T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2018/512 Esas
KARAR NO: 2018/601
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
KARAR TARİHİ: 17/05/2018
TALEP:
Talep eden Mahkememize sunduğu ... havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı talep dilekçesinde özetle; ...tarihinde şirkette meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde 29 adet çekin çalındığını, bu çeklerden 5 tanesinin ..... Kadıköy Şubesi.... nolu hesap üzerinden ...verilen ve .... tarafından imzalanan boş çekler olduğunu beyanla iptallerine karar verilmesini talep etmiştir.
Talebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali, talebidir.
Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklindeki düzenlemelerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (TTK.md.757/1)
Çek; Senet metninde "çek" kelimesini ve eğer senet Türkçe'den başka bir dille yazılmış ise o dilde "çek" karşılığı olarak kullanılan kelimeyi, kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, ödeyecek kişinin, "muhatabın" ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenlenme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını, banka tarafından verilen seri numarasını, karekodu içerir. (TTK md. 780/1)
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan yargılama sonunda(Ay. m.141); sunulan deliller, talebe konu kambiyo senedi bilgileri, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; 6102 sayılı TTK'nın 757/1 maddesine göre kıymetli evrakın iptalini ancak evrak üzerinde hak sahibi olan lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, keşidecinin ise senet hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği, davacı şirkete ait..... Kadıköy şubesi hesabına ait ... adet yazılmamış çek yönünden davacının çek hamili sıfatının bulunmadığı, davacının keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açtığı, keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyeti bulunmadığı (Yargıtay 11. HD. 'nin .... tarih ve ....... Esas - 2017/4927 Karar sayılı ilam), keşideci tarafından imzalanmamış boş çek yapraklarının TTK.nun 780 'nci maddesindeki anlamda "çek" vasfında olmadığı ve bu nedenle çekin zayii olması nedenine dayalı TTK.nun 759/1 maddesinin somut olayda uygulanma imkanının bulunmadığı, talebe konu kalan 5 adet çek yönünden ise davacı şirketin .... ait olduğu bildirilen çekleri kasasında muhafaza etmek üzere elinde bulundurduğu, her ne kadar talebe konu ve ... adına olan 5 adet çekin keşideci tarafından imzalanmış ise de davacı şirketin bu çeklere kambiyo ilişkisi içerisinde hamil olmadığı bu hali ile yetkili hamili bulunmayan bu çekler yönünden de TTK'nın 759/1 maddesinin somut olayda uygulanma imkanının bulunmadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak talebin reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda belirtildiği gibi;
1.Talebin Reddine,
2. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3. Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4. Karar kesinleştiğinde HMK gider avansı tarifesinin 5. Maddesi uyarınca artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, talep edenin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle dosya üzerinden karar verildi.