T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/220
KARAR NO: 2019/369
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/02/2018
KARAR TARİHİ: 11/04/2019
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 23/02/2018 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı arasında 13/01/2017 tarihli tedarik sözleşmesi akdedildiği, sözleşme kapsamında davalıya malların konsinye olarak teslim edildiğini, sözleşme gereğince her ay sonunda tedarikçiye satış raporunun bildirileceğini, bu rapora göre tedarikçi tarafından fatura kesileceğini, ödemenin ise fatura tarihinden itibaren 90 günlük çek ile yapılacağının kararlaştırıldığını, davalı tarafça bildirilen satış raporlarına istinaden müvekkili şirket tarafından 7 adet fatura tanzim edildiğini, faturaların davalıya teslim edildiğini, davalı tarafça fatura içeriğine itiraz edilmediğini, bedellerin ödenmesine ilişkin görüşmeden sonuç alınamadığını, davalıya Ankara ---------- Noterliği 27/11/2017 tarih ve ---------- yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edildiğini ve taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 14/3 maddesi gereğince fatura bedellerinin 10 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, verilen süre içerisinde ödeme yapılmadığını, sözleşmenin ihlal edildiğini, bunun üzerine Ankara -----------. Noterliği 12/12/2017 tarih ve ---- yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, verilen sürede ödeme yapılmaması sebebiyle sözleşmenin taraflarınca haklı nedenle feshedildiğinin bildirildiğini, ihtarnamenin tebliğ edildiği tarihten itibaren 3 gün içerisinde fatura bedellerinin müvekkil şirkete ödenmesi yine uhdelerinde bulunan konsinye malların müvekkil şirkete aynen iade edilmesinin talep edildiğini, ihtarnamenin davalı yana 14/12/2017 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen verilen 3 günlük sürede ödeme yapılmadığı gibi konsinye malların da taraflarına iade edilmediğini, bedelin tahsili amacıyla Ankara ------. İcra Müdürlüğü ---------- Esas Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlunun yetki itirazı üzerine icra dosyasının İstanbul Anadolu --------. İcra Müdürlüğüne gönderildiği ve ---------- Esasa kaydedildiğini, davalı tarafça İstanbul Anadolu ----------- İcra Müdürlüğü'ünn ------- Esas Sayılı dosyasına haksız ve kötü niyetli olarak borca itirazda bulunulduğunu, itirazın hukuken bir geçerliliğinin olmadığını, davalının süre kazanmak amacıyla takibe itiraz ettiğini beyanla icra takiben yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın % 20 'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 01/05/2018 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 11/04/2019 tarihli karar celsesindeki esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 09/03/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davalı şirket ile davacı şirket arasında takip konusu borcu doğuracak nitelikte bir ilişkinin olmadığını, davacı ile aralarında sözleşmesel bakımından bir ilişki bulunmadığını, dayanak "tedarik sözleşmesi" üzerindeki imzaların şirket temsilcilerine ait olmayıp açıkça imzayı inkâr edeceklerini, davacı tarafın takibine dayanak olarak gösterdiği Tedarik Sözleşmesinin davalı şirketin yasal temsilcisinin eli ürünü olmadığını, ortada hukuken geçerli bir sözleşmenin varlığının davacı tarafından ispatlanamamışken davacı tarafın sözleşmeye dayanarak alacaklı olduğuna yönelik beyanlarının dayanaksız ve kötü niyetli olduğunu, davacı ile müvekkil arasında akdi ve cari hesap bakımından bir ilişki bulunmadığını, müvekkil şirkete herhangi bir fatura tebliği yapılmadığını, davacının müvekkili ile ticari ilişku bulunduğunu tespit edemediğini, var ise de fatura ve kayıtların hukuki ilişkin var olduğunu ispata medar nitelikte olmadığını, icra inkar tazminatının yerinde olmadığını beyanla davanın reddi ile % 20 'den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili ikinci(2.) cevap dilekçesi sunmamış ve karar celsesine katılmamıştır.