T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/282
KARAR NO: 2020/257
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 26/02/2018
KARAR TARİHİ: 30/06/2020
DAVA:Davacı vekili Mahkemeye sunduğu -------- havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; -------- tarihinde sürücü ------- sevk ve idaresindeki ve davalı sigorta şirketine --------------- sigortalı -------yolun aşağısında bulunan -------------- isimli şahsın tarlasına girerek dönmeye çalıştığı esnada aracın hakimiyetini kaybetmesi üzerine traktörün devrilmesi ile ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucu müvekkillerin desteği ---------- vefat ettiğini, kazanın ardından -----CBS tarafından ----------- nolu dosya ile soruşturma yürütüldüğünü, ölüm nedeniyle davacıların destekten yoksun kaldıklarını, davacı --------------- desteğin eşi diğer davacıların desteğin çocukları olduğunu, huzurdaki davayı destek zararının tam olarak karşılanmak amacıyla açtıklarını beyanla, tek taraflı olarak meydana gelen yaralamalı, ölümlü ve maddi hasarlı kaza nedeniyle hayatını kaybeden --------- desteğinden yoksun kalanlar için fazlaya dair talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik eş -------- müşterek çocuklar ------------ biri için ------- olmak üzere toplam --------- maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı sigorta şirketinden tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu ---------havale tarihli ıslah/talep artırım dilekçesinde özetle: ---------tarihli aktüer bilirkişisi raporu doğrultusunda fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilleri----------- destekten yoksunluk zararları için talep ettikleri ------------- artırarak ---------- destekten yoksunluk zararları için talep ettikleri ------- destekten yoksunluk zararları için talep ettikleri ----- artırarak -------- destekten yoksunluk zararları için talep ettikleri --------artırarak ---------- destekten yoksunluk zararları için talep ettikleri ---- artırarak-------- çıkardıklarını belirterek toplam --------- davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili ------------ tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; dava ve ıslah/talep artırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkemeye sunduğu --- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davaya konu trafik kazasına karışan ----------- plakalı aracın sigortacı şirket tarafından ----------------- sigortalandığını, davaya konu talep karşısında müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, 6704 sayılı kanunun 3 'üncü maddesi Poliçe Genel Şartlarında belirtilen usul ve esaslara göre şahsın kusuruna denk gelen destek taleplerinin teminat dışında olduğunu, davaya konu talepten işletenin sorumluluğu bulunmaması karşısında müvekkili şirketinde sorumluluğunun bulunamayacağını, kazada sürücünün ağır kusuru olduğunu ve işletenin sorumluluğunun bulunmadığı, müteveffanın davacı tarafın işleten sürücünün yakınları olan üçüncü kişilerin yalnızca mal zararlarının teminat kapsamı dışında bırakıldığını, müteveffanın muhalifinden can zararlarının teminat kapsamı dışında olduğunu, davaya konu trafik kazasında desteğin müterafik kusuru tazminatın tayininde dikkate alınması gerektiğini, davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını, davacıların dava açılmadan müvekkili şirkete başvuru yapmadığını, temerrüt süresinin tüm delillerin müvekkili şirkete tebliğ tarihinden itibaren------------- günü geçmesi ile başlayacağını beyanla davaya konu olay davacılar murisinin mirasçılarının kendi poliçelerinden tazminat taleplerinin hukuk ve hakkaniyete aykırı olması ve asıl olarak sorumluluğunun doğmaması, talep konusunun zamanaşımına uğramış olması nedenleriyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili karar celsesine katılmamıştır.
