T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/458 Esas
KARAR NO: 2018/941
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 24/04/2017
KARAR TARİHİ: 25/09/2018
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu ....havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ...ile aralarında ....Abonman Numaralı ... Kati Poliçe Numaralı ve .... teklif ve yükleme tarihli .... ile sigorta kapsamına alındığını, toplam . palet 23.290 adet ve 14.902 kg net ağırlığa sahip motor kasnak göbeği ve yatak burcundan oluşan hassas metal cinsi emtiaların taşınması için 31.08.2016 tarihinde .... ile müvekkili sigortalı arasında anlaşma sağlandığını, ....plakalı araç ile taşınmanın yapıldığını, sigortası yapılan aracın 09.09.2016 tarihinde alıcı firma tesisine varmasını takiben tahliyesi gerçekleştirilmeden önce yapılan incelemede kolilerde hasar görüldüğünü, söz konusu durumun yabancı dilde, Transit Refakat belgesine Türkçe karşılığı “Taşıma Esnasında 2 Koli Hasarlı" şeklinde not düşüldüğünü, emtialarda yapılan ayrıştırma işlemi sonrası toplam 974 hasarlı ürünün olduğunu, hasarlı ürünlerin tedarikçi ve sigortalı firmaca üretimde kullanılamayacağı için reddedildiğini, Ekspertiz raporuyla mevcut hasarlanmanın ve üretime katılamayağının sabit olduğunu, aynı raporda toplamı 6.753,52 TL tutarında hasar bedeli tespit edildiğini, 08/1 1/2016 tarihinde söz konusu tutarın sigortalı firmaya ödendiğini, taşıyıcının davalının taşıma sürecinde gerekli özeni göstermediğini, gerekli tedbirleri almadığını, bu sebeple nakliye süreci içerisinde dava konusu zararın meydana geldiğini, sigortalıya ödenen bedelin TTK Md.1472 uyarınca dava haklarına talep olunduğunu, davalı firmaya rucu yazısı yazıldığını ancak herhangi bir geri dönüş olmadığını beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 6.753,52 TL rücuen tazminat alacağının hak sahibine ödeme tarihi olan 08/11/2016'dan itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 09/06/2017 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili davacı firmanın aktif husumet ehliyeti olmadığı yönündeki itirazlarının yerinde olmadığını,.... numaralı abonman poliçesi kapsamında farklı nakliyat emtea sigorta poliçelerinin düzenlendiğini, dava dilekçesinde dosya konusu hasarlanma olayı ile ilgili verilerin yinelenerek, hasar bedeli sonucu sigortalısına ödeme yapan müvekkili şirketin HMK Md.1472 kapsamında sigortalısının haklarına halef olduğuni, söz konusu ödemeye dair dekontun dosyada mevcut olduğunu, poliçe ile dekontun dosyaya sunulduğunu,davalı vekilinin ambalajlamaya yönelik hasarın söz konusu olduğu iddialarının yersiz olduğunu, müvekkil firmanın sigortalısı şirketin, taşıyıcı ve davalı sıfatındaki ...’ne hasarsız ve uygun ambalaj ile ürünleri teslim ettiğini, ürünlerin ambalajında plastik separatör kullanıldığını, karton kolilerin palet üzerine ikişer adet plastik kelepçe ile sabitlendiğinin dosya içeriği eksper raporu ve fotoğraflardan anlaşıldığını, taşıyıcının zararın oluşmasında tam kusurlu olduğunu, gerekli özeni ve dikkati göstermediği, konuyla ilgili bilirkişi incelemesi ile durumun sabitleneceğini, davalı tarafın dava konusu olayın CMR Konvansiyonu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönündeki savunmalarına binaen, talep edilen tutarın, CMR Md.23 uyarınca hasarlı emtianın brüt ağırlığı üzerinden 8,33 SDR İle yapılacak hesaplama tutarının 14.902 net kg. ağırlığındaki adet ve palet sayıları baz alındığında düzenlenmesi durumunda hesaplanacak tutardan her türlü daha düşük olduğunu, Transit Refakat Belgesi üzerine düşülen not ile hasardan alıcının haberdar olduğunu, 16.09.2016 tarihinde.....Raporu gönderilerek, bu raporda mal hasarından bahsedildiğini ve fotoğrafların sunulduğunu, bildirim için 7 günlük yasal süreye uyulduğu hususu belirtilerek itirazların reddi talebi ile dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 25/09/2018 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; Davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 17/05/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davacı aktif husumet ehliyetinin ispatlanması gerektiğini, dava konu taşımayı kapsayan ve teminat altına alan spesifik nakliyat sigorta poliçesi bulunmadığını, ayrıca dava dışı sigortalıya prim Ödemesini gösteren dekontun dava dosyasında mevcut olmadığını, davaya uygulanması gereken hukukun CMR konvansiyon hükümleri olması gerektiğini, Yargıtay 11. H.D. 07.04.2008 vc 2007/2970 E, - 2018/4599 K. Sayılı kararıyla söz konusu hususun sabit olduğu, CMR Md.30 kapsamında 09.09.2016 tarihinde sonlanan taşımaya dair hasarın yedi günlük sürede yapılmadığını, refakat belgesi niteliğindeki Transit Belgesine işlense dahi belgenin tek taraflı statüsü olduğunu, bu notun temel alınarak müvekkili davalı firmanın sorumluluğuna gidilemeyeceğini, davacı tarafça sunulan eksper raporunda kolilerin ters dönmesi ve nakliyesi esnasında birbirine çarpmasından kaynaklı metal kasnak göbeklerinde ezilme ve çizilme şeklinde hasarlanma söz konusu olduğunun ifade edildiğini, bu yorum ile müvekkilin sorumlu tutulamayacağını, emtianın hasarlanması hususunda ambalajlama kusurunun olduğunu, CMR Md.l7/4-c maddesi uyarınca ambalajlama eksikliğindeki hata nedeniyle meydana gelen hasarın müvekkili firmaya yüklenmesinin hatalı olduğunu, eksper raporu tespitinde, hatalı ve eksik işlem silsilesiyle hasara dair tazminat ödemesi yapıldığını, yapılan ödemenin hatır ödemesi olduğunu, söz konusu durumun Yargıtay 11. HD. E 2012/8130 K, ve 2014/197 T. 07.01.2014 ile sabit olduğunu, mahkemece CMR Konvansiyonuna dair tazminat hesabının konvansiyonda belirtildiği üzere hesaplanması gerektiğini, davacı şirketin fazlaya dair haklarının saklı tutmasına İtiraz ettikleri ve faizin haksız ve konvansiyona aykırı olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 30/06/2017 havale tarihli ikinci(2.) cevap dilekçesinde özetle: cevap dilekçesini tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 25/09/2018 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında;Davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davacı sigorta şirketinin uluslararası taşıma sırasında taşınan ürünün hasarlanması nedeniyle sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalı taşıyıcıya rücu edip edemeyeceği, hasarın ambalajlama hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalı taşıyıcıya hasar ihbarının yapılıp yapılmadığı, hasarın sigorta teminatı kapsamında bulunup bulunmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, riskin gerçekleşmesi nedeni ile sigortalısına ödenen tazminatın rücuen tahsili davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: CMR konvasiyonunun 17/1.maddesindeki; "Taşımacı, yükü teslim aldıgı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Dosyada mübrez CMR belgesi incelendiğinde, gönderecinin ... nakliyecinin... olduğu, alıcının .... olduğu Malların Teslim alındığı yerin .... ve teslim alınma tarihinin . olduğu görüldü.
Dosyada mübrez transit refakat belgesi incelendiğinde; göndericinin . .. alıcının .... olduğu ve belge üzerinde alıcısı tarafından ... tarihli şerhin bulunduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulu fatura incelendiğinde;...Tarafından .... hitaben düzenlendiği ve fatura bedelinin 61.612 Euro olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulu ....tarihli fatura incelendiğinde; ....arafından ......'ye yönelik olarak düzenlendiği ve navlun ücreti olarak 1.872 Euronun fatura edildiği anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez ... işlem tarihli dekont incelendiğinde; Gönderen kısmında . Sigorta A.Ş. olduğu, alıcı kısmında ...ı olduğu, EFT tutarının 6.753,52 TL olduğu görüldü.
