T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/113 Esas
KARAR NO: 2020/554
DAVA: Menfi Tespit (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/01/2018
KARAR TARİHİ: 22/10/2020
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu ----------havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin soğuk hava depoları üretimi yaptığını, taşınmaz simsarlığı ypan davalı şirketten fabrika kurabileceği yer göstermesini talep ettiğini, davalının müvekkiline ---------sayılı taşınmazı gezdirdiğini, mecurun kiralayanı ------müvekkili şirket arasında kira sözleşmesinin----- itibariyle kurulması ve bu tarihe kadar kiralanma anmacına uygun hale getirilmesi şartıyla ön anlaşma sağlandığını, müvekkili tarafından davalı şirkete --- tarihinde simsarlık faaliyeti karşılığı olarak sözleşmenin kurulacağı tarih olarak belirlenen ----tarihinden bir gün öncesi olan ---------- vadeli çek verildiğini, davalı şirket çek bedeli için müvekiline fatura kestiğini, tahsilat makbuzu verdiğini, kiralayan ile davalı şirket arasındaki ön anlaşmaya rağmen kiralayan taraf ile kira sözleşmesinin şartları konusunda anlaşma sağlanamadığını ve kira akdi kurulamadığını, bünün üzerine verilen çekin iadesi istenmesine rağmen çekin iade edilmediğini beyanla, çek bedelinin ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir talebi ile müvekkilinni davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, çek vadesinin yakın olması nedeniyle çekin ödenmesi halinde çek bedelinin istirdadına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmeisini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ------- tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesini tekrarla çek bedelinin tahsil edilmiş olması nedeni ile istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili -------- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu ------- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin davacı ile kiraya vereni anlaştırdığını, davacının iddiasının aksine ortada imzalanan bir ön sözleme olmadığını, taraflar arasında kira sözleşmesi imzalandığını, ancak mecurda bazı tadilatlar yapılacağı için kira ödemesinin ileriki bir tarihte başlamasının kararlaştırıldığını, müvekkilinin işinin kira sözleşmesinin kurulması ile bittiğini ve alınan çekin tahsil edildiğini, bir takım anlaşmazlıklar neticesinde davacı ile kiraya verenin karşılıklı olarak kira sözleşmesini feshettiklerini, sözleşmenin taraflarca feshedilmesinin simsarlık hizmet bedelini etkilemeyeceğini, hizmet bedelinin iadesinin siz konusu olamayacağının izah edildiğini, kira sözleşmesi imzalandıktan sonra taraflar arasında ne olduğu sözlemenin feshedilip edilmediği s durumların müvekkilinin konusu olmadığını beyanla, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili ------- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; Davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
----------Şubesi'nin, keşidecisi ---- çek numaralı, ---- vadeli,----- bedelli çek sureti,
---- tarihli ----çek nolu ----- bedelli ilişkin tahsilat makbuzu,
----------- seri nolu çekin ödemesinin yapıldığına ilişkin cevabi yazısı,
------- kiraya veren,--------- kiracı olarak anıldığı, mutabakata varıldığına ilişkin sözleşme sureti,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Dava; icra takibinden önce İ.İ.K. 72. Maddesine istinaden açılan menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında davacının yer kiralamasına istinaden simsarlık sözleşmesi bulunup bulunmadığı, 3. Şahısla kira sözleşmesinin yapılıp yapılmadığı davalıya verilen çek nedeni ile 3. Şahısla kira akdinin yapılmaması halinde davalının ücrete hak kazanıp kazanamayacağı, tahsil edilen çek nedeni ile ücret iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
Tarafların dilekçelerinde bildikleri delilleri toplanmıştır.
------tarihli müzekkere cevabında; Keşidecisi ------ meblağlı-------seri nolu çek ile ilgili olarak çekin --- tarihinde takas odası aracılğı ile elektronik ortamda------- ibraz edildiğinin ve ödemesinin yapıldığının tespit edildiği bildirilmiştir.
----- tarihli müzekkere cevabında özetle; dava konusu çekin ----- tarafından ------ şubesine ibraz edildiğini, çek tutarının ödenmediğini, çek görüntüsünün yazı ekinde gönderildiği bildirilmiştir.
