T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/225
KARAR NO: 2020/54
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/02/2017
KARAR TARİHİ: 22/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle, davalı şirketin dava dışı şirket olan -------------------- akdettiği ------ tarihli sözleşme ve davalı tarafından kesilen ----- tarih ----- nolu fatura ile dava dışı şirkete ----------daireyi ---------TL bedelle devir , teslim ve ferağını taahhüt ettiğini, ancak bugüne kadar iş bu dairenin tapu devrinin yapılmadığını, dava dışı şirket ------- müvekkilinin müşterisi olduğunu, söz konusu daireyi ticari borcuna karşılık ------ tarihli alacağın temliki ve taşınmaz satış sözleşmesi ve dava dışı şirket tarafından müvekkiline ----------- nolu fatura ile müvekkiline temlik ve taslim edildiğini, davacıya devir ve teslim edilen daire ilee ilgili olarak haricen yapmış oldukları araştırmada devre konu daire ile ilgili olarak yüklenici firma olarak davalı ile dairenin bulunduğu sitenin arsa sahipleri arasında ---------- Hukuk Mahkemesinin -------- esas sayılı dosyası ile derdest olan tapu iptal ve tescil davasının devam ettiğinin tespit edildiğini, müvekkilince bu dava dosyasının incelendiğini, davanın davalı lehine sonuçlanması halinde bile devre konu ------------ % 54 payının davalı adına tesciline karar verileceğini, bu sebeple devre konu daireyi müvekkiline tam hisseli olarak devretmesinin hukuken ve fiilen mümkün olmadığını, ayrıca davalının dava konusu daireyi ------- yılında dava dışı şirkete sattığını, aradan yaklaşık ---- yıl geçmesine rağmen dairenin tapusunun devredilmediğini, müvekkilinin iş bu daireyi temlik aldıktan sonra dairenin tapusunu almak veya mümkün değilse dairenin rayiç bedelini tahsil etmek amacıyla ihtar çektiğini, ancak davalı tarafından edimleri gerçekleştirmek adına somut bir adım atılmadığını belirterek davanın kabulü ile şimdilik dairenin rayiç değeri olan -----------TL alacaklarının ihtarnamenin davalıya tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt fıizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ----------vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ile dava dışı ... arasında ------------- sayısında kayıtlı taşınmaz üzerinde inşa edilen --------------- için satış sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre taşınmazın bedelinin ödeneceğini ve taşınmazın tapusunun sözleşme hükümlerine göre devredileceğini. Taşınmazın bedelinin -----hissedarı olduğu ------------- tarafından çeklerle ödendiğini, ancak sözleşme tarafında bir değişiklik yapıldığını , taşınmazın tesliminin de ----------yapıldığını, ancak taşınmazın tapusunun arsa sahiplerinin müvekkili ile imzalanan sözleşmeye aykırı olarak tapuları devretmemesi nedeniyle müvekkilinin herhangi bir kusuru olmaksızın ...'e devredilmediğini, müvekkilinin hak ettiği tapuları almak üzere ---- Asliye Hukuk Mahkemesinin--------------- esas sayılı dosyasında tapu iptali ve tescil davası açtığını, ...'ün müvekkilinin yanında anılan dosyada müdahil olması için ihbar edildiğini, davacı ------------ arasında fatura karşılığı yapılan temlik işleminin müvekkili açısından herhangi bir bağlayıcılığının bulunmadığını, ---------------- müvekkili ile yapılan sözleşmenin tarafı olmadığı gibi sözleşmeye konu taşınmazı devir ve temlik etme yetkisinin de olmadığını, müvekkili ---------------- imzaladığı sözleşmenin tarafının ... olduğunu, sözleşme bedelinin yalnızca --------------tarafından ödendiğini, müvekkilinin yükümlendiği edimlerin------------- ---------yönelik olduğunu, bu nedenle temlik sözleşmesinin de geçersiz olduğunu, temlik işlemine konu iddia edilen taşınmazın da tapulu taşınmaz olduğu için tapulu taşınmazların satışı ve devrinin de ancak noterde yapılan satış vaadi sözleşmesi ile yapılabileceğinden temlik işleminin de geçersiz olduğunu, davacının iddiasının aksine tapu devir ve tescili talep ediyen taşınmazlar arasında bulunan ------bölümün tam payının dava edildiğini, taşınmazın mülkiyetinin devrinin hukuken ve fiilen mümkün olduğunu belirterek, açıklanan nedenlerle davanın husumetten ve esastan reddi gerektiğini savunmuştur.