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davalı ile davacı arasında tedarik sözleşmesi bulunup bulunmadığı, taraflar arasında konsinye satış usulünün benimsenip benimsenmediği, davalı tarafça satışı yapıldığı bildirilen ürünlere ilişkin fatura tanzim edilip edilmediği ve bu faturaların ödenip ödenmediği, tedarik sözleşmesindeki imzanın davalı şirket yetkililerine ait olupu olmadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: İtirazın iptalini düzenleyen 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67/1. Maddesindeki "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Celp ve tetkik edilen İstanbul Anadolu ----------. İcra Müdürlüğü'nün 2018/1816 Esas sayılı dosyasında; davacı takip alacaklısı tarafından 12/12/2017 tarihli takip talebi ile davalı takip borçlusu hakkında ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalı takip borçlusuna 25/01/2018 Tarihinde tebliği üzerine davalı takip borçlusunun süresi içerisinde, yetkiye, borca ve ferilerine karşı itiraz ettiği ve bunun üzerine takibin durduğu, itiraz dilekçesinin ve/veya takibin durdurulmasına ilişkin kararın davacı takip alacaklısına tebliğ edilmediği, eldeki davanın 1(bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan 13/01/2017 tarihli Tedarik Sözleşmesi incelendiğinde; taraflarının davacı-------------. Ve davalı --------------ve sözleşme konusunun tedarikçi tarafından ------------ tedarik edilecek ürünlerin satılması, tearik edilmesi, dağıtımı, teslimi ve satış sonrası hizmetlerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilince dosyaya sunulan -------- tarih --- bedelli, --- tarih --- bedelli, --------------Tarih ------ bedelli, --- Tarih--- bedelli, --- Tarih --- bedelli, --- Tarih ----L bedelli, 30/09/2017 Tarih 1.527,25-TL bedelli olmak üzere olmak üzere toplamda 56.183,41-TL bedelli düzenlendiği ve açık fatura niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş, davalı taraf belirlenen inceleme gün ve saatinde ticari defterlerini ibraz etmemiş, bunun üzerine, ara karar ile Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davacıya ait ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Ankara ---------- Asliye Ticaret Mahkemesine rapor sunan Mali Müşavir bilirkişi 15/02/2019 havale tarihli raporunda özetle; taraflar arasında Tedarik Sözleşmesi imzalandığı, imzalanan sözleşme uyarınca tarafların siparişlerine ilişkin olarak ticari ve mali esasların sözleşme eki niteliğindeki ---------" çerçevesinde uygulanacağının belirtildiği, davacı tarafça ------ tarihleri arasında toplam değeri 56.183,41 TL tutarında 7 adet fatura kesildiği, davalı tarafça faturalara itiraz edilmediği gibi, iade/fiyat farkı/indirim/faturası da bulunmadığı, satışların usulüne uygun olarak tutulan ticari defterlere kaydedildiği, davalı tarafça faturalar karşılığında herhangi bir ödeme yapılmadığı beyan ve rapor edilmiştir.
Talimat raporunun taraflara ayrı ayrı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Ticari Defterlerin Delil Kabiliyeti
Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun, yargılamayı gerektiren davalarda hazırlık işlemlerine ilişkin hükümleriyle senetlerin ibrazı zorunluluğuna dair olan hükümleri ticari işlerde de uygulanır. (TTK m. 83)
Uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları bu Kanuna göre belgedir. (HMK m. 199)
Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir. (HMK m. 219)
İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir. (HMK m. 220/1)
Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. (HMK m. 222/2-3-5)
Temerrüt
İfa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç, doğumu anında muaccel olur(TBK m. 90).
Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir(TBK m. 97).
Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer(TBK m. 117/1).
Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; ( .... ) borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır(TBK m. 117/2).
Aksine sözleşme yoksa, ticari bir borcun faizi, vadenin bitiminden ve belli bir vade yoksa ihtar gününden itibaren işlemeye başlar(TTK m. 10).
Faiz
Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1 inci maddede belirlenen orana göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur(3095 s.y. M. 2/1).
------------ Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2).
