T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/602 Esas
KARAR NO: 2023/740
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/09/2016
KARAR TARİHİ: 21/11/2023
:Davacı vekili Mahkememize sunduğu 29/09/2016 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde :
27/11/2014 tarihinde davalı ------- şirketinin ------- Şubesi'nden -------- plakalı ------- marka, -------- tipi, -------- şasi nolu sıfır km aracı satın alındığını, 05/03/2015 tarihinde arç henüz 4.195 km' de iken yağ ikaz uyarısı nedeniyle ------- yetkili servisi olan -------- Şubesi' ne götürüldüğünü, yapılan kontrolde yağ kaçağı ile ilgili bir problem olmadığını, ilk 1000 km' de böyle problemler olabileceğinin söylendiğini, 16/04/2015 tarihinde araç 6.436 km' de iken aynı uyarının tekrar olduğunu, aynı yetkili servise gidildiğini, yetkili servis tarafından yağ eklendiğini, 1000 km kullanıldıktan sonra aracı tekrar getirmeleri gerektiğini, 1000 km kullanımdan sonra tekrar aynı yetkili servise gidildiğini, herhangi bir problemin olmadığının söylendiğini, kısa bir süre sonra tekrar yağ ikazının yandığını, 25/07/2015 tarihinde aracın normal bakım prosedüründe yağ filtresi değiştirilerek yağ eklendiğini, yaklaşık 5000 km sonra aracın yine yağ ikazı verdiğini, servise gidildiği ve bir sorun olmadığının söylendiğini, 22/10/2015 ve 26/05/2016 tarihlerinde yine aynı arıza nedeniyle servise gidildiğini, 26/07/2016 tarihinde --------- yetkili servisi --------- Otomotiv' de yağ ilavesi yapıldığını, bunun üzerine gizli ayıplı olarak satın alındığı iddia edilen aracın öncelikle yenisi ile değiştirilmesini, mümkün değilse arç bedelinin işleyecek yasal faizi ile iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 26/12/2016 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili 24/12/2019 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 16/11/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde
Dava konusu araçta üretim hatası veya üretim hatasından kaynaklı herhangi bir ayıp bulunmadığını, yağ sarfiyatı ölçümünün en erken motorun alıştırma ve açılmla prosedürünü büykü ölçüde tamamlamadığı ve motor yağ sarfiyatının stabilize olduğu 7500 km' lik bir sürüşten sonra yapılması gerektiğini, aracın 05/03/2015 tarihinde kaçak kontrollerinde herhangi bir sorun olmadığını, 16/04/2015 tarihinde 6436 km iken 2.2 litre yağ ilavesi yapıldığını, bu km'den sonra yapılan tüm kontrollerde yağ seviyesinin tam olduğunun ölçüldüğünü, 26/05/2016 tarihinde --------- testi yapıldığı ve herhangi bir arıza kaydına rastlanmadığını, davacının araçtan faydalanmasını engelleyecek bir durum olmadığını, davacı tarafın onarım hakkını kullandığını, dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının ve araçtan elde edilen faydaların iade edilmesi gerektiği yönünde ayıp ihbarı yapılmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 22/01/2017 havale tarihli ikinci(2.) cevap dilekçesinde özetle: cevap dilekçesini tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 24/12/2019 tarihli duruşmada esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davacı tarafından davalı -------- şirketinden sıfır olarak satın alınan aracın yağ eksiltmesi nedeni ile ayıplı olup olmadığı, davacının onarım hakkını seçip seçmediği, ayıp ihbarının süresinde olup olmadığı, üretim hatası veya başkaca bir ayıp bulunup bulunmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği:
Dava, ayıp nedeniyle aracın misliyle değiştirilmesi olmadığı takdirde bedelinin iadesi davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi:
Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 219/1 maddesindeki; "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur." şeklindeki düzenlemedir.Mahkememizden verilen 24/12/2019 tarih ve --------- Esas --------- sayılı kararı ---------- sayılı ilamıyla kaldırıldığı, mahkememiz -------- Esas sayılı dosyasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
DELİLLER:
Celp ve tetkik edilen--------- Noterliğinin 29/07/2016 tarih ve --------- yevmiye nolu araç satış sözleşmesi incelendiğinde; --------model -------- markalı aracın 27/11/2014 tarih ve -------- nolu irsaliyeli fatura ile -------- şirketi tarafından ------- Şti' ye 85.521,98 TL bedelle satışının yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından dosyaya ibraz edilen garanti belgesinde davaya konu araca ilişkini olarak -------- şirketi tarafından iki yıl veya 60.000 km' ye kadar garanti verildiği anlaşılmıştır.Dosyada mübrez araç ruhsat belgesi incelendiğinde; -------- plakalı aracın -------- Şirketi adına kayıtlı bir araç olduğu anlaşılmıştır.Makine Mühendisi bilirkişi 03/09/2018 Havale tarihli raporunda özetle; dava konusu aracın -------- plakalı, -------- marka, ------- tipi, 27/11/2014 tarihinde davalı --------- şirketine 85.521,98 TL bedeli ödenerek satın alındığı ve 28/11/2014 tarihinde ...adına tescil edilidiğini, davaya konu otomobilin ------- model, -------- renkli, -------- motor ve --------- şase numaralı otomobil olduğunu, otomobilin üretiminden kaynaklı gizli ayıplı olduğunu, söz konusu gizli ayıbın kullanıma bağlı olmadığı ancak otomobilin 7.500 km kullanılmadan önce gizli ayıbın tespit edilmesinin de mümkün olmadığını, servisin kitapçığında ve davalının beyanlarında otomobilin 7500 km değerine kadar normalden fazla yağ tüketebileceğinin ve sorun olarak görülmemesi gerektiğinin belirtildiğini, yağ eksiltme sorunun ancak 7500 km kullanımdan sonra devam etmesi halinde sorun olarak kabul edildiğini, otomobilin mevcut haliyle de kullanılamayacağını, bu nedenle ayıp oranında indirim yapılmasının söz konusu olamayacağını, davalı yetkili servis ------- şirketi Tarafından tamir edilemediği/edilmediği dikkate alındığında da iade edilmesinden başka çare kalmadığını, davacının otomobili iade etmesinin gerektiğini, karşılığında mislinin verilmesinin veya bedelinin ödenmesinin mahkememin takdirinde olduğunu, otomobilin iade edilmesi halinde iadeye esas bedelin 85.521,98 TL olduğunu, eşdeğer ayıpsız bir otomobil için satınalma tarihinin 28/11/2014 ile dava tarihi 29/09/2016 arasındaki süre için toplam kullanım bedelinin 12.980,00 TL olacağı ancak dava konusu otomobilin normal kullanılmadığını, eşdeğer araçlara göre 3-4 kat servise fazla götürüldüğünü, 3-4 kat fazla servis bedeli ödendiğini, serviste daha uzun süre kaldığını, sahiplerinin de yıprandığı ayrıca normal çalışmayan bir araç ile uzun yola çıkılamayacağı ve yoğun trafiğe girilemeyeceği dikkate alındığında kullanım bedeli talep edilemeyeceği şeklinde beyan ve rapor etmiştir.Bilirkişi heyeti
21/03/2019 Havale tarihli raporunda
Davaya konu aracın konforunu bozacak şekilde yağ tüketmediğini, bu durumun araçtan beklenen faydayı azaltmadığını, dava konusu aracın yağ tükemi açısından üretimden kaynaklanan bir ayıbının olmadığını beyan ve rapor etmişlerdir.
Bilirkişi heyeti 13/09/2019 Havale tarihli raporunda :
Dava konusu araçtaki olağan dışı yağ tüketiminin kullanım hatasından kaynaklanmayan imalat hatasına dayalı satın alma esnasında makul ve yeterli bir süre inceleme ile anlaşılması mümkün olmayan belirli bir kullanım süresi sonrasında ortayaçıkan zaman ve ekonomik kayba yol açması nedeniyle araçtan beklenen faydayı ve kullanım konforunu azaltan işletme masraflarını artıran aracın değerini düşüren nitelikte olması nedeniyle dava konusu aracın 6502 sy. THKK: 8. Maddesi kapsamında AYIPLI(GİZLİ) mal olarak değerlendirilmesi gerektiğini, araçtan tam olarak faydalanma olmadığı için herhangi bir kullanım bedeli hakkının oluşmadığını, dosyada bulunan evraklar incelendiğinde de araçta değer kaybı oluşturacak herhangi bir hasarın olup olmadığının tespit edilemediğini, bu nedenle de değer kaybı hesabı yapılamadığını beyan ve rapor etmişlerdir.Bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme ve imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme seçimlik hakkını kullanabilir.(TBK m. 227/1)Borçlu, bu emri hiç tutmaz veya eksik bırakır ve hükmolunan taşınır veya misli yedinde bulunursa elinden zorla alınıp alacaklıya verilir.
Yedinde bulunmazsa ilamda yazılı değeri alınır. Vermezse ayrıca icra emri tebliğine hacet kalmaksızın haciz yoliyle tahsil olunur.