----Asliye Ticaret Mahkemesi --- Esas sayılı dosyasında -------------- tarihinde yetkisizlik kararı vermesi üzerine dava dosyası mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazası nedeniyle kusur durumu, davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olup olmadığı, zararın teminat kapsamında kalıp kalmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, destekten yoksun kalma tazminatı(maddi tazminat) davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER
Celp ve tetkik olunan --------- günü saat------ sıralarında ---kendisine ait olan ---------- plakalı ------ ile --------- ayrılarak ----------- bulunan tarlasına çalışmak için---------bir daha haber alınamaması üzerine tarlanın bulunduğu --------- giden oğlu ---- aynı gün---------- sıralarında babasının traktör altında kalarak öldüğünün bildirilmesi üzerine aynı gün saat ---- sıralarında olay yerine gidildiği ve yapılan araştırma ve inceleme neticesinde; ---------- isimli şahsın kullanmakta olduğu traktör ile stabilize yolun aşağısında bulunan --------------- isimli şahsın tarlasına girerek dönmeye çalıştığı, dönmeye çalıştığı esnada -------- hakimiyetini kaybetmesi üzerine -------- 'nın iki bahçesi arasında bulunan ve üst bahçeye sıfır şekilde olan --------- boyutundaki taş duvardan devrilerek bir takla atması üzerine soy yanına doğru devrildiği, ----------- isimli şahsın traktörün devrilmesi üzerine savrulduğu ve yan yatan traktörün sol arka tekerinin altında kaldığı, olayın olduğu yerde ve olay saatinde kimse olmadığından olayın bu şekilde olmuş olabileceğinin değerlendirildiği belirtilmiştir.
---- CBS'nin -------- Soruşturma dosyasında verilen -------------------- sayılı kararı incelendiğinde; olayın meydana gelmesinde ölen haricinde herhangi bir şahsın kusur ve etkisinin bulunmadığı, ortamda işlenmiş bir suç ve suçlunun olmadığı anlaşıldığından kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verildiği anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez ------ tarihinde -------tarafından tanzim edilen -----------------incelendiğinde; poliçenin------- tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ------- sigortalanan aracın ------------ poliçe limitinin ise ölüm ve sakatlanma kaza başına ------------ sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan tescil bilgileri incelendiğinde; kaza tarihi itibariyle ------- plakalı aracın----------- adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
-- ortamından dosyaya alınan ---------- göre; davacı --------- davacının eşi, diğer davalıların ise çocukları olduğu anlaşılmıştır.
Aktüerya Uzmanı Bilirkişi ------ havale tarihli raporunda özetle; uyuşmazlığın konusu ve davalının sorumluluğu mahkemenin takdirinde olmak üzere, anılan kazada ------------- ölümü sebebiyle davacıların uğradığı destekten yoksun kalma zararının KTK.93 hükmü uyarınca kaza tarihinde cari ----------- aştığı görülmekle, hesaplanan zararların poliçe limitine oranlanması suretiyle davacılardan eş --------- kızı --------, kızı -------- kızı ---------- kızı ------------ olmak üzere ------------ olarak hesaplandığı, tazminat ile mükerrerlik teşkil eden başkaca bir indirim nedeni varlığının dosyaya yansımadığı, davalı ----------------- KTK.m99/1 ve poliçe genel şartları B.2.a hükmü uyarınca usulen yapılan başvuruyu takip eden 8 iş günü sonrasında temerrüde düşeceği, davacıların davalı sigorta şirketine yaptıkları başvurunun -------- günü ulaştığı, buna göre temerrüt için ilk günün ----------- olduğu beyan ve rapor edilmiştir.