İhbar olunanlar ------------ vekili davaya karşı sundukları beyan dilekçelerinde, müvekkillerinden --------- arasında, --------- bulunan ve tapunun ------------- parsel numarasında kayıtlı ve davalı tarafından yapılmakta olan sitede --------------- bulunan iki adet dairenin satışı hususunda sözlü anlaşmaya varıldığını, anlaşma uyarınca davalı şirketin daire satışlarına ilişkin -------- TL lik bedeli ------ tarihli --------nolu ve aynı tarihli aynı nolu ----------TL bedelli iki adet faturayı düzenleyerek müvekkili --------- gönderdiğini, müvekkilinin faturaları defterlerine işlediğini ve satış bedelini davalı tarafa ödediğini, satışa konu edilen ----------------- bölümün tapu kaydının --------------- devredildiğini ancak dava konusu -------- numaralı dairenin tapu kaydının müvekkili şirket adına devretmediğini, müvekkili şirketin borcana karşılık devri üzerine yapılmamış olan ----------daireye ilişkin tüm hak ve alacak haklarını davacı -------- - temlik ettiğini, --------sözlü olarak --------- şirket arasında düzenlendiğini, bu sebeple davalı şirket tarafından müvekkili --------- fatura edildiğini ve ödemelerin de müvekkili şirket tarafından yapıldığını, müvekkili ... ile davalı şirket arasında düzenlenmiş herhangi bir sözleşme bulunmadığını beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı ---------------- davalının yaptığı ------- tarihli sözleşmeden kaynaklı alacağın temlik sözleşmesi uyarınca davacı tarafça tahsili istemine ilişkindir.
Tarafların tüm delilleri celbolunarak davacı ve taraf şirketler ile dava dışı ------------- ticari defter, kayıt ve dayanak belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.
Dosya kapsamına taraflarca sunulan delillerden ;
------------ davacı -------------arasında ---- tarihinde düzenlendiği , sözleşmede--- alışveriş sebebiyle alacaklı firma ------ olarak toplam ----TL borçlu olan borçlu firma (Dava dışı ----------bu borcuna mahsuben ------- (dosyamız davalısı) den --------- seri numaralı fatura ile satın almış olduğu -------------- daireyi piyasa rayiç bedeli olan ------------- TL bedelle alacaklı firmaya fatura edip gayrı kabili rücu olarak devir ve temlik ettiğini beyan , kabul ve taahhüt eder. Borçlu firma bütün hakların talep, tahsil ve ahzu kabz yetkisinin alacaklı firmaya geçtiğini beyan kabul ve taahhüt eder . İş bu daire alacaklı firma adına tapuda devir ve tescil edildiğinde, daire bedeli olan --------- TL borçlunun borcundan mahsup edilecektir. Borca mahsuben alacaklı firmaya devredilen iş bu daire ile ilgili olarak devam eden ------------ Asliye Hukuk Mahkemesinin ----------- esas sayılı dosyasındaki yargılama sonucunda dairenin mülkiyetinin alacaklı firma adına tescil edilmesine engel bir karar çıkması halinde , alacaklı firma tarafından iş bu sözleşme ve sözleşmenin ayrılmaz parçası niteliğindeki faturalara (ek 2 adet fatura) dayanılarak------------ aleyhine açılacak olan alacak davası sonucunda tahsil edilecek para borçlu firmanın borcundan mahsup edilecektir--------- hükümleri düzenlendiği,
