T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/313 Esas
KARAR NO: 2024/194
DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/04/2022
KARAR TARİHİ: 22/02/2024
DAVA:Davacı vekili Mahkememize sunduğu 27/04/2022 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; davacı -------Ş.'nin taşımacılık, depolama, servis hizmetleri ve benzeri alanlarda ihtiyaç duyduğu personelin temini konusunda davalı -------- Şti. ile -------- Sözleşmesi olduğunu, davalı -------- de davalı-------Şti.'nin sigortalı elemanı olduğu ve davacı ------- şirketine şoför olarak hizmet verdiğini, davalı sürücü --------- 03.12.2021 tarihinde idaresindeki davacıya ait --------- plakalı çekici ile 494100 kusurlu olarak zincirleme kazaya karıştığı; sürücü -------- el yazılı beyanında dalgınlık ile kazaya neden olduğunun kabul edildiği, davacının --------- plakalı çekicisinin 03.12.2021-10.03.2022 tarihleri arasında 3 aydan fazla serviste kaldığı ve bu sürede kazanç kaybı olduğunu, ayrıca kaza nedeniyle değer kaybı olduğunu beyan ile, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla -------- plakalı çekicinin 500 TL değer kaybı ile 500 TL kazanç kaybının toplamı 1.000 TL tazminatın kaza tarihi 03.12.2021 itibariyle avans faizi ile tahsilini talep ve dava edilmiştir.
SAVUNMA:Davalılara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalılar cevap dilekçesi sunmadıkları gibi duruşmalara da katılmamışlardır.
DELİLLER:Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davacının ve davalı şirketin son tescil bilgilerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. --------- müzekkere yazılarak ------- plakalı aracın tescil kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. -------- müzekkere yazılarak ------- plakalı aracın hasar geçmişinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi 30/11/2022 tarihli raporunda özetle; davalı sürücü -------idaresindeki -------- plakalı aracı ile seyrederken öndeki araçlarla emniyetli takip mesafesini korumadığı ve trafik yavaşladığı anda emniyetlice yavaşlayamayarak -------- plakalı araca arkadan çarparak -------- plakalı araca arkadan çarpmasına neden olduğu için KTK 56/c - 84/d ve KTY 107 - 157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediğini, zincirleme kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğunu, dava dışı sürücü --------- idaresindeki--------- plakalı aracı ile seyrederken trafik yavaşladığı anda normal yavaşladığı halde -------- plakalı aracın arkadan çarpması sonucu --------- plakalı araca arkadan çarptığı için zincirleme kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığını, dava dışı sürücü --------- idaresindeki --------- plakalı aracı ile seyrederken trafik yavaşladığı anda yavaşladığı halde --------- plakalı aracın arkadan çarpması nedeniyle kontrolden çıkan --------- plakalı aracın arkadan çarpması sonucu kazaya karıştığı için zincirleme kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığını, davacı ---------Ş.'nin sahibi olduğu ---------- plakalı aracın sürücüsü --------- kusurundan KTK 85/1-5 maddesi gereğince kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilsen sorumlu olduğunu, davacı -------- şirketi ile davalı -------- Şti. arasında imzalanan 01.07.2011 tarihli, İstisna Sözleşmesinde, “hizmet veren personelin kusuru nedeniyle -------- şirketi herhangi bir zarar uğrarsa, zararını -------- Şti.'den veya hizmet veren personelden talep edebilir” denildiği ve alışıldık bir uygulama olmadığını, asgari ücrete yakın ücretle çalışan sürücülerin arasıra oluşacak bu tür zararları ödemelerinin mümkün olamayabileceği ve çalışırken tüm varlıklarını kaybetme riski ile karşı karşıya kalabileceğini, davacı--------Ş.'nin İstisna Sözleşmesine dayanarak davalı -------- Şti.'den zararın talep edilebileceği düşünülse dahi davalı sürücü --------- sözleşmede imzası olmadığı ve büyük olasılıkla sözleşmeyi hiç görmediği için ayrı değerlendirilmesi gerektiğinin mahkemenin takdirinde olduğunu, tazminata konu ------- plakalı, ---------- marka tipi, 20.08.2014 tarihinde trafiğe çıkmış, --------- model, 03.12.2021 tarihinde 598.532 km kullanıldıktan sonra kazaya karışmış, ------- şirketi adına tescilli kamyonun teknik ve ticari yönden pert durumda olduğunu, pert araçlar için tazminat hesaplanırken kaza öncesindeki rayiç bedelinin ödenmesi esas alındığı için ilave değer kaybının olmadığı dikkate alındığında davacı ---------Ş.'nin değer kaybı alacağı olmadığını, pert araçların 15 gün içinde satışının yapılmasının ve yerine eşdeğer yeni araç alınmasının veya makül bir üm bulunmasının mümkün olduğunu, bu nedenle, davacı ---------Ş.'nin 15 gün için kazanç kaybı zararı olduğunun kabul edilebileceğini, kaza tarihi 03.12.2021 itibariyle 15 gün için ikame araç zararının net 7.500 TL olduğunu, davacının tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde kaza tarihi 03.12.2021 itibariyle avans faizi talep edilebileceğini beyan ve rapor etmiştir. Bilirkişