T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/725 Esas
KARAR NO: 2018/159
DAVA: Tazminat (Acentalık Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 15/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentalık Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasnda acentelik sözleşmesi imzalandığını ve bu sözleşme uyarınca davalının sigorta acenteliğini yaptığını, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafça Beykoz ........ Noterliği 'nden düzenlenen 12/07/2016 tarih, 34005 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tek taraflı ve haksız olarak feshedildiğini, acentelik sözleşmesinin sona ermesi ile davalının ;müvekkilinin kazandırdığı müşteri çevresi ile ticaret yapıp gelir elde etmeye devam ettiğini, müvekkili ile davalı şirket arasındaki sözleşmenin devamı süresince komsiyon ve diğer hak kazandığı alacakları toplamının yıllık ortalaması kadar tazminat talepleri olduğunu belirterek; şimdilik 10.000,00 TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, sözleşme gereğince yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, taraflar arasında imzalanan acentelik sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğini, davacının müvekkili şirkete portföy sağladığına ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunmadığını bu nedenle davacının portföy tazminatına hak kazanmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hiçbir hukuki yararı bulunmadığını belirterek; davanın reddini talep etmiştir.
Dava:Dava; Tazminat (Acentalık Sözleşmesinden Kaynaklanan)davasıdır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davada usulünce taraf teşkili sağlanmış, dilekçeler aşaması tamamlanmıştır.
Taraflar arasında imzalananan 03/02/2011 tarihli ............... Sözleşmesinin 29. Maddesinde ihtilaflarınn çözümünde Beyoğlu Mahkemeleri ve icra daireleri yetkili kılındığı anlaşılmıştır.
HMK 116/1-a maddesi uyarınca kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazı ilk itirazdır.
HMK 131. maddesi uyarınca ilk itirazlar cevap süresi içerisinde sunulan cevap dilekçesi ile ileri sürülmelidir.
HMK 19/2 maddesi uyarınca yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınamaz.
HMK 17. maddesi uyarınca tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilirler. Taraflar aksi kararlaştırılmadıkça davayı sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemede açabilirler.
6100 sayılı HMK'nın 447/2. maddesi hükmü uyarınca HUMK'na yapılmış olan atıfların HMK'nın ilgili maddesine atıf yapılmış sayılacağı kabul edilmiştir. Somut olayda davaya konu acentelik sözleşmesinin feshi nedeniyle açılan denkleştirme tazminatına ilişkin dava 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu yetki şartının yer aldığı sözleşme ise 03/02/2011 tarihli olup 1086 sayılı HUMK'un yürürlükte olduğu dönemde imzalanmıştır. Yetki sözleşmeleri etki ve sonuçlarını usul hukuku alanında doğurduklarından kuruluşu itibariyle maddi hukuk kurallarına tabi olsa da niteliği itibariyle usul hukuku sözleşmeleridir. Şu halde; HMK'nın 17. maddesi aynı Yasa'nın 448. maddesinde düzenlenen derhal uygulanırlık ilkesi ile birlikte değerlendirildiğinde taraflar tacir olduğundan dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6100 sayılı HMK'nın 17. maddesi hükmü uyarınca taraflar arasında imzalanan sözleşmedeki yetki şartı taraflar yönünden bağlayıcıdır.(Yargıtay19. Hukuk Dairesi'nin 2014/14443 Esas ve 2014/18645 Karar sayılı ilamı)
HMK 138 Maddesi uyarınca "Mahkeme öncelikle dava şartları ve ilk itirazları hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde , yetki ilk itirazında bulanarak, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirtmiştir.
Yetki sözleşmesi ile yetkili kılınan mahkemenin yetkisi kesin yetki niteliğnde olmayıp,taraflarca ilk itiraz olarak ileri sürülmesi halinde mahkemece nazara alınır.
Davalı vekil süresinde verdiği cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuştur.
Taraflar tacirdir.
Açıklanan nedenlerle davalı tarafından süresinde yapılan yetki ilk itirazı uyarınca taraflar arasında imzalan sözleşme hükmü gereğince mahkememizin yetkisiz olduğu anlaşıldığından davalının yetki ilk itirazı kabul edilerek davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- HMK 17. ve HMK.116/1-a maddeleri uyarınca mahkememizin YETKİSİZ olması nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
2-HMK.'nun 20.maddesi uyarınca, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içinde başvuru halinde, dava dosyasının yetkili ve görevli İstanbul Nöbetçi ASLİYE Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK.20.maddesi uyarınca işbu kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 haftalık kesin süre içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına(tebliğ ile beraber),
4-6100 sayılı HMK.nun 331/2 maddesi gereğince yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkemece hükmedilmesine,
5-6100 sayılı HMK.nun 331/2 maddesi gereğince yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise, talep halinde mahkememizce verilecek ek kararla dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacıların yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmesine,
Karar verildi.
Taraf vekillerinin yüzüne karşı , HMK 345 maddesi uyarınca Gerekçeli Kararın taraflara tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içinde İSTANBUL BAM 'a İstinaf yolu açık olmak üzere, verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.