T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/612
KARAR NO: 2018/1163
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/05/2016
KARAR TARİHİ: 27/11/2018
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 23/05/2016 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; -------- ithal edilmek üzere -------gemisi ile---------Firması adına gelen etil asetat isimli dökme sıvı kimyasal mal ile ilgili Liman İşletmeciliğinin kontrol ve sorumluluğunda bulunan tahliye limanı dahilindeki ölçümleme hatasından kaynaklı olarak 9,931,00 Kg. eksik olarak alıcısına teslim edildiği, bu sebeple de sigortalı olan eşyanın zararlarının Sigorta Şirketi tarafından tazmin edildiği dolayısı ile hatalı ölçüm yaparak zarara sebep talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 10/10/2016 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: Dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 27/11/2018 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 16/08/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Uğranıldığı iddia olunan zararda müvekkilinin hiçbir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, davacının sigortalısına ödediği bedel ve zararının belli olduğunu, bu nedenle belirsiz alacak davası açmasının koşullarının oluşmadığını, 10/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek USD reeskont avans faiziyle birlikte hasar bedelinin tahsiline ilişkin olarak dava dilekçesinden önce müvekkiline ihtarname gönderilmediğini ve talepte bulunulmadığını, zararın oluştuğu tarihin üzerinden geçen süre bakımından huzurdaki dava açısından zamanaşımı itirazı olduğunu, davacının müvekkili şirkete rücu hakkının bulunmadığını, 27/04/2015 tarih ve 62088548 sayılı fatura muhteviyatı 1.019,470,364 Kg. olarak satin alınan etil Asetat'ın yükleme limanında SGS tarafından yapılan ölçüm neticesinde düzenlenen raporu ve devamında çıkış işlemleri için kesilen 29/03/2015 tarih ve ------------- seri numaralı konşimentoda da aynı kilo ile işlem gördüğü, ancak yükleme limanından çıkmadan gemi üzerinde --------- sistemi ile yapılan ölçümde ise 1.015.010,077 Kg çıktığı ve zaten malın 4.450,285 Kglik eksik olduğunun kayıtlara geçtiği, 18/05/2015 tarihinde ...-------limanı’na gelen gemi üzerinde yine (uluslararası gözetim firması) SGS firması tarafından yapılan ilk ölçümde 1,014,310,00 Kg çıktığı, yani yükleme yerindeki ---------- sistemine göre ölçülen miktardan 700,077 Kg eksik geldiği ancak yine SGS Gözetim firması tarafından Antrepoya boşaltılan mal miktarının ölçümünde ise 1.004.379,00 Kg. malın Tanka girdiğinin gözetim raporlarında tespit edildiği, bu çerçevede yükleme limanındaki ilk tartım ile Tanka/Antrepoya boşaltılan malın miktarları arasında 9.931,00Kg. fark olduğu ve bu farkın (Davalı dan) talep edildiği, ancak; ----------- olduğu, tanka giren malın resmi mühür altındaki vanalar açılarak yapıldığı, bu sayaçtan tanka giren malın resmi olarak zimmete kaydedildiği ve hatta bu miktar üzerinden Antrepo Beyannamesi tescil edilerek gümrük kontrolü altına girdiği ve çıkışlarının buna göre yapıldığı, dolayısı ile teslim aldıkları mal kadar çıkış yaptıkları, eksik mal teslimi yapmadıkları, ölçümlerdeki hatadan kaynaklandığı ileri sürülse de; zaten kanuni olarak 5 senede bir tanktaki ölçüm cihazlarının periodîk olarak bakım yapılmasının zorunlu olduğu ve bu cihette kontrollerin tam olarak yapıldığı ve hatta kantar için de aynı şeyin geçerli olduğu sebebi ile zaten mevzuata uygun olarak bakımlarının yapılmaması halinde gümrük idaresi tarafından işlemlerin durdurulacağı ve dolayısı ile bu çerçevede hem tanktaki ölçümler ve hem de kantar ölçümlerinin resmi olarak geçerli olduğu, zaten uluslararası gözetim şirketi olan SGS firmasının tanka girmiş olan mal miktarının tespitinde de yine gümrük idaresinin kayda aldığı ve buna bağlı tescil edilen antrepo beyannamesindeki kiloların hepsinin birbiri ite uyuştuğu ve ---------- alınan malın tamamını teslim ettikleri ve ortada bir eksikliğin olmadığını, aralarında yapılan sözleşmenin ilgili hükümleri çerçevesinde; bağımsız gözetmenin boşaltmadan önce, boşalma esnasında ve boşaldıktan sonra ölçümleri yapabilmesi için gerekli olanak ve yararlanmasının sağlanacağını, araçlardan yararlanması sağlanacağını, yapılan