T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/587
KARAR NO: 2018/828
DAVA: Tazminat (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/05/2017
KARAR TARİHİ: 17/07/2018
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili dilekçesinde ; 4054 sayılı Rekabetin Korunması Kanununun 4.maddesi ile piyasada rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı teşebbüsler arası anlaşmalar , uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerinın yasaklandığını, rekabet kurulunun ise 08.03.2013 tarihinde verdiği ............. numaralı kararı ile davaının piyasadaki diğer onbir banka ile ...... tarihleri arasında mevduat , krediler ve kredi kartları hizmetleri bakımından ortak fiyat tespitine giderek kartel oluşturduğunun tespit edildiğini, söz konusu kararın iptali için Ankara...... İdare mahkemesine iptal davası açıldığını , mahkemece iptal talebinin reddedildiğini, devamında ..... tarafından yerel mahkeme kararının onandığını , dolayısıyla halihazırda davalı
bankanın piyasadaki diğer onbir banka ile aldığı ortak karar ile mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri bakımından faiz oranını düşürmeyerek tüketicilerin olması gerekenden çok daha yüksek miktarda faiz ödemek zorunda bırakıldığını ve böylece 4054 syılı RKHK nın 4. Maddesini ihlal ederek kasıtlı eylemlerle rekabet bozucu, engelleyici ve kısıtlayıcı işlemlerde bulunduğunun sabit olduğunu , müvekkilinin müşterisi olduğu davalı bankadan ...... müşteri numarası ile .......... için 18.06.2009 tarihinde 24 ay vade ile aylık % 1,49 faiz oranıyla ...... tutarında ticari oto kredisi çektiğini ve kredi sözleşmeleri ile ödeme planları uyarınca müvekkilinin bankaya geri ödeyeceği toplam miktarın 41.707,98 TL olduğunu ve .... faiz miktarı olduğunu belirterek HMK nun 107. Maddesi uyarınca belirsiz alacak ve tespit davası olarak şimdilik 3.610.00 TL üzerinden yürütülmesine ve müvekkilinin uğramış olduğu zarar miktarının bilirkişi marifetiyle tespiti ile belirlenecek zarar miktarının üç katı oranında tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; dava konusu kredinin müvekkili bankadan değil ..... kullandırıldığını, dolayısıyla müvekkili bankanın kredi tarihinde rekabeti bozucu eylem içinde olmadığının kesin olduğunu, müvekkili bankanın genel olarak krediler yönünden Rekabet Kurulu Kararı kapsamında olmadığını, Rekabet kurulu ve İdare Mahkemesi kararlarının Adli Yargı Mahkemelerini bağlamayacağını, .....nezdinde yapılan karar düzeltme başvurusunun halen karara bağlanmadığını ve ...... İdare Mahkemesi kararının henüz kesinleşmediğini bu nedenle de kesinleşmiş bir rekabet kurulu kararı bulunmadığını, kesinleşen bir karar olmadığından zamansız olarak açılan dava hakkında dava şartı yokluğundan red kararı verilmesi gerektiğini, ayrıca davada 818 sayılı BK nun 60. Maddesinde görülen bir yıllık zamanaşımı süresinin de dolduğunu, bu nedenle davanın zamanaşımı süresi geçtiğinden de reddi gerektiğini, davaya konu edilen kredinin müvekkili banka tarafından kullandırılmamış olması nedeniye davada taraf sıfatlarının da bulunmadığını ve husumet nedeniyle de davanın reddi gerektiğini belirtmiş esasa ilişkin beyanlarında da davacının ..... kendi iradesiyle kredi talebinde bulunduğunu, müşterilerin bankaların faiz oranları ile diğer koşullarını araştırarak uygun gördükleri manka ile çalışmayı tercih ettiklerini , davaya konu olayda zarar unsurunun gerçekleştiğinden bahsedilemeyeceğini, müvekkilinin haksız bir eyleminin de bulunmadığını belirterek usuli itirazlarının reddi halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava, davalı bankanın .......... tarihleri arasında kullandırılan kredi yönünden kartel oluşturduğundan bahisle Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanunun 58/2.maddesi uyarınca belirlenecek tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Tarafların tüm delilleri celbolunarak dava dosyası ve davalı bankaya ait tüm ticari defter, dayanak belgeler ile bililgisayar kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır. Alınan rapor dosyadaki verilere uygun, bilimsel ve denetime açık olduğundan, hükme esas alınmıştır.
Davaya dayanak yapılan Ankara ......... İdare Mahkemesinin 2014/74 esas 2014/1315 karar sayılı kararının incelenmesinde; dosyamız davalısı Türkiye ............. AŞ tarafından Rekabet Kurulu Başkanlığı aleyhine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanunun 4.maddesine aykırı davranıp davranmadıkları konusunda yapılan soruşturma sonucu kanunun 4.maddesinin ihlal edildiğinden bahisle ilgili yasa ve yönetmelikçe .
düzenlenen 10.668.726,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Rekabet Kurulu Kararının iptalini talep ettiği, mahkemece talebin reddine karar verildiği , kararın Danıştay......... Dairesinin 2015/2895 esas 2015/4611 karar sayılı kararı ile onandığı görülmüştür.