Davalı tanığı ------- tarihli celsedeki beyanında;------------- bulunan fabrikaya elverişli işyerim vardır, fabrika işyerimin idari kısmında fayans kısmı şap, kapılar yönünden eksikliği dışında herhangi bir eksikliği yoktu, davalı ---temsilcisi ---------- adıma kayıtlı işyerinin kiraya verilmesi hususunda görüştüm, fabrika işyerimin eksik olan yerlerini de kendisine söyledim, bu şartlarda kiracı bulmasını, bulunan kiracıdan eksikliklerin tamamlanması ile anlaşmamız karşılığında kira bedelinden bir miktar indirimin de yapılacağını belirttim, davalı ------- davacı şirketi kiracı olarak bulduğunu söyledi, davalının emlak ofisinde davacı şirket yetkilisi ile buluştuk, işyerini kiraya verilmesi, kira bedeli, işyerinin ------- tarihinde kira bedeli --- yıllık peşin verilmek üzere anlaştık, davacı taraf kira bedeli olarak tarafıma ----adet çek teslim edecekti, teslim edilecek çeklerden işyerinde eksik bırakılan ve işyerinin teslim tarihi olan------- tarihine kadar olan masrafları kira alacağı olarak teslim edilen çeklerden karşılayacaktım ancak davacı tarafça kira bedeli olan çek bedelleri tarafıma teslim edilmemiştir, davalı --------- emlak ofisinde mahkemenize imza kısmının kesilerek çıkartıldığı kira sözleşmesini sunuyorum, kira sözleşmesinde kesilmeyen kısmın da benim ve davacı şirket yetkilisinin imzası vardı, kira sözleşmesi imzalandığı için yanında davacı şirket yetkilisi tarafından davalı şirket yetkilisi ----simsarlık karşılığı çeki teslim ettik, ------ da simsarlık karşılığı faturayı kesip davacı tarafa vereceğini söyledi, davacı taraf ile işyerinin kirasının başlayacağı ------- tarihine kadar eksik olan işlerin gönderdikleri şantiye şefi ile tamamlamaya çalıştık, hatta bu hususta beton alımı için çekin bana değil bizzat beton firmasına verileceğini söylediler, benim de yardımımla beton alımı için firma ile görüştük, firma çekin arkasında benim de cirom olması halinde betonu vereceğini söyledi, buna rağmen davacı taraf beton alımı için gerekli çeki ve bir yıllık kira karşılığı için teslim etmesi gereken çekleri bana teslim etmedi, bu nedenle kira sözleşmesinin altında imzalarımızın bulunduğu kısmı keserek kira sözleşmesini iptal ettik, şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dosyada mevcut tüm deliler hep birlikte değerlendirilerek, taraflar arasında dava dışı --------------- adresindeki iş yerinin kiralanması için anlaşıldığı, anlaşmanın hukuki mahiyetinin simsarlık sözleşmesi olduğu, taraflar arasında yazılı simsarlık sözleşmesinin bulunmadığı, davalı tanığı ------------beyanından davalının emlakçı olduğu, davalının dava dışı --- ait henüz tamamlanmamış mecuru kiraya vermek için kiracı aradığı, davacı ile dava dışı---- ait iş yerinin kiraya verilmesi hususunda görüştükleri, davaya konu çekin simsarlık karşılığında davacı tarafından davalı tarafa teslim edildiği, ancak davacı ile dava dışı ------- arasında kira sözleşmesinin imzalanmadığı, davalı tarafından simsarlık ilişkisine binaen davacı tarafından verilen ------ Şubesine ait, keşidecisi--------- keşide tarihli ve ------- bedelli çekin tahsil edilmiş olduğu, davacı tarafından açılan menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğü, TBK 520. Maddesinde yazılı taşınmazlar hakkındaki simsarlık sözleşmesinin yazılı olarak yapılmasının geçerlilik şartı olduğu, taraflar arasında taşınmazın kiraya verilmesi ile ilgili yazılı simsarlık sözleşmesinin bulunmadığı anlaşılmakla; davanın KABULÜNE dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile,
1-Taraflar arasında geçerli yazılı ------ sözleşmesi bulunmadığı anlaşılmakla davacının istirdat davasının kabulü ile --------davalıdan alınarak davacıya verilmek üzere İSTİRDATINA,
2- Başlangıçta peşin olarak alınan 523,94 TL harcın, alınması gerekli olan 2.095,75 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1571,81 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 523,94 TL peşin harç, 181 TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 704,94 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 4.602 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile---------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2020