ölçümün neticesi taraftar için bağlayıcı olacağını ve ölçülen miktarlar Gümrüğe tescil ettirilecektir ve Antrepo işletmecisi de Gümrüğe tescil ettirilen miktar kadar sorumludur yani Antrepo işletmecisi depolama amaçlı olarak kendi tanklarına giren ve Gümrük Beyannamesine konu otan miktardan sorumlu olduğunu, burada müvekkil şirketin herhangi bir kusuru, ihmali ya da sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, zira tanklara giren miktardaki malın tamamını teslim ettiğini, ----------Firmasının atamış olduğu gözetim firması SGS, müşteri adına gemiden müvekkil şirketin depolama tanklarına ürünün gelmesine kadar her safhada nezaret ettiğini, Uluslararası Gözetim Şirketi Statüsüne ilişkin Dış Ticarette Standardizasyon tebliğinde belirtildiği üzere uluslararası gözetim firmasının sorumluluğu açık olduğunu ve tanklarında yaptığı ölçüm ve bu ölçümün gümrüğe tescil ettirilmiş şeklinin esas olduğunu, zira gözetim şirketinin de tanka giriş miktarının tespitinde gümrük idaresinin tespiti ile örtüştüğü ve Antrepo beyannamesinin de aynı kilo ile tescil edildiği ve sorumluluğun da bu miktardaki malın tesliminden ibaret olduğu ve işletmeci firma olarak da testim aldığımız malı eksiksiz olarak testim ettiklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 27/11/2018 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davacının sigortalısının yurt dışından ithal ettiği ürünlerinin davalının depolarında eksilip eksilmediği, bu nedenle davacının sigortalısına ödediği bedelin davalıya rücu edip edemeyeceği noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği; Kasko sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın rücuan tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali , davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK’nın 1481. maddesindeki “Sigortacı, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalı yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel tutarında sigortacıya ait olur. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı gereğince, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Sigortalı veya zarar gören, birinci fıkra gereğince sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Dosyada mübrez Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi incelendiğinde; sigortalısının -----------, olduğu, sigorta vadesinin ---------- dönemi olduğu, sigorta konusunun ise sigortalının poliçede belirtilen sefer ve emtialara ilişkin Kara-Deniz-Hava ve Demiryolu sevkiyatına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada sunulu 15/12/2015 tarihli eksper raporu incelendiğinde;---------.Ş.'nin ------ meydana gelen eksiklik hasarı ile ilgili olarak emtianın cif satış şekli ile ------Türkiye 'ye deniz yolu ile nakliyesi için------ ------------- isimli gemi ile taşındığı, konşimentoya göre emtianın 1.019.470,364 KGS olarak geminin 6P Tanklarına yüklendiği, yükleme esnasında -------- firması tarafından gözetim çalışması yapıldığı ve gemiye gözetim raporuna istinaden 1.019.470,364--------yüklendiği, yükleme sonrası gemi üzerinde ---------- ile yapılan ölçüm ve geminin kendi hesap cetveli kullanılarak yapılan hesaplamalarda geminin 1.015.010,077 KGS etil esetat yükünü yüklediği ve bu miktarın konşimento miktarından 4.460,287 KGS eksik olduğu, geminin 16/05/2015 tarihinde -----------Limanına gelmesine müteakip SGS firması tarafından tahliye gözetimi yapıldığı ve gözetim raporuna istinaden ----------- yöntemi ile yapılan ölçüm neticesinde geminin 1.014.310,00 KGS etil asetat getirdiğinin tespit edildiği, buna göre gemi tarafından yüklenenden 700,077 KGS az emtia getirildiği, ancak SGS firması tarafından sahil tankı ölçümlerinde sahil tankına toplam 1.004.379,00 KGS etil asetat alındığının ve geminin yük miktarından 9.931,00 KGS ve konşimento miktarından 15.091,364 KGS eksik emtia tespit edildiğinin hasarın gemiye yükleme limanında eksik yükleme yapılmasından hemde tahliye limanında sahil tanklarının kalibrasyon farkından ve/veya ölçüm hatasından kaynaklanabileceği görüşü ile %030 muafiyet uygulanarak 10.324,779 USD hasar tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez Ödeme Dekontu incelendiğinde; davacı ... şirketi tarafından 10/05/2016 tarihinde ----------10.324,78 USD ödendiği anlaşılmıştır.