Davalı ------------ (ünvan değişikliğinden önceki eski ünvanı-------------------- ihbar olunan ... arasında ---------tarihinde düzenlenen sözleşmenin; " konusunun 2.1.1 maddesinde , ------------------parsel sayılı taşınmazı üzerinde inşaa edilen----------- daire ve -------- olarak adlandırılan taşınmazlardan alıcı (ihbar olunan ...) tarafından tespit ve tayin edilerek bu sözleşmenin ayrılmaz bir cüzü olan ödeme taahhütnamesinde belirlenen ödeme koşullarına uyulması halinde , sözleşmeye göre tespit edilen süre ve şartlarla konutun alıcıya devir, teslim ve ferağı.........nın düzenlendiği, tarafların hak ve mükellefiyetleri başlığını taşıyan 3. Maddesinde yapımcı (dosyamız davalısı) bu sözleşme ile alıcıya satılan bağımsız bölümü , resmi kurumlarca onaylanmış projesine ve sözleşmenin eki olan teknik şartnamesine uygun şekilde ve sözleşmede belirlenen sözleşme tarihinden itibaren 9 ay sonra (veya açıkça ---------- tarihinde ) teslim etmeyi kabul ve taahhüt eder, .............alıcının (ihbar olunan ...) hak ve mükellefiyetlerinin de 3.2.1 maddesinde ; "..........ödeme taahhütnamesinde belirlenen ödemelerini vadelerinde yapımcının adresine bonosunu veya tediye makbuzu karşılığında nakden ödeyebileceği gibi yapımcının yazılı olarak bildireceği banka hesaplarından birine senet istirdatlı veya sadece havale şeklinde de yapabileceği ,......." .şeklinde düzenlendiği , sözleşmenin 6. Maddesinin "Sözleşmenin devri" başlığını taşıdığı ve taraflar diğer tarafın yazılı izni olmaksızın bu sözleşme yada buradaki herhangi bir hakkı üçüncü şahıslara tamamen veya kısmen devredemez..." şeklinde düzenlendiği ,
----- Noterliğinin ------ tarih ve --- yevmiye sayılı ihtarnamesinin ihbar olunanlar ------------------- tarafından davalı şirkete keşide edildiği, ihtarnamede özetle ; " müvekkillerimiz üzerine düşen tüm edim ve yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmesine karşın müvekkillerimize satılan taşınmazların müvekkillerimizin tüm iyiniyetli girişimlerine karşın , şirketiniz tarafından ilgili ----------nezdinde devir ve ferağ işlemleri bugüne kadar yapılmamıştır. Bu nedenle fazlaya dair hertürlü haklarımız saklı kalmak kaydıyla .......taşınmazların bugünkü rayiç bedeli olan ----------TL nin yedi gün içerisinde müvekkil ihtar edenlerden -----------nolu hesabına ödenmesini ihtar ederiz.." şeklinde düzenlendiği ,
------Noterliğinin -------- tarih-----yevmiye nolu ihtarnamenin dosyamız davalısı şirket tarafından ihbar olunanlar ---------- ile dava dışı --------keşide edildiği, ihtarnamede özetle ; "........müvekkilim ile arsa sahipleri arasında imzalanan----------------- gereğince müvekkilim inşaatı bitirmiş, iskanı almış ise de arsa sahipleri hak kazanılan tapuları devretmemiştir, bu husus hiçbir şekilde müvekkilinizden kaynaklanmamaktadır, .....satın aldığınız dairelerin tapularının arsa sahiplerine karşı açtığınız ----------- davasının sonuçlanmasından ve tapuda vekiliniz adına tescil yapılmasından sonra derhal devredileceği, haklarınızın korunması için arsa sahipleri aleyhine açılan davalara müvekkil yanında müdahil olarak katılmanızı ihtar ederiz............" şeklinde denildiği,
-------Noterliğinin ----------- yevmiye nolu ihtarnamesinin davacı şirket tarafından davalı şirkete keşide edildiği, ihtarnamede özetle ; " .....müşteriniz --------------tarihli sözleşme ve tarafınıza kesilen ---------- nolu fatura ile ------------------ nolu daireyi ---------- TL bedelli devir, teslim ve ferağını taahhüt etmiş bulunmaktasınız. Vekil eden keşideciye devir ve temlik edilen daire ile ilgili olarak haricen yapmış olduğumuz araştırmada devre konu daire ile ilgili yüklenici firma olarak firmanın ve dairenin bulunduğu sitenin arsa malikleri arasında ------------ Asliye Hukuk Mahkemesinin ---------esas sayılı ...........davasının devam ettiğini tespit etmiş bulunmaktayız. Davanın firmanız lehine sonuçlanması halinde bile devre konu dairenin % 54 payının firmanız adına tesciline karar verilecektir. Bu sebeple devre konu daireyi vekil eden şirkete tam hisseli olarak devretmeniz hukuken ve fiilen mümkün değildir.......dairenin rayiç bedeli olan ---------- TL yi iş bu ihtarnamenin tebliğ edildiği tarih itibariyle 10 gün içinde vekil eden keşideciye ödenmesi .." denildiği,
