T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/203 Esas
KARAR NO: 2024/92
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/12/2018
KARAR TARİHİ: 25/01/2024
DAVA:Davacı vekili Mahkemeye sunduğu 17/12/2018 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkili -------- şirketi nezdinde -------- no.lu emtia blok abonman sigorta poliçesi ile sigortalanan --------Ş.’nin alıcısı olduğunu, davalı-------- Şti.’nin sorumluluğunda elektrik pano ve ekipmanları cinsi emtiaların -------- gemisi ile deniz yoluyla -------- ---------, akabinde 2 farklı TIR’a yüklenmek suretiyle Velayat -------- nakliyesi esnasında hasara uğradığını; hasara dair tutanak tutulduğunu, yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda 25.09.2017 ve 12.02.2018 tarihli ekspertiz raporlarının düzenlendiğini, davalı aleyhine -------- E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça borca ve yetkiye itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamıne, %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili Mahkemeye sunduğu 25/01/2019 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davaya konu taşımanın iki ayrı taşıma aracı ile yapılmış multimodal bir taşıma olduğu ve multimodal taşımalara ilişkin uluslararası-------- kararlarına göre eşyanın tesliminden sonra 9 aylık süre içerisinde yargıya başvurulmadığı takdirde dava hakkının düşeceğini, bu 9 aylık sürenin eşyanın teslimi tarihinden itibaren işlemeye başlayacağını, dosyaya sunulan ekspertiz raporuna göre eşyanın şantiyeye varış tarihinin 15.12.2016 olduğunu ve hasar iddiası için 04.01.2018 tarihinde -------- E. sayılı ve 10.05.2018 tarihinde -------- E. sayılı dosya ile icra takibi açılmış olduğunu, hak düşürücü sürenin dolmuş olduğunu, taşıyıcıya yasal süre içinde bildirim yapılmadığını, özellikle 253 kap içinden sadece 3 parçada hasar oluşmuş olmasının hasarın taşıma sırasında meydana gelmediğini açıkça gösterdiğini, malın şantiye sahası içerisinde hasarlanmış olabileceği ihtimalinin daha yüksek olduğunu, hak düşürücü süre geçtikten sonra icra takibi yapıldığını, süresinde hasar bildirimi yapılmadığını, davaya konu taşımanın çoklu taşıma olduğunu, bu taşımanın --------- kurallarına tabi olduğunu, buna göre taşıyıcının sorumluluğunun zıya ya da hasara uğrayan eşyanın gayri safi ağrılığının her bir kilogramı için 2 ÖÇH ile sınırlı olduğunu, yine aynı şekilde TTK m. 1186 uyarınca da taşıyıcının sorumluluğunun hasara uğrayan eşyanın gayri safi ağırlığının her bir kilogramı için 2 ÖÇH ile sınırlı olduğunun düzenlendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:-------- sayılı kararının --------- sayılı kararı ile kaldırılarak görevsizlik kararı verildiği, görevsizlik kararı üzerine dosyanın mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.Bilirkişi heyeti 10/08/2023 tarihli raporunda özetle; Elektrik Mühendisliği olarak yapılan incelemede ve değerlendirmelerde,------- Kompresör ve --------- Filtre olarak belirtilen emtiaların hasarlanmış olduğunu, rapor içerisinde açıklanan gerekçelerle CMR m. 30/1 hükmünün alıcının taşınan emtiayı davalı taşıyıcıdan hasarsız olarak teslim aldığı sonucuna ulaşmayı zorunlu kıldığını, CMR m. 32/1 uyarınca huzurdaki davanın bir yıllık hak düşürücü sürenin dolmasından sonra açıldığını beyan ve rapor etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :Dava konusu taşıma işi --------- nolu emtia blok abonman sigorta poliçesi ile sigortalanan -------- şirketi alıcısı olduğu davalı -------- sorumluluğunda "elektrik pano e ekipmanları" cinsi emtialarının --------- gemisi ile deniz yolu ile --------- --------- akabinde --------- ve ---------- plakalı 2 farklı tıra yüklenmek suretiyle -------- nakliyesidir.Davaya konu olan taşıma deniz ve kara yolu ile yapılan karma nitelikte bir taşıma olduğu için, öncelikle tespit edilmesi gereken husus hangi kısma ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğidir.Somut olaya ilişkin--------- sayılı kararında “Zıyaa, hasara veya teslimdeki gecikmeye yol açan olayın taşımanın hangi kısmında meydana geldiğine ilişkin ispat yükü, bunu iddia eden tarafa ait olup eldeki davada hasarın taşımanın hangi kısmında meydana geldiğine ilişkin bir ispat bulunmamaktadır. Bu halde CMR'nin 2. maddesi uyarınca, yük, denizyolu ve karayolu taşıması şeklinde taşındığından CMR Sözleşmesinin uygulanması gerekir. Bu durumda taraflara arasındaki uyuşmazlık deniz taşımasına ilişkin olmayıp, kara taşımasına ilişkin hükümlerden kaynaklanmaktadır” demek suretiyle somut olaya kara taşımasına ilişkin CMR Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğine hükmetmiştir. Bu sebeple sorumluluğa ilişkin olarak aşağıda CMR Sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirmelerde bulunulacaktır.CMR m. 32/1 uyarınca “Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir”. Hasar halinde bir yıllık hak düşürücü sürenin başlangıcı teslim tarihidir (CMR m. 32/1-a).Dava konusu taşımaya konu olan emtianın teslim tarihin 15.12.2016, davacının ödeme emrinin düzenlenmesi tarihinin 03.01.2018, davanın açılış tarihinin ise 17.12.2018 olması karşısında davanın bir yıllık hak düşürücü sürenin dolmasından sonra açıldığı anlaşılmıştır..Bilirkişi heyeti 10/08/2023 tarihli raporunda özetle; -------- Kompresör ve -------- Filtre olarak belirtilen emtiaların hasarlanmış olduğunu, rapor içerisinde açıklanan gerekçelerle CMR m. 30/1 hükmünün alıcının taşınan emtiayı davalı taşıyıcıdan hasarsız olarak teslim aldığı sonucuna ulaşmayı zorunlu kıldığını, CMR m. 32/1 uyarınca huzurdaki davanın bir yıllık hak düşürücü sürenin dolmasından sonra açıldığını beyan ve rapor etmiştir. Davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın hak düşürücü süre nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 1.270,88 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 843,28 TL'nin davacıya iadesine,
3-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 64.696,02 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Yatırılan gider avansından kullanılan kısmın mahsubu ile bakiye kısmın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/01/2024