T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/451 Esas
KARAR NO: 2018/1002
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/04/2017
KARAR TARİHİ: 09/10/2018
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 20/04/2017 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Davalı şirkete sigortalı ... ....... malik ve işletini olduğu...... Plakal aracın 2202/2016 tarihinde...... adresinde ...... plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, ......... plakalı aracın ZMMS ile davalıya sigortalı olduğunu, sigorta şirketine 05/01/2017 tarihinde başvuru yapılmasına karşın herhangi bir ödeme yapılmadığını, ............ davalı ... şirketinden alacağını müvekili ...'a devrettiğini beyanla, şimdilik 250,00 TL değer kaybı hasar bedelinin poliçe limitleri dahilinde muhatap şirketin temerrüt tarihi olan 20/09/2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 09/10/2018 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; Davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 23/05/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: 22/02/2016 tariihli kazaya karıştığı belirtilen .... plakalı aracın 04/12/2015-2016 vadeli ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, kaza tarihi itibariyle teminat limitinin 31.000,00 TL olduğunu, şirketinsorumluluğnun sigortalısının sorumluluğu ve nihayetinde poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, karşı tarafın aracında meydana gelen hasar bedeline ilişkin olarak 14.750,73 TL tazminatın davacının temlik aldığı ......... o tarihteki vekiline ödendiğini, kaza tarihi ile ihbar tarihi arasında araç üzerinde mülkiyet değişikliği olan araçlar ile ilgili talepleri ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığını, kusura ilişkin rapor alınması gerektiğini, değer kaybı miktarının tespiti için trafik sigortası geneln şarları ek-1 de yer alan hesaplama yönteminin esas alınması gerektiğini, ek 1.2 de yer alan durumlardan birinin bulunması halinde başvurunun reddi gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili hüküm duruşmasına katılmamıştır.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazası nedeniyle kusur durumu, araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı ve davalının zararı tazmin yükümlüsü olup olmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, değer kaybı tazminatı(maddi tazminat) davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER
Dosyada mübrez temlik sözleşmesi incelendiğinde; Borçlar Kanunun 183 maddesi ve devamı hükümleri uyarınca tüm alacakların tamamının temlik edildiği, temlik edenin........ temlik alanın ... olduğu görüldü.
Celp ve tetkik olunan 22/02/2016 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre; ......... sevk ve idaresindeki ..... plakalı araç ile ... sevk ve idaresindeki.............plakalı araçların kaza yaptıkları anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez 04/12/2015 tarihinde .... tarafından tanzim edilen Karayolları ZMSS Poliçesi incelendiğinde; poliçenin 04/12/2015-2016 tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının .........., sigortalanan aracın .......... plakalı araç, poliçe limitinin ise kaza başı 58.000,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan ........... Plakalı aracın tescil bilgileri incelendiğinde; ....... adına kayıtlı olduğu, ... plakalı aracın ise davacı ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Makine mühendisi bilirkişi 19/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Sürücü .... yönetimindeki .... plakalı aracı ile seyrederken önündeki araçlar ile emniyetli takip mesafesini korumadığ; ....... plakalı araca arkadan çarptığı için Karayolları Trafik Kanununun 56/c - 84/d ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 107 - 157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde aslı ve %100 kusurluğu olduğunu, ... yönetimindeki...... plakalı aracı ile normal seyrederken ...... plakalı aracın arkadan çarpması sonucu kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurlarının olmadığını, dava dışı ...... sahibi olduğu ....... plakalı araç ile ilgili alacaklarını davacı ...'a temlik etiğini belirten 20/09/2016 tarihli temlik sözleşmesinin dosyada mevcut olduğunu, tazminata konu .... plakalı, ..... 23/01/2016 tarihinde 3 yıl 1 ay ve 119.563 km kullanıldıktan sonra kazaya karışmış kapalı kasa kamyonetin öncesinde kazası olmasa genel şartlara eklenen formül ile hesaplanan değer kaybının 909 TL olduğunu, Ancak .......internet sayfalarında yapılan araştırmada, dava konusu 22/02/2016 tarihli kaza öncesinde 10/01/2016 tarihinde kazaya karıştığının tespit edildiğini, her iki kazada da arkadan darbe aldığı için hasarlı parçaların aynı olmasının beklendiğini; orijinal parçaların ilk defa hasar gördüklerinde değer kaybına neden olacağını; bir defa hasar gördükten ve onarıldıktan/ değiştirildikten sonra tekrar hasar gördüklerinde genel şartlara eklenen formüle göre ilave değer kaybına neden olmayacağı dikkate alındığında 909 TL değer kaybının geçerli olmadığını, 22/02/2016 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle davacının talep edebileceği herhangi bir değer kaybı olmadığını, davalı ...'nin ZMSS poliçesi ile .... plakalı otomobilin 04/12/2015/2016 tarihleri arasında kazanın meydana geldiği 22/02/2016 tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında ve kaza tarihinde araç başına maddi teminat limitinin 31.000 TL olduğunu ancak ....... plakalı kamyonetin hasar tutarı karşılığı ödenen 14.751 TL'nin mahsubundan sonra bakiye kullanılabilir teminat limitinin 16.249 TL kaldığını, ZMSS genel şartların A.1 maddesi gereğince mağdur aracın değer kaybının gerçek zarar ve sigorta teminatı altında olduğunu, davacının tazminat talep etme hakkı olsa da, Karayolları Trafik kanununun 99 ve ZMss genel şartlarının B.2.a maddeleri gereğince temerrüt tarihi 14/01/2017 itibariyle talebe uygun olarak yasal faiz talep edileceğini ancak davacının tazminat talep etme hakkının olmadığını beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay ........ Hukuk Dairesi'nin 29/05/2017 Tarih, 2016/14573 Esas ve 2017/6035 Karar Sayılı İlamı).
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir(İstanbul BAM ......... Hukuk Dairesi'nin 12/07/2017 Tarih, 2017/426 Esas ve 2017/506 Karar Sayılı İlamı).
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Araç Malikinin Sorumluluğu
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir. Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)
İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Bilirkişi Raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde;
22/02/2016 tarihinde ......... sevk ve idaresindeki ..... plakalı araç ile...... sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalının sigortaladığı aracın sürücüsü ........ %100 oranında kusurlu oldğu, davada trafik(ZMMS) poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultudu hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişisi raporuna göre temlik alınan alacağa ilişkin aracın 22/02/2016 tarihli davaya konu kazadan önce 10/01/2016 tarihinde de kazaya karıştığı ve önceki kazadan da arkadan darbe aldığı, değer kaybının daha önce meydana gelen kazada oluşması nedeni ile davaya konu kaza nedeni ile yeniden değer kaybı oluşmasının mümkün olmadığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Başlangıçta peşin olarak alınan 31,40 TL harcın alınması gerekli olan 35,90 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4,5 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan ..........uyarınca 250 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..