------ Noterliğinin ------- tarih ---------- yevmiye nolu ihtarnamesinin dava-------------- dosyamız davalısı ----------- keşide edildiği , ihtarnamede özetle ; "aramızda akdedilen ------- tarihli sözleşme ve tarafınızca kesilen ------------ tarih ve ----- nolu fatura ile -------------------- nolu daireyi ------------ TL bedelle devir, teslim ve ferağını taahhüt etmiş bulunmaktasınız. Tarafımıza devir, teslim ve ferağını taahhüt ettiğiniz iş bu daireyi ve daire alımından kaynaklanan tüm dava ve talep haklarımızı dairenin rayiç bedeli olan -------- TL bedelle ticari borcumuza karşılık --------------------tarihinde devir, temlik ve teslim ettiğimizi, bundan sonraki gerek daire teslimini gerekse de daire bedelinin temlik alana yapılmasını tarafınıza ihtaren bildiririz" denildiği ,
görülmüştür.
-----------Asliye Hukuk Mahkemesinin --- esas sayılı dava dosyasının celbolunarak yapılan incelenmesinde, dosyamız davalısı-----------tarafından dava dışı 3.şahıslar aleyhine --------- Noterliğinin ----- yevmiye numaralı ve -----tarihli ------------- uyarınca davalılar tarafından devredilmesi taahhüt edilen taşınmazların tapularının iptali ile davacı şirket adına tescili istemi ile dava açıldığı, yargılamanın devam ettiği görülmüştür.
------------- celbolunan tapu kaydına göre ; ------------- yüzölçümlü --- adet yedi katlı bina , iki katlı sosyal tesis otopark, - katlı bina --- katlı bina ve arsası nitelikli taşınmazda kat mülkiyetine ayrılan ----- arsa saylı , dubleks mesken nitelikli, --------- nolu bağımsız bölümün tamamının dava dışı ---------- adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
Davalı taraf savunmasında temlike konu edilen alacağın dayanağı yapılan----------- davacının alacağı temlik aldığı dava dışı ---------------değil ... ile yaptığını ve taşınmazın da fiilen tesliminin ...'e yapıldığını, bu nedenle davacının temlik sözleşmesinin dayanağı bulunmadığını ileri sürmüş ise de, tarafların ve dava dışı -------------- ticari defter kayıtlarının incelenmesinde, davalı ile ... arasında yapılan sözleşme uyarınca davalının düzenlediği faturanın hem dava dışı----------adına düzenlendiği, davalı şirketin faturayı dava dışı ------------------ gönderdiği, şirket tarafından da benimsenerek faturanın ticari defterlerine işlenerek satış bedelinin şirket
tarafından ödendiği anlaşıldığından dava dışı ihbar olunan ... tarafından yapılan satış sözleşmesinin yine ihbar olunan --------------- izafeten yapıldığı sonucuna varıldığından davalının bu yöndeki savunması mahkememizce nazara alınmamıştır. Ayrıca davalı taraf davaya konu taşınmazın tapuda kayıtlı olması nedeniyle satışının ve devrinin ancak resmi senetle yapılması halinde geçerli olacağını, bu nedenle dayanak sözleşmenin geçersiz olduğunu ileri sürmüş ise de ; taşınmazın satış bedelinin davalı yana ödendiği ve taşınmazın da fiilen davalı şirket yetkilisine teslim edildiği hususu da nazara alındığında, taşınmaz satış sözleşmesinin geçersizliği yönündeki iddianın MK 2. Maddesindeki iyiniyet kuralı ile bağdaşmadığından bu yöndeki savunması da nazara alınmamıştır.