Davacının dayanak yaptığı Rekabet Kurulunun ilgili kararında 12 adet banka için rekabet bozucu hareket etmelerinden dolayı cezai müeyyide uygulandığı, ilgili kararda davacının kredi kullandığı ve ileriki aşamada davalı bankaya devredilen..........haksız rekabeti oluşturur eylemlerinin bulunmadığına ilişkin tespitine yönelik itirazlarının kesinleşen kararlar uyarınca mahkememizce tartışılması yönündeki iddiası nazara alınmamıştır.Rekabet Kurulu Kararında kullandırılan krediler bazında farklı farklı rekabeti bozucu oranlar tespit edilmiş, ancak hangi tarih itibariyle hangi oranın olduğu Rekabet Kurulunun Kararında belirtilmemiştir. Ayrıca , Rekabet Kurumu tarafından da böyle bir oranın belirlenmesi farklı bir açıdan da piyasaya müdahale olacağından belirlenmemesi daha uygun olmuştur. Bankalar kendilerine gelen her müşteriye aynı faiz oranı ile kredi kullandırmaz, aynı gün daha kullandırılan kredilerde farklı faiz oranları uygulanabilir. Dolayısıyla rekabeti bozucu davrandığı tespit edilen 12 bankanın kullandırdığı her bir kredi için de kartel faizi uygulandığı sonucuna varılamaz. Dolayısıyla önemli olan her bir kredinin kullanıldığı tarih itibariyle piyasa faiz oranının nasıl oluştuğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Bu konuda da ........ verileri kullanılacaktır. Her bir banka uyguladıkları haftalık ağırlıklı ortalama faiz oranlarını ........' na bildirmektedir. .....da topladığı bu faiz oranlarıyla haftalık olarak bankacılık sektörü ağırlıklı ortalama faiz oranlarını ilan etmektedir. Bu 12 banka aynı zamanda sektörün kredi ihtiyacının % 89,20'sini karşılamasından dolayı ...... tarafından ilan edilen haftalık ağırlıklı faiz oranlarının en temel belirleyicisi durumundadır...... tarafından ilan edilen haftalık ağırlıklı ortalama kredi faiz oranlarının 12 bankanın kartel faizi tarafından % 89,20 anlamlılıkla belirlendiği söylenebilir...... haftalık faiz oranlarından rekabet kurulu tarafından belirlenen ortalama kartel faiz miktarının çıkartılması sonucu sektörde olması gereken faiz oranları tespit edilmiş olmaktadır. Bankacı bilirkişi aracılığıyla yaptırılan inceleme sonucunda, davacının..........den 03.06.2009 tarihinde % 1,49 faiz oranlı 24 ay vadeli 34.700.00 TL taşıt kredisi kullandığı tespit edilmiştir. Davacının bilirkişi tarafından yapılan gerekçeli ve denetime açık hesaplamada, davacının davalı bankaya 41.381,28 TL ödemesi gerekirken 41.707,98 TL ödediği , buna göre 326,70 TL lik davalı bankaya fazla ödemesi bulunduğu anlaşılmıştır. ...... 16.02.2011 tarihi itibariyle davalı banka tarafından satın alınmıştır. Dava konusu kredi yukarıda da belirtildiği üzere 03.06.2009 tarihinde .......tarafından kullandırılmıştır. Kredinin kullandırıldığı tarihte ......... sektöründe hem......... faaliyette bulunmaktaydı. Dolayısıyla Rekabet Kurumu kararında rekabeti bozucu eylemde bulunduğu belirtilen davalı ......... bankası kredinin kullanıldığı tarihte henüz ...... satın almamıştı. Rekabet Kurumu Kararlarında da ... adı sadece üç yerde geçmekte ise de, buralarda da .......n rekabeti bozucu eylemlerde bulunduğu belirtilmediği gibi rekabeti bozucu eylemler kısmında .....n ismi yer almamaktadır. Dolayısıyla davalı bankanın kartel faizi uyguladığından bahisle kartel tazminatı ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Yapılan yargılama sonucunda dosya kapsamındaki delillere ve alınan rapora göre; davacının davaya konu ettiği taşıt kredisini .......den kullandığı, ........ Kurumu kararında rekabet bozucu eylemlerde bulunduğuna dair bir tespitin bulunmadığı bu nedenle.......2011 yılında satın alan davalı bankanın ........ yönünden kartel tazminatı ödeme yükümlüsü olmadığı ancak .......... verileri ile Rekabet Kurumu raporu birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu kredinin kullanıldığı tarih
itibariyle uygulanması gereken faiz oranı nazara alındığında davacının sonuç itibariyle davalıya 326,70 TL fazla ödeme yaptığı tespit edildiğinden ancak bu ödemenin iadesini talep edebileceği vicdani kanaate varılarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yazılı gerekçe ile ;
1.Davanın KISMEN KABULÜ ile; 326,70 TL nin 23/05/2011 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazla istemin reddine,
3-Harçlar Yasası uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden alınması gereken 22.55 TL karar ve ilam harcının peşin olarak yatırılan 61.65 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 39.10 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istemi halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan 22.55 TL peşin harç giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacının peşin harç gideri dışında sarfettiği 31.40 TL başvuru harcı, 4.60 TL vekalet harcı, 2.000.00 TL bilirkişi ücreti , 110.30 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplamda sarfedilen 2.146,30 TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmına isabet eden 194.24 TL sinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından herhangi bir gider yatırılmadığından bu konuda karar verilmesine yerolmadığına,
7-Hüküm tarihinde yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden davacı yararına tayin ve takdir edilen 326,70 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
8-Davanın reddedilen miktarı üzerinden davalı yararına aynı tarife hükümleri uyarınca tayin ve taktir edilen 2.180.00 TL nispi vektalet ücretinin davacıdan alınıp davacıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider avanslarının kullanılmayan kısmının karar kesinleştikten sonra ve talep edilmesi halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere karar verildi.