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, ticaret sicil kayıtları, faturalar, sözleşme, takip dosyası, BA bildirim formları, bilirkişi raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı/takip alacaklısının davalı/takip borçlusu hakkında faturaya dayalı olarak takip başlattığı, davalı/takip borçlusunun tebliğ edilen ödeme emri üzerine takibe borca ve fer'ileri yönünden süresinde itiraz ettiği ve takibin durduğu, eldeki itirazın iptali davasının süresinde açıldığı, taraflar arasındaki ihtilafın takip dayanağı belgeye konu mal ve/veya hizmetin teslim edilip edilmediği ve/veya sunulup sunulmadığı hususundan kaynaklandığı, uyuşmazlığın halli ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti için defter incelemesine karar verildiği, davalının ticari defterlerini kabul edilebilir bir mazeret bildirmeksizin bilirkişi incelemesine sunulmak üzere ibraz etmediği, davacının ise kendi ticari defterlerine göre davalı taraftan 56.183,41 TL alacaklı olduğu, davacının ticari defterlere delil olarak dayandığı ve tarafların ellerinde bulunan belgeleri -ticari defterler dahil- ibraz zorunluluğu bulunduğu, bu zorunluluğa ve verilen kesin süreye rağmen davalının ticari defterlerini ibraz etmediği, HMK'nun 220' inci maddesinde, bir tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesinin sonuçlarının düzenlendiği, karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılması gerektiği ve tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebileceği(Yargıtay ---- Hukuk Dairesi'nin 12/09/2017 tarih, 2016/3858 Esas ve 2017/2944 Karar sayılı İlamı - Yargıtay ---- HD'nin 07/02/2017 tarih ve --------- Esas - --- karar sayılı ilamı - Yargıtay ---. Hukuk Dairesi'nin------- Tarih,---- Esas ve-- Karar sayılı ilamı) davacının ticari defterlerinin Türk Ticaret Kanunu'na ve Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun düzenlemelerine göre(TTK'nın 18. Maddesinin birinci fıkrasına TBMM Genel Kurulunda eklenen "bu Kanun hükümleri uyarınca" ibaresinin gerekçesinden) usulüne uygun tutulmuş olması ayrıca alacağın dayanağı faturanın mevcut olması karşısında belgeleme ve kaydın belgeye(evrak-ı müsbiteye) dayanması ilkesi["belge yoksa kayıtta yoktur" ilkesi]'ne(TTK'nın 64/2. Maddesi ve gerekçesinden) uygun olması nedeni ile davacı lehine delil teşkil edeceği, bunun yanı sıra davalının B/A bildirimlerine göre davacının takibe konu yedi adet faturasından altı adedinin davalı tarafından vergi dairesine bildirildiği, yalnızca 30/09/2017 tarih ve -------- sıra nolu 1.527,25 TL bedelli faturanın bildiriminin bulunmadığı, bu halde davalının B/A formlarının aksini ispatlaması gerektiği(Yargıtay --------. Hukuk Dairesi'nin 25/09/2014 Tarih, 2013/17556 Esas ve 2014/14166 Karar sayılı ilamı), bu yönde de bir ispat bulunmadığından davalı takip borçlusunun icra takibine itirazının haksız ve yersiz olduğu, aksine bir sözleşme olduğu veya taraflarca vade belirlendiği iddia ve ispat edilmediği gibi icra takibinden önce davalı/takip borçlusu temerrüde düşürülmediğinden takip tarihine kadar işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, davacının tacir olması ve taraflar arasında ticari ilişki bulunması(TTK m. 19/2) nedeniyle alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz(3095 sy. m. 2/2) uygulanması gerektiği, alacağın likit olması nedeni ile kabulle sonuçlanan kısım üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi şartlarının oluştuğu(İİK m. 67/2) sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2-Davalı/takip borçlusunun, İstanbul Anadolu --------. İcra Müdürlüğü'nün 2018/1816 Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 56.183,41 TL yönünden İPTALİNE, kabulüne karar verilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına,
3-Kabulüne karar verilen alacağın %20 'si olan 11.236,68 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Başlangıçta peşin olarak alınan 959,73 TL harcın ve icra takibi peşin harcı 280,99TL'nin, alınması gerekli olan 3.837,89 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.597,17 TL karar ve ilam harcının davalı 'dan alınarak hazineye irat kaydına,
5- Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu posta ve tebligat gideri 187,85TL, bilirkişi ücreti 400 TL olmak üzere toplam 587,85 TL yargılama masrafının, davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 587,69 TL yargılama masrafına, peşin harç 959,73 TL, eklenerek sonuç olarak 1547,42 TL'nin davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 0,16 TL yargılama masrafının davacı yan üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan ---------- uyarınca 6.530,18 TL avukatlık ücretinin davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan --------- 13/2 maddesi uyarınca 15,01 TL avukatlık ücretinin davacı taraftan alınarak davalı 'a verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,
9-Karar kesinleştiğinde İstanbul Anadolu ----------- İcra Müdürlüğünün 2018/1816 Esas sayılı dosyasının merciine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.