana gelmesinde markası, modeli, hızı, sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen firarı aracın % 100 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü Mümün 'ün ise kusurunun bulunmadığı, bu nedenle davalıların zararı tazmin yükümlüsü olmadıkları sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacının harçtan muaf olması nedeniyle bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ---------- yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Uyarınca 1.851,45 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı --------- verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı-----vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, kesin olarak açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/12/2018