T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/205 Esas
KARAR NO: 2018/221
DAVA: Tespit
KARAR TARİHİ: 27/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:............... Şubesinin .................. Tarafından Keşide Edilen ............ Numaralı Çekin ..... Tarihli İbrazı İşleminin İptali İle Hukuki Durumun Tespitini talep ederek, davalı ................. tarafından keşide edilen ...........bedelli 16/07/2015 vade tarihli............... Merkez Şubesinin ...................iban numaralı hesabından ............ numaralı çek, lehdar hamil tarafından ..... tarihinde şubesine ibraz edildiğini, ibraz anında muhatap banka “çek üzerindeki imza hesap sahibine ait olmadığından işbu çek hakkında herhangi bir işlem yapılamamıştı” Şeklinde yazarak çeki lehdar hamile iade etttiğini, muhatap banka çek üzerindeki şirket adına atılan imzanın şirketi temsile yetkili kişilerce atılmadığını beyan ederek çekin hukuki durumunu tespit etmişse de İstanbul ............. Başsavcılığının ........ Soruşturma Numaralı dosyasında söz konusu çekteki imzanın şirket yetkilisi .............. ait olduğuna yönelik bilirkişi rapor düzenlenmiş ve bu kişinin alınan ifadesinde de ilgili çekteki imzanın kendisine ait olduğu tespiti yapıldığını, muhatabın çekteki imzanın hesap sahibine ait olmadığı yönündeki kanaati ve bu kanaate yönelik çekin arkasında yapmış olduğu işlem hukuka aykırı sonuçlar doğurduğunu, çekin kambiyo senedi vasfını taşıyıp taşımadığından tutunda takip hukukundaki usullerin farklılığına kadar müvekkilim aleyhine olacak sonuçların doğmasına sebebiyet verildiğni, ibraz tarihi itibariyle hesabın müsaitlik durumu ile de alacağımızın küllen veya kısmen tahsili de engellenmiş bulunduğunu, çekin kambiyo senedi vasfını elde edebilmek amacıyla şirket yetkilisi ............ tarafından imzalandığının tespiti ile ibraz tarihi olan ................ tarihi itibariyle çek hesabı dökümünün getirtilerek ibraz anında çek bedelinin karşılığının olup olmadığının, varsa karşılığı olmasına rağmen ödenmediğinin , yoksa da karşılıksız yada kısmen karşılıksız olduğunun tespiti ile çekin arka yüzündeki ibraz yazısının ve hukuki durumunun düzeltilmesi için işbu davayı açmak zarureti hasıl olduğunu, ............ tarihli ibraz yazısının iptali ile, çekin hesap sahibi tarafından imzalanarak keşide edildiğinin ve kambiyo senedi vasfında olduğunun,............ ibraz tarihi itibariyle çekin karşılığı olup olmadığının, varsa miktarının tayin ve tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP ;
..................... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından huzurdaki tespit davasının .............' na ait ..... Euro bedelli çek yaprağının müvekkili şirket yetkili tarafından imzalanması sebebiyle kambiyo vasfı elde edebilmek ve ibraz tarihi olan 20/07/2015 tarihinde karşılığı olup olmadığının tespit edilmesi için açıldığını, ancak davacının bu istemi oluşa ve hukuka aykırı olduğunu, TTK ' nun 780. Maddesinde çekin unsurlarının düzenlendiğini, buna göre çek düzenlenirken meblağın, düzenleme tarihi ve yerinin düzenleyenin imzasının bulunması gerektiğini, bu unsurların eksik olması hali TTK' nun 781. Maddesinde düzenlenmiş ve bu unsurlardan birinin olmaması halinde belgenin çek sayılmayacağının açıkça belirtildiğinden bahisle davacı tarafından açılan davanın hukuka aykırı olmaması nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
...................Bankası vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ........ adresi ............ ........... .........olduğu bu nedenle huzurdaki dava bakımından yetkili mahkeme de İstanbul Mahkemeleri olduğunu, müvekkili bankanın kanunen yapmakla yükümlü olduğu araştırma neticesinde düştüğü kayıttan dolayı müvekil bankaya işbu davada husumet yöneltilmesi hatalı olduğu ve daavanın müvekkili banka açısından pasif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava ; Davanın hukuki niteliği itibariyle HMK 106 ve devamı maddelerinde düzenlenen Tespit davasıdır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava yazılı yargılama usulüne tabii olup, usulünce taraf teşkili sağlanmış , dilekçeler aşaması tamamlanmış , HMK 140 maddesi uyarınca ön inceleme duruşmalı yapılarak karar verilmiştir.
Davacı vekili ............ tarihli duruşmada davaya konu çekin arkasına muhatap banka tarafından yazılan yazının iptali ile çekin keşideci tarafından imzalanarak keşide edildiği, imzanın keşideciye ait olduğu bu nedenle senetin kambiyo senedi vasfında olduğunun tespiti ile 20/07/2015 tarihi itibariyle çekin karşılığının bulunup bulunmadığı ve miktarının tespitini talep etmiştir.
İstanbul Anadolu ..................... İcra Dairesi' nin 2015/14439 Esas sayılı icra dosyası dosya içerisine celp edilmiş yapılan incelemede davacı ..................... Ltd. Şti aleyhine ............ Euro bedelli çek ve işlemiş faiz alacağı yönünden icra takibi başlattığı, davalı takip borçlusu .................... takibe dayanak senet altında imza borca ve tüm ferilere itiraz etmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
HMK 106. Maddesi uyarınca tespit davası yoluyla mahkemeden bir hakkın veya bir hukuki ilişkinin varlığının yada yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilebilir. Tespit davası açanın kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında dava açmakta hukuken korunmaya değer bir yararı bulunmalıdır. Maddi vakalar tek başlarına tespit davasının konusu oluşturamaz.
Davacının tespit davası ile istediği hukuki korunma diğer dava çeşitlerinden biriyle sağlanabiliyorsa bu durumda davacının dava açmakta hukuki yarar yoktur.
HMK 114/1-h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır.
Dosyanın bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde; Davacı icra takibine dayanak ve davaya konu .......... numaralı, ......... bedelli çekin 20/07/2015 ibraz tarihinde karşılığının bulunup bulunmadığı her zaman banka kayıtlarından tespit edilebilecek bir husus olduğu gibi imzanın keşideciye ait olduğu, keşideci tarafından imzalandığı ve yine senedin kambiyo senedi vasfında olduğu hususunu da borçlunun itirazı üzerine duran icra takibine karşı açacağı itirazın iptali davasında ileri sürerek bu davada elde etmeyi amaçladığı hukuki korumaya sağlayabileceği bu nedenle davacının tespit davası açmakta HMK 114/h bendi uyarınca davacının hukuki yararı bulunmadığı kanaatine varılarak ; davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK.114/1-h maddesi uyarınca davanın ''davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması " dava şartı yokluğu nedeniyle hmk 115. maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 35,90 TL peşin harçtan dava açılırken yatırılan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4,50 TL eksik harcın davacıdan tahsili ile hazine irat kaydına,
3-Davalı ............... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan ..........'ye göre 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ................ ye verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 120. maddesi gereğince davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştikten sonra HMK 333 maddesi gereğince taraflara ya da ahzu kabza yetkili vekillerine iadesine,
Karar verildi.
Davacı vekili ile davalı banka vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK 345 Maddesi uyarınca yasal 2 haftalık süre içerisinde İstanbul BAM'a İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. .