Dosyada mübrez ekspertiz raporu incelendiğinde; Sigortalının......, poliçe türünün nakliyat, paliçe vadesinin ..., taşıma aracının ..., sevkiyatın ilk başlangıç tarihinin.. Sevkiyatın başlangıç/bitiş yerlerinin ...toplam Tazminat tutarının 6.753,52 TL, hasar tarihinin 02/09/2016, alıcıya teslim tarihinin 09/09/2016 olduğu görüldü.
Dosyada mübrez Nakliyat emtea Sigorta Poliçesi incelendiğinde; sigortalının ...., emteanın cinsinin Yataklı Burç, Kasnak göbeği, adedinin 42 Kap, ambalaj cinsinin palet, vasıta cinsinin kamyon, kamyon plaka numarasının ....hareket yerinin ... yerinin... sigorta bedelinin 223,041.60 TL olduğu görüldü.
Bilirkişi heyeti 13/08/2018 tarihli raporunda özetle; Davalı tarafın dava dışı sigortalısına usulüne uygun ödeme gerçekleştirdiği, 08.11.2016 tarihli banka dekontu ile 6.753,52 TLlik tutarın ödendiğinin sabit olduğu, davalı firma ite sigortalısı arasında Nakliyat Abonman Sözleşmesi olduğu ve dosyaya sunulan Sigorta sözleşmesinin bu abonman sözleşmesine bağlı ve dava konusu taşıma niteliklerini barındıran detayları ihtiva eden bir sözleşme olduğu, dava konusu olayda ambalajlama hususunda hatanın olmadığı kanaatine varıldığı, davaya konu hasarlanmanın ambalajın paletli kolilerin devrilmesinden doğan kuvvet ile ezilme ve sarsılmaya bağlı olarak oluştuğu, bu ezilme ve sarsılmaya ise yüklerin taşınırken sabitleme ve bağlama hususlarındaki eksiklerden kaynaklandığı, dosya içeriği olayın uluslararası karayolu ile eşya taşımacılığı kapsamında olduğu dolayısıyla CMR hükümleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiği, davalı firmanın dosyada mübrez CMR Senedi uyarınca sürecin taşıyıcısı olduğunun sabit olduğu, bu hususta CMR Md.l 7 kapsamında malların taşınmasına ilişkin sorumluluğu olduğu, dava konusu olayda da ürünlerin taşıma sürecinde hasarlanması nedeniyle kusurunun bulunduğu, dosya içeriğinde yer alan Transit Refakat Belgesinde hasara ilişkin notun görüldüğü, ancak söz konusu belge üzerinde alıcının veya adına çalışan herhangi birinin onayı veya imzasını ifade eder nitelikte olguya rastlanmadığı, ancak CMR Senedinin sağ alt köşesinde fotokopiden kaynaklı ufak bir kısmı gözüken, seçilemeyen ve açıkça okunamayan bir ifadenin yer aldığı, CMR üzerindeki bu ifadenin Transit Belgesindeki ifade ile aynı nitelik taşıyıp taşımadığının sabit olmadığı, söz konusu durumun davalı yana CMR kapsamında Sınırlı sorumluluk uygulamasını etkilediği, davalının sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağı durumda Teknik inceleme bölümünde hesaplanan 6.595,21 TL tutarın tamamından sorumlu olacağı, CMR Md.23 uyarınca sınırlı sorumluluk işletileceği durumda ise hasarlanan ürünler için toplamda 5.062,47 SDR’nin TL karşılığından sorumlu olacağı, bu hususta hesaplama yaparken kullanılacak SDR kur değerinin mahkeme karar tarihindeki değer üzerinden hesaplanabileceği, davacının TL olarak talep ettiği alacağına ilişkin TCMB avans faizi oranı tutarında faiz işletebileceği rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Sigortacı, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalı yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel tutarında sigortacıya ait olur. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı gereğince, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Sigortalı veya zarar gören, birinci fıkra gereğince sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur.(TTK. m. 1481)
