T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2017/130 Esas
KARAR NO: 2018/419
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 12/04/2018
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 02/02/2017 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında ... .......salonu isimli ...... dükkanının bay kısmının ...... ile birlikte müvekkiline 5 yıl süre ile müvekkiline alt kiraya vermeyi ve 5 yıl süreli yazılı kira sözleşmesi akdedilmesini sağlamayı kabul ve tahhüt ettiğini, müvekkilinin söz konusu dükkanın devri için davalıya 40.000,00 TL devir bedeli ve akdedilecek kira sözleşmesi neticesinde aylık kira bedeli ödemeyi kabul ettiğini, devir bedmelinin bir kısmının nakit bir kısmımın ise kambiyo senedi şeklinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, 05/12/2016 tarihinde müvekkilinin .......... kira +....... devir bedelinin davalı hesabına gönderildiğini, .... tarihinnde ... devir bedeli ve ......... kira bedelinin davalı hesabına gönderildiğini, kalan 15.000,00 TL için 20/12/2016 tarihinde matbu şekilde tanzim edildiğini, 05/01/2017 vade tarih 2.000,00 TL bedelli.......... vade tarih 2.000,00 TL bedelli, .......... vade tarih ....... bedelli,........ vade tarih ...... bedelli,...... vade tarih 2.000,00 TL bedelli, .......... vade tarih ........ bedelli, ...... vade tarih 3.000,00 TL bedelli senetleri imzalayarak davalıya teslim ettiğini, davalı tarafın anlaşma gereği taahhüt ettiği yükümlülüklerini yerine getirmediğini, mülk sahibinin sözleşme konusu işyeri ile ilgili kira ilişkisinin devredilebileceğine ve alt kira ilişkisi kurulabileceğine dair davalıya bir hak tanımadığını, taşınmaz ile ilgili bir iki yıl içinde müteahitle anlaşma yapılacağının öğrenildiğini, davalının hile ve aldatma ile fiilen ve hukuken kiralanması ve devredilmesi imkansız olan bir yeri müvekkiline devretmeye ve kiralamaya çalıştığını, noter aracılığıyla davalıya ödenen bedellerin ve senetlerin iadesi ile müvekkilinin uğradığı zarraların tazmini yönünde davalı ve mülk sahibine ihtarda bulunulduğunu, mülk sahibinin taşınmazın ve kira ilişkisinin devredilmesine ilişkin muvakatlarıi bulunmadığına ilişkin cevabi ihtarname gönderdiğini, bu durumda müvekkilinin davalıya borcu olmamasına rağmen davalının .......... A.Ş. Tarafından düzenlenen senet senet ihbarnamesi ile müvekilinin ....... ve 05/03/2017 tarihli senet bedellerini ödemesi gerektiğinin bildirildiğini beyanla, sözleşmeden haklı nedenle dönüldüğünün, müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespitine, bedel arttırım hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili tarafından ödenen 28.600,00 TL'nin faiziyle birlikte müvekkiline iade edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 12/04/2018 tarihli celsedeki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
Davalı vekili 12/04/2018 tarihli celsedeki beyanında; Davacı taraf iddialarını ispatlayamadığını, taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığını, sözlü olarak anlaşma yapıldığını, davacı tarafın iş yerine girerek faaliyette bulunduğunu ve gelir elde ettiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davalının kiracı olarak işlettiği işyerini kira ilişkinin devri sureti ile davacıya devredilmesi konusunda anlaşma olup olmadığı, davalının bu işyerinin devrini gerçekleştirip gerçekleştirmediği, davalıya ödenen bedellerin iadesinin gerekip gerekmediği, ayrıca yedi adet davaya konu bononun bedelsiz kalıp kalmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, davaya konu bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespiti(menfi tespit) davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Menfi tespit davasını düzenleyen 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 72/1. Maddesindeki " Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Dosyada mübrez ...... vade tarihli .......... bedelli, 05/03/2017 vade tarihli ........ bedelli, 05/04/2017 vade tarihli ..... bedelli, 05/05/2017 vade tarihli 2.000,00 TL bedelli, ......... vade tarihli.......... bedelli, 05/07/2017 vade tarihli 3.000,00 TL bedelli bono suretleri incelendiğinde ...... adına ... tarafından tanzim edildiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça, kira ilişkisini başkasına devredemez. Kiraya veren, işyeri kiralarında haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz. Kiraya verenin yazılı rızasıyla kira ilişkisi kendisine devredilen kişi, kira sözleşmesinde kiracının yerine geçer ve devreden kiracı, kiraya verene karşı borçlarından kurtulur. İşyeri kiralarında devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olur. (TBK m. 323)