Taşınır malın değeri, ilamda yazılı olmadığı veya ihtilaflı bulunduğu takdirde, icra memuru tarafından haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir olunur.
Hükmolunan taşınırın değeri, borsa veya ticaret odalarından, olmıyan yerlerde icra memuru tarafından seçilecek bilirkişiden sorulup alınacak cevaba göre tayin edilir.(İİK' nın m.24/3-4-5)Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141), toplanan/sunulan deliller, servis kayıtları, irsaliyeli fatura, garanti belgesi, araç ruhsat belgesi, satış sözleşmesi, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi raporları, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu--------- plakalı --------- model -------- marka aracın davacı tarafından 27/11/2014 tarihinde davalı -------- şirketinden satın alındığı, davacı tarafça araç satın alındıktan sonra davalının bayisi ---------- şirketine ilk yağ eksiltme şikayeti ile 05/03/2015 tarihinde müracaat edildiği, yine 16/04/2015 tarihinde yağ eksiltme şikayeti ile servise başvurulduğu, aracın motor aksamının makul alışma süresi olan 7500 KM' den sonra 15/05/2015 tarihinde yine yağ eksiltme şikayeti ile servise müracaat edildiği, daha sonra yine sırasıyla 24/07/2015, 22/10/2015, 27/11/2015 ve 25/05/2016 tarihlerinde -------- şirketine servis müracaatının bulunduğu, ayrıca 21/09/2016 ve 23/01/2017 tarihlerinde de davalı -------- şirketinin bayisi -------- Şti' ne yağ eksiltme şikayeti ile müracaat edildiği, servis müracaatlarında aracın yağ ölçümleri ve yağ ilavesinin yapıldığı, ayrıca diğer bir kısmı servis müracaatlarında da yağ filtresi ve yağın değiştirildiği, mahkememizce alınan ve gerekçeli, denetime elverişli, somut olaya uygun ve ayrıca birbiriyle de uyumlu olması nedeniyle hükme esas alınan 03/09/2018 tarihli bilirkişi ve 13/09/2019 tarihli bilirkişi heyeti raporlarına göre davaya konu aracın yağ eksiltme sorunu nedeniyle üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğu, kusurun kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, aracın yağ eksiltme şikayeti ile davalının yetkili servisine ilk kez müracaat ettiği 05/03/2015 tarihinde ve motor aksamının makul alışma süresi olan 7500 KM' den sonra yine davalının yetkili servisine yapılan ilk servis müracaat tarihi olan 15/05/2015 tarihinde ayıp ihbarının gerçekleştiğinin kabulü gerektiği, aracın servis müracaatlarından sonra da aracın yağ eksiltmeye devam etmiş olması nedeniyle davaya konu aracın gizli ayıplı olduğu, her ne kadar garanti sözleşmesinin tarafı(garanti veren) --------- şirketinden davada taraf olmaması nedeniyle garanti sözleşmesinin eldeki davada uygulanma imkanı yok ise de davalının satıcı olarak TBK' nın 219. vd. maddeleri uyarınca ayıba karşı tekeffül hükümleri gereğince ayıptan sorumlu olduğu, davalı satıcı her ne kadar davacının onarım hakkını seçtiğini ve bu hakkını değiştiremeyeceğini beyan etmiş ise de davacının tüm servis müracaatlarına rağmen aracın ayıbının giderilememesi nedeniyle bu savunmaya itibar olunamayacağı, davacının tüm servis müracaatlarına rağmen ayıbın giderilemediği, davacıdan aracın mevcut haliyle kullanmasının beklenilemeyeceği, ayıbın araçtan yararlanmamayı sürekli kılabilecek nitelikte olduğu bu nedenle ilk talep olan aracın ayıpsız misliyle değişimine ilişkin talebin kabulü gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davaya konu 27/11/2014 tarih ve -------- nolu irsaliyeli fatura ile davalı -------- şirketinden satın alınan -------- plakalı, -------- motor no ve --------- şase nolu aracın AYIPSIZ MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE,
3-Başlangıçta peşin olarak alınan 1.460,51 TL harcın alınması gerekli olan 5.842,01 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.381,5 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu peşin harç 1.460,51 TL, posta ve tebligat gideri 399,15 TL, bilirkişi ücreti 2.500,00 TL, olmak üzere toplam 4.359,66 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama masraflarının kendi üzerlerinde bırakılmasına
6-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 17.900,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa; artan delil avansının davalıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/11/2023