Aktüer raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
Maddi Tazminat
Haksız fiil sonucunda ölüm gerçekleşmişse; cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar uğranılan zararlar olarak kabul edilir.(TBK Madde: 53)
Destekten yoksun kalma zararları, Borçlar Kanunu hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen ---------- ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.-----------------
UYGULANACAK MEVZUAT
------------------ kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
------ tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak ----------- tarihinde yürürlüğe giren ----------------------- Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren -------------- Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve --------- tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan--------- tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır------------
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği -------------- tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar --- tarihinde yürürlüğe giren ------------ değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir------- --------------
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, ------------------ sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.----------
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır------
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez------
Davacı tarafın, ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına; dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine; --------------------- göre, aracın --------------- davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağına karar vermek gerekir.---------------------------
TEMERRÜT VE FAİZ
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde ----------- sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.----------------
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda--------- toplanan/sunulan deliller,----------------iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; -------tarihinde müteveffa -------------- sevk ve idaresindeki -------------- plakalı aracın karıştığı tek taraflı ve ölümlü trafik kazası meydana geldiği, kazada----- öldüğü,----- CBS'nin --------------Soruşturma sayılı dosyasında trafik kazasının meydana gelmesinde ölüm haricinde herhangi bir şahsın kusur ve etkisinin bulunmadığı tespit edilerek takipsizlik kararı verildiği,----------------- ve ekindeki basit krokiye göre, -------- kullanmakta olduğu traktör ile stabilize yolun aşağısında bulunan ---------------- şahsın tarlasına girerek dönmeye çalıştığı esnada trafik kazasının meydana geldiğinin tespit edildiği, bu nedenle müteveffa ---------------- dışında kusur atfedilebilecek herhangi bir kimse bulunmadığı, her ne kadar trafik kazası tarlada meydana gelmiş ise de, kamunun yararlandığı tüm yolların karayolu tanımı içinde olduğu, bu açıdan karayolunda taşıt trafiğine kamu yönetimince izin verilip verilmemesi önemli olmayıp, fiilen bu amaçla kullanılmasının yeterli olduğu, yine karayolu zemininin asfalt, beton, taş veya toprak olması arasında herhangi bir fark bulunmadığı, bu açıdan köy, orman, dağ, tarla ve yayla yollarının da karayolu olduğu, davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan traktör tarla içerisinde iken devrilmiş ve araç sürücüsü olan------------- vefat ettiği, davacılar, eş ve babaları olan müteveffanın desteğinden yoksun kaldığı gerekçesiyle destekten yoksun kalma tazminatının tahsilini talep ettikleri,----------------------- uygulanması için kazanın mutlaka karayolunda meydana gelmesi gerekmeyip karayolu ile bağlantısı olan, karayolu sayılan bir alanda meydana gelmesi halinde de karayolunda meydana gelmiş gibi kabul edileceği, davaya konu trafik kazasının meydana geldiği yerin ------------- ile bağlantısı bulunduğu, 2918 sayılı KTK'nun 2. maddesi gereğince karayolu bağlantısı olduğundan kazanın meydana geldiği yerin karayolu sayılan yerlerden olduğu ------- davada trafik----------- poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle ---------tarihinden önce yürürlükte bulunan Genel Şartların uygulanması gerektiği, ---------------------göre, aracın ----------------- davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, bu doğrultuda hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporuna göre davacı --------- davacı -----------davacı----------davacı ---------- davacı ---------------davalı sigorta şirketinin sigorta limiti dahilinde sorumluluğunda olan destekten yoksun kalma nedeniyle zarara uğradıkları, kask takılmaması, alkollü sürücünün aracına binme, istiap haddinin aşılması, hatır taşıması gibi kazanın meydana gelmesinde değil ve fakat zarara etkili olan müterafik kusur indirimi nedeni bulunmadığı, --------- plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde --------------- davalı sigorta şirketinin davacı tarafın maddi zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre, sorumlu olduğu, zararın haksız fiilden doğmuş olması ve bir ticari işletmeyi ilgilendirmemesi nedeni tazminat alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği, davalı sigorta şirketine --------- tarihinde başvuru yapıldığı, başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası ---------------- tarihinde temerrüdün oluştuğu, sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak destekten yoksun kalma tazminatı davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Destekten yoksun kalma tazminatı olan davacı ------ davacı --------davacı---------- davacı --------- davacı --------- olmak üzere toplam ---------------- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve sigorta şirketini sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
3-Başlangıçta peşin olarak alınan 35,90 TL harcın ıslah/tamamlama harcı 682,00 TL ile birlikte, alınması gerekli olan 13.662,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 12.944,10 TL karar ve ilam harcının davalı 'dan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu peşin harç 35,90TL, ıslah/tamamlama harcı 682,00 TL ile birlikte, posta ve tebligat gideri 165,35 TL, bilirkişi ücreti 800,00 TL olmak üzere toplam 1.683,25 TL yargılama masrafının davalı 'dan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 22.450,00 TL avukatlık ücretinin davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------------------ Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/06/2020