Davacının , dava dışı şirket ----------alacağın temlikine ilişkin olarak yapılan incelemede, alacağın temliki TBK nun 183 vd maddelerinde düzenlenmiştir. BK nun 183.maddesinde ; " Kanun , sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı , borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir. Borçlu, delil yasağı içermeyen yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı devralmış olan 3.kişiye karşı, alacağın devredilemeyeceğinin kararlaştırılmış bulunduğu savunmasını ileri süremez. " şeklinde düzenlenmiştir. İş bu düzenlemeye göre yasa , sözleşme veya işin niteliği engel olmadığı sürece alacaklının bir borç ilişkisinden doğan alacağını borçlunun rızasına gerek olmadan 3.bir kişiye sözleşmeye dayanarak devretmesi alacağın temlikidir. Yasa hükmünden açıkça anlaşıldığı üzere sözleşmede alacağın temliki yasaklanmadığı sürece temlik yapılabilir. Ancak somut uyuşmazlıkta; davalı ile dava dışı -------------arasındaki taşınmaz satışına ilişkin sözleşmenin 6. Maddesinin "Sözleşmenin devri" başlığı altında ; " Taraflar diğer tarafın yazılı izni olmaksızın bu sözleşme yada buradaki herhangi bir hakkı üçüncü şahıslara tamamen yada kısmen devredemez. " şeklinde düzenlenmiştir. Yani taraflar sözleşmede, bu sözleşmeden kaynaklanacak alacağın temliki yönünde yasak koymuş ancak borçlunun rızasına bağlanmıştır. Bu durumda alacağın temliki işleminin ancak davalı şirketin yazılı onay vermesi halinde davacıya temliki mümkün olacaktır. (Yargıtay ------- HD nun ---- esas- ------ karar -------- esas - -------- karar sayılı ve daha birçok içtihadında belirlendiği üzere) Somut uyuşmazlıkta, davacının alacağın temliki işleminde davalı şirketten sözleşmenin 6. Maddesinde yazılı olduğu gibi yazılı izin alındığına dair bir iddia yada yazılı delil davacı tarafça sunulmamıştır. Davacı şirket alacağı temlik alırken davalı şirket ile dava dışı ihbar olunan ------------ arasındaki sözleşmeden mutlak surette haberdardır. Davacı şirketin basiretli bir tacir olmasının gereği olarak davalı ile dava dışı ----------- arasındaki sözleşmenin hükümlerini incelemesi , TBK nun 183.maddesinde yazılı olduğu gibi alacağın temliki için sözleşmede bir düzenleme bulunup bulunmadığını tespit etmesi gerekirdi.
Yapılan yargılama sonucunda dosya kapsamındaki tüm delillere göre ; davacının iş bu davaya dayanak yaptığı Alacağın Temliki Sözleşmesi TBK nun 183. Maddesindeki düzenlenen koşullardan sözleşmede alacağın temliki için borçlunun yazılı iznini olmasına ilişkin koşulun iş bu davada gerçekleşmediği anlaşıldığından, davanın aşağıdaki şekilde reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yazılı gerekçe ile ,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 54.40 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 7.257,94 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 7.203,54 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istemi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan harç ve giderlerin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından bir masraf yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yerolmadığına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca davalı yararına tayin ve takdir edilen 38.200.00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştikten sonra ve istemi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------------ Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/01/2020