T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2017/462
KARAR NO: 2018/491
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 08/05/2018
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu ......... havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; .. tarihinde, davacının maliki olduğu, sürücü ....... sevk ve idaresindeki ...... plakalı kamyonet ile davalının sigortası teminatı altındaki sürücü.... yönetimindeki .... plakalı aracın kaza yaptığını, sürücü ....... kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, ...... plakalı aracın onakım bedelinin 5.831,00 TL olduğunu, 24/02/2017 tarihinde davalı sigorta şirketinden ....... plakalı aracın değer kaybının talep edildiğini ve 08/03/2017 tarihinde 449,50 TL ödendiğini, bedelin yetersiz olduğunu beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının sigorta şirketine ihbar tarihi olan 24/02/2017 tarihi itibariyle avans faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 08/0/2018 tarihli karar celsesindeki esas hakkındaki beyanında; kusursuz olduklarını, rapordaki kusur oranı tenzil edilmek suretiyle 527,50 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 24/05/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: kazaya karışan ... plakalı aracın trafik sigortası teminatları altında olduğunu, davacının ..... plakalı aracının 5.831,00 TL hasar tutarının 27/12/2016 tarihinde kasko sigortacısına ödendiğini, davacının değer kaybı talebi üzerine 08/03/2017 tarihinde 449,50 TL ödendiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili karar celsesine katılmamıştır.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazası nedeniyle kusur durumu ve davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı yapılan ödemenin zararı karşılayıp karşılamadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, değer kaybı bedeli tazminatı(maddi tazminat) davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER
Celp ve tetkik olunan ....... tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre;...... sevk ve idaresindeki ..... plakalı araç ile .sevk ve idaresindeki ...... ....... plakalı araçların kaza yaptıkları anlaşılmıştır.
Dosya sunulan 18/05/2016 başlangıç tarihli davalı ......... tarafından tanzim edilen ... Poliçesi incelendiğinde; poliçenin 18/05/2016-2017 tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının .............., sigortalanan aracın .......... Kamyonet açık tente kasalı ..... plakalı araç, poliçe limitinin ise 31.000,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan ....... plakalı aracın tescil bilgileri incelendiğinde; ......... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
............. Şirketi 'nin 01/06/2017 tarihli müzekkere cevabı incelendiğinde, başvurusu yapılan ......nolu poliçeye istinaden oluşturulan hasar dosyasından 08/03/2017 tarhinde eft yoluyla 449,50 TL ödeme yapıldığı belirtilerek ödeme dekontu yazı ekinde gönderilmiştir.
Makine Mühendisi bilirkişi ....... havale tarihli raporunda özetle; sürücü ....... yönetimindeki ....... plakalı kamyoneti ile yoldan kontrolsüz kavşağa geldiği halde ana yoldan kontrolsüz kavşağa gelen ....... plakalı araca yol vermediği ve kazaya karıştığı için KTK 57/b/5 - 84/h ve KTY 'nin 109/b/5 - 157/a/8 maddelerinde açıklanan kusurları işlediğini bu nedenle kazanın meydana gelmesinde % 75 kusurlu olduğunu, sürücü...... yönetimindeki .... plakalı kamyoneti ile kavşaklara yaklaşırken yaklaşırken yeterince yavaşlamadığını, kavşağa kontrolsüz giren ..... plakalı kamyonet ile kazaya karıştığı için KTK 52/a ve KTY 101/a maddelerinde açıklanan kusurları işlemesi nedeniyle kazanın meydana gelmesinde tali ve % 25 kusurlu olduğunu, tazminata konu ... plakalı.......... ............ tipi, .......... tarihinde trafiğe çıktığını,............. tarihinde yaklaşık 2 yıl ve 129.901 km kullanıldıktan sonra kazaya karıştığını, .......... adına tescilli kamyonetin kaza nedeniyle değer kaybının 976,00 TL, karşı araç sürücüsünün % 75 kusur oranına denk gelen kısmın 732,00 TL, davalı sigorta şirketinin 30/05/2017 tarihinde ödediği değer kaybı tutarının 449,50 TL olduğunu, davalı sigorta şirketinin ödediği 449,50 TL'nin değer kaybı tutarının mahsubundan sonra bakiye 282,50 TL olduğunu, davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi sigortalı...... plakalı kamyonetin ... tarihinde sigorta teminatı altında ve kaza tarihinde araç başına maddi teminat limitinin 31.000,00 TL olduğunu, sigorta tarafından 30/05/2017 tarihinde 5.831,00 TL hasar tutarı ile 449,50 TL değer kaybı olmak üzere toplam 6.280,50 TL ödendiği ve bakiye kullanılabilir teminat limitinin 24.719,50 TL kaldığını, ZMMS sigortası genel şartları A.1 maddesi gereğince değer kaybının gerçek zarar ve sigorta teminatı altında olduğunu, davacının sigortalısının tacir ve kazaya karışan kamyonetlerin ticari sınıftan araç oldukları KTK 91 ve ZMMS sigortası genel şartlarının B.2.a maddeleri gereğince davalı sigorta şirketinin 05/03/2017 tarihinde temerrüt tarihi 05/03/2017 tarihi itibariyle avans faizi talep edebileceğini, sonuç itibariyle ...... plakalı kamyonetin kaza nedeniyle değer kaybının 282,50 TL 'lik kısmının temerrüt tarihi olan 05/03/2017 tarihi itibariyle avans faizi ile talep edebileceğini beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ..........Tarih, 2016/14573 Esas ve 2017/6035 Karar Sayılı İlamı).
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir(İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin 12/07/2017 Tarih, 2017/426 Esas ve 2017/506 Karar Sayılı İlamı).
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
............ Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2).
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Bilirkişi Raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; 19/10/2016 tarihinde davalı.......in sevk ve idaresindeki ............. plakalı araç ile .......'ın sevk ve idaresindeki ...... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalının sigortaladığı aracın sürücüsü ...... 'ın %75 oranında, davacı maliki olduğu aracın sürücüsü ...... %25 oranında kusurlu oldukları, davada trafik(ZMMS) poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultudu hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişisi raporuna göre davacının bakiye 282,50 TL değer kaybı bedeli zararının bulunduğu,..... plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde KTK Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalayan davalı sigorta şirketinin davacı tarafın zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre sorumlu olduğu, davalı tarafın kazaya karışan aracının ticari araç olduğu, bir tacirin borçlarının ticari olmasının asıl olması(TTK 19/1) karşısında davaya konu tazminata ticari (avans) faiz(i) uygulanması gerektiği, davalı sigorta şirketi yönünden dosya kapsamı itibari ile hasar ihbarının 24/02/2014 tarihinde yapıldığı, 05/03/2017 tarihinde davalı sigorta şirketi yönünden temerrütün oluştuğu, sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2-Bakiye değer kaybı tazminatı alacağı 282,50 TL 'nin temerrüt tarihi olan 05/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinin sorumluluğu kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Başlangıçta peşin olarak alınan 31,40 TL harcın, alınması gerekli olan 35,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4,50 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4- Davacının yargılama sırasında, tebligat ve posta gideri olarak yapmış olduğu 107,30 TL ile bilirkişi masrafı 600,00 TL toplamı 707,30 TL yargılama masrafının davacı davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 399,62 TL yargılama masrafına davacının başlangıçta yatırdığı peşin harç 31,40 TL ilave olunarak toplam 431,02 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 307,68 TL yargılama masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan ...... 13.2 maddesi uyarınca 282,50 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan ... 13/2 maddesi uyarınca 217,50 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, kesin olarak açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..