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, ticaret sicil kayıtları, bono suretleri, ödeme dekontları, ihtarnameler, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; davalının kiracı olarak işlettiği ".........." isimli iş yerini davacıya devredilmesi hususunda tarafların anlaştıkları ancak mal sahipleri tarafından çekilen Kadıköy ........... Noterliğinin 25/01/2017 tarih ve ...... yevmiye nolu ihtarnameye göre mal sahiplerinin iş yerini kiraladıkları davalı ...'ın kira ilişkisinin devretmesi hususunda yazılı veya sözlü muvafakatlarının bulunmadığı, bu hali ile kira ilişkisinin devri sözleşmesinin mal sahiplerini bağlayamayacağı, aynı ihtarnamede kiralamaya konu taşınmazın devredilmesini, kira ilişkisinin devredilmesini, muvafakatleri bulunmadığı hususlarını açıkça bildirilmiş olması nedeni ile taraflar arasındaki sözleşmenin ifa kabiliyetinin bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanmayıp kira ilişkisinin devri sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle mahkememizin bu davayı görmekte görevli olduğu, davalı tarafça davacı ...'a çekilen Kadıköy .............. Noterliğinin 30/01/2017 tarih ve 2432 yevmiye nolu ihtarnamesinde davalının 40.000,00 TL devir ve . aylık kira bedeli il.........e kira ilişkisinin devri hususunda tarafların anlaştığını kabul ettiği, ayrıca yine .........'lik devir bedeli ile ......'lik aralık ayı kirasının ödendiği hususununda kabul edildiği, banka dekontlarına göre ise 09/12/2016 tarihinde ....... .......... tarihinde ise 5.000,00 TL'nin devir parası açıklaması ile davalının hesabına yatırıldığı, dosyaya sunulan bono suretlerinde ise keşidecinin davacı ..., lehtarın davalı ... olduğu, bono bedellerinin toplamının .......... olduğu buna göre davalının da kabulünde olan devir bedeli olarak nakit olarak ödenen ..........ile bono bedellerinin toplamının devir bedeli olarak kararlaştırılan............ tekabül ettiği, kaldı ki davalı tarafın da bahsi geçen bonoları başka bir ticari ilişki kapsamında aldığını iddia ve ispat etmediği, buna göre davaya konu bonoların taraflar arasındaki kira devir sözleşmesi kapsamında davalıya verildiğinin kabulünün gerektiği, davalı tarafça sözleşmesel edimlerin ifa edilememiş olması nedeni ile davaya konu bonolar nedeni ile davacı tarafın davalıya borçlu olmadığı, ayrıca nakit olarak ödenen devir parası ile 1 aylık kira bedelinin de davalıdan istirdatının gerektiği, davacı taraf ihtarnamesini davalıya...... tarihinde çektiği, davanın ise 02/02/2017 tarihinde açıldığı, davalı davadan önce temerrüde düşürülmediğinden, dava tarihi itibari ile faiz uygulanması gerektiği, dava dilekçesinde faiz türü belirtilmediğinden istirdatı gereken miktara yasal faiz uygulanması gerektiği, davalı taraf davacıya çekmiş olduğu ihtarında her ne kadar davacının bir buçuk ay kiralananda ticari faaliyette bulunduğunu iddia etmiş ise de buna ilişkin dava dosyasında ön inceleme duruşmasından önce herhangi bir iddia bulunmadığı gibi ispata yarar herhangi bir delil de sunulmadığından bu beyanlara itibar edilmediği sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davacının davaya konu ......... tanzim tarihli keşidecisi ..., Lehtarı ... olan, sırası ile
........ vade tarihli 2.000,00 TL bedelli bono,
........ vade tarihli 2.000,00 TL bedelli bono,
........ vade tarihli 2.000,00 TL bedelli bono,
...... vade tarihli 2.000,00 TL bedelli bono,
....... vade tarihli 2.000,00 TL bedelli bono,
.......... vade tarihli 3.000,00 TL bedelli bono nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine,
3-Dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 28.600,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Başlangıçta peşin olarak alınan 710,43 TL harcın, alınması gerekli olan 2.841,7 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.131,27 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına
5- Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 710,43 TL peşin harç, 130,5 TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 840,93 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan ........ uyarınca 4.926,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. .
..