Dosyada sunulu 16/05/2015-17/05/2015 OPR tarihli Tahliye Sonrası Sahil Tankı Ölçüm Raporu incelendiğinde, 1.004.379,00 KGS emtinanın sahil tankına alınan ürün olarak beyan edildiği anlaşılmıştır.
Dosyada sunulu 15/05/2015 tarihli Gümrük Beyannamesi incelendiğinde, etil asetat emtiasının brüt ağırlığının 1.004.379,00 KGS olarak bildirildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyeti 01/11/2017 tarihli raporunda özetle; Bahse konu ---------Limanında bulunan Tankın bir Gümrüklü Antrepo olduğu, asıl itibariyle Gümrük Denetimi ve Kontrolü altında bulunan Antreponun giriş ve çıkış İşlemlerinin, yine burada görevlendirilmiş Gümrük Memurları refakati ve gözetiminde yapılmakta olduğu, Antrepoda yapılan işlemlerin de 4458 Sayılı Gümrük Kan. 93 maddeden 107.inci maddeye kadar ve Gümrük Yönetmeliğinin de 328 den 348.incl maddesine kadar olan bölümlerinde düzenlenmiş olup, teslim alınmamış olan mal veya Antrepo dışında vuku bulan durumlardan sorumlu tutulamayacağı ve sadece teslim aldıkları malın iloili hükümler çerçevesinde saklanması ve firmasına teslimine kadar sorumlu oldukları. Antrepoya giren malın miktarının yine gümrük memurları tarafından tutanakla kayıt altına alındığı, bu tutanaklarda belirtilen (yani tanka girmiş olduğu tespit edilmiş olan malın) miktarı kadar Antrepo Beyannamesinin düzenlenmesi gerektiği ve bu beyannameyi de mal sahibi olan firmanın yetkilisi veya temsilen gümrükçüsünün düzenleyeceği, dolayısı ile giriş yapmış olan miktarın bilinmemesinin ve itiraz edilmeden beyanname verilmesinin mümkün bulunmadığı, bu beyannamenin de tescili ile gümrük Antreposuna gümrüklenmemiş eşya olarak miktarı ile birlikte Antrepocunun zimmetine, vani gümrük otomasyon sisteme yüklenmiş olduğu. ve çıkış işlemlerinin de her karayolu tankerine yüklendikten sonra boş-dolu olarak miktar tespiti için kantara girdiği ve tespit edilen NET Kg,lik kısmının sistemdeki Antrepo Beyannamesi miktarından düşüldükten sonra malın araçla çıkışına izin verildiği, vani çıkan malın kesinlikle kavrt altında olduğu ve Antrepo İsletmecisinin zimmetinde gözüken miktardan otomatik olarak düşülmek sureti ile (otomasyon sisteminde) bilgisayar ortamında İşlemlerin yürütüldüğü, dolayısı ile sistemde tescil edilen Antrepo beyannamesi muhteviyatı 1.004,379.00 Kamık Antrepo beyannamesi karşılısında, firmaya teslim edilmek üzere kamyonlara yüklenen her malın kantar fişlerinden anlaşılacağı üzere tek tek hesaplandığı ve 1.004.380,00 kg olarak çıkışının yapıldığı ve sonuç itibariyle gümrük mevzuatına göre teslim almış olduğu mal kadar eksiksiz bir şekilde teslim eden antrepo işletmecisinin her hangi bir zarara sebebiyet verecek davranışının bulunmadığını, her ne kadar konşimento üzerindeki belirtilen mal miktarının yurt dışındaki evraklara göre düzenlenmiş olması, gemi yükleme (ihracat) limanından çıkmadan önce yapılmış olan ölçüm raporu, ---------- Gümrük (liman) Sahasına girdikten sonra geminin tanklarında yapılan ölçümlerin tamamı ithalatçı firmanın talimatı ile bağımsız özel kurularca yapıldığını, bu ölçüm ve raporlar antrepo işletmecisinin bilgisi dışında olduğunu Gümrük Mevzuatına göre antrepo işletmecisini bağlamadığını, asıl itibariyle tanka giren mal miktarının tespiti için Gümrük Memurlarınca resmi olarak yapılan ölçümlerin dikkate alındığı, (ithalatçı firma yetkilisinin de imzası bulunan) teslim tutanağına istinaden yine ithalatçı firma tarafından gümrükte tescil edilmiş olan antrepo beyannamesine göre mal miktarının ithalatçı firma tarafından beyan edildiği, gümrük otomasyon (EDİ-bilgi işlem) sistemine de bu miktarlar kadarının zimmet olarak işlendiği ve dolayısı ile Antrepo işletmecisinin de bu kadarlık maldan sorumlu olduğunu, hatta gelen malda eksiklik çıkması halinde Gümrük Mevzuat hükümlerine göre (mevzuatımda geçen ismi ile) Özet Beyan Eksik veya fazlalık başlığı altında yapılması gereken işlemlerin detaylı bir şekilde anlatıldığı fakat firmanın bu işlemlerin hiç birisini yaptırmadığını ve sahil tankına alınan malın Antrepo Beyannamesini bizzat kendi imzaları ile tescil ettikleri ve bilgileri dahilinde olduğu halde hiçbir itirazda bulunmadıklarının görüldüğünü, netice itibari ile Antrepo işletmecisi firmaya rücuen açılmış olan dava dosyasında antrepo işletmecisinin Gümrük Mevzuatına aykırı bir durumunun tespit edilmediğini beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141), toplanan/sunulan deliller, ticaret sicil kayıtları, sigorta poliçesi, eksper raporu, ödeme dekontu, Tahliye Sonrası Sahil Tankı Ölçüm Raporu, Gümrük beyannamesi, Konşimento, bilirkişi raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; davacıya Nakliyat Emtia Sigortası ile Sigortalı dava dışı ------------- şirketinden 27/04/2015 tarih ------------ nolu fatura ile 795.186,60 USD karşılığında 1.019.470,364 Kg etil asetat satın aldığı, satın alınan emtianın 29/03/2015 tarihinde 1 ------------ nolu konşimento ile 1.019.470,64 Kg beyanı ile-------- isimli gemiye yüklendiği, geminin 16/05/2015 tarihinde-------- Limanına yanaştığı ve emtianın Sahil tankına aktarıldığı, yükleme ve boşaltma işlemine SGS firmasının nezaret ettiği, mevzuat gereği gemiden emtianın boşaltılması işleminin resmi bir prosedür ile yapıldığı, SGS firması ile davalı ... tarafından imzalanan belgede sahil tankına 1.004.379,00 Kg emtianın boşaltıldığı, boşaltma esnasında herhangi bir şekilde telefiyat/zayii olduğu hususunda iddia ve ispat bulunmadığı, yükleme limanından yapılan ölçümün hangi usulde yapıldığının belirsiz olduğu, eksper raporunda da belirtildiği üzere hasarın fiziksel telef/zayii durumundan değil, ölçüm hatasından veya kalibrasyon farkından kaynaklanabileceği, davalı ... 'a ait sahil tankına alınan emtianın tamamının tahliye edildiği, Gümrük beyannamesinin ithalatçı firma tarafından veya kanunu mümessili tarafından düzenlenmesi zorunlu olduğundan davacının sigortalısı tarafından düzenlenen gümrük beyannamesine göre de, davalının sahil tankına alınan ürün miktarının 1.004.379,00 Kg olarak beyan edildiği, davaya konu emtianın gemiden sahil tankına boşaltılması ve/veya gümrük beyannamesi düzenlenmesi esnasından herhangi bir şekilde hasara uğradığına ilişkin tanzim edilmiş bir tutanak bulunmadığı, bu hali ile etil asetat emtiasının davalının sahil tanklarına yüklenmesi/boşaltılması sırasında eksildiği iddiasının ispatlanmadığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın ....... karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Başlangıçta peşin olarak alınan 29,20 TL harcın tamamlama harcı 298,05 TL ile birlikte alınması gerekli olan 35,90 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 291,35 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya iadesine,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yargılama sırasında posta ve tebligat gideri olarak yapılan 11,00 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 2.299,58 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6- Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacıya; artan delil avansının davalıya iadesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/11/2018