Alıcı, tasımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya ziyan ve hasarın açıkça görüldügü hallerde teslim anında veya açıkça görülmedigi hallerde teslimden yedi gün içinde (pazar günleri ve resmi tatiller hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildigi sekilde alındıgına kanıt olusturur. Açıkça gözükmeyen ziyan veya hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacaktır.(CMR m. 30/1)
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141), toplanan/sunulan deliller, ticaret sicil kayıtları, faturalar, CMR belgesi, transit refakat belgesi, poliçe, eksper raporu, ödeme dekontu, bilirkişi raporu iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; .... Tarafından alıcısı .....adresinden ....tarihinde taşıyıcı ... teslim edilerek 42 palet ürünün gönderildiği, eksper raporunda gönderilen emtianın araçtan tahliyesi öncesi kolilerde hasar bulunduğunun tespit edildiği ve bu durumun transit refakat belgesine " ... (taşıma esnasında 2 koli hasarlı) şeklinde not edildiği ve daha sonra yapılan incelemelerde 4 kap üründe hasar olduğunun tespit edildiği, yapılan ayrıştırma çalışması neticesinde 4 palette istifli 3120 üründen 1266 parçanın sağlam 974 parçanın hasarlı olduğunun öğrenildiği ve kolilerin ters dönmesi ve nakliyesi esnasında çarpmasından kaynaklı metal kasnak göbeklerinde ezilme ve çizilme şeklinde hasarın oluştuğu, hasar bedelinin ise 6.753,52 TL olduğunun tespit edildiği hususlarının rapor edildiği, her ne kadar eksper raporunda hasar tespiti ile ilgili transit refakat belgesi üzerindeki alıcı şerhine atıf yapılmış ise de bu belgede taşıyıcının herhangi bir katılımı veya imzasının bulunmadığı gibi bu belgenin taşıyıcıya teslim/tebliğ edildiğine dair dosyada herhangi bir iddia ve ispat bulunmadığı, CMR belgesinde ise alıcının herhangi bir şerhinin bulunmadığı, buna karşın dosyada bulunan CMR belgesinde alıcı imzası altındaki boş kısımda bir kısım çizintiler bulunmakla birlikte davacı tarafa verilen süreye rağmen alıcı şerhi taşıyan bir CMR senedinin dosyaya sunulmadığı, her ne kadar davacı vekilince 17/04/2018 tarihli celsede CMR senedinin taşımayı yapan şirketten celbi talep edilmiş ise de bu talebin 12/12/2017 tarihli ön inceleme duruşma tutanağının 1 nolu ara kararı uyarınca yerinde olmadığı, zira taraflara daha önce dilekçelerinde dayandıkları delilleri sunmaları veya başka yerden getirtilecek ise buna dair açıklamada bulunmaları için kesin süre verildiği, davacı talebinin bu kesin süreden sonra yapıldığı, davacı tarafından malın davalının taşıması esnasında hasarlandığı iddiasına dayanak olarak sunulan belgede taşıyıcının imzası bulunmadığı gibi davacı bunun dışında da CMR konvansiyonunun 30'uncu maddesinde belirtilen süre içinde hasarın davalı taşıyıcıya ihbar edildiğine ilişkin bir delil sunmadığı, bu durumda taşınan emtianın hasarsız bir şekilde teslim edildiğine ilişkin davalı yararına karine oluşmuş olup malın taşıma esnasında hasarlandığını ispat yükünün davacı üzerinde olduğu (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 09/05/2016 tarih 2015/15680 E 2016/5200 K sayılı ilamı; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 16/10/2017 tarih 2016/3487 E 2017/5340 K sayılı ilamı), dosyada davalı taşıyıcı yararına olan karineyi çürütecek ve hasarın taşıma esnasında meydana geldiğini ispata yarayacak herhangi bir delil bulunmadığı, sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Başlangıçta peşin olarak alınan 115,34 TL harcın işin hitamında alınması gerekli olan 35,9 TL harçtan fazla olduğu anlaşıldığından, fazla alınan 79,44 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 2180 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/09/2018