T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/438 Esas
KARAR NO: 2018/28
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
KARAR TARİHİ: 10/01/2018
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde ; müvekkilinin 15/05/2017 keşide tarihli 19.000,00 TL bedelli .... nolu çek yaprağının sahibi olduğunu, ve aynı zamanda çekin keşidecisi olduğunu, müvekkilinin söz konusu çeki ............ ile alımı konusunda anlaştıkları yalıtım malzemelerinin karşılığı olark keşide ettiğini, fakat .........tarafından çek alındıktan sonra bedel karşılığı malzeme borcunun ifa edilmediğini ve hiçbir fatura düzenlenmediğini belirtmiş olmakla öncelikle çek üzerine ödeme yasağı konulmasını ve yapılacak yargılama neticesinde iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava, TTK.nun 818/s, 757-765. Madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
Davacı çek hesabının kendisine ait olduğunu belirtmiştir.
TTK 757-765. Maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK 651/2 maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme yada yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK 114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651 ve 652 maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Yine TTK 651/2 maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK 114/h ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi uyarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca 35,90 TL harcın peşin olarak alınan 31,40 TL den mahsubu ile eksik 4,5 TL nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına
4-Davacı tarafça peşin yattırılmış olan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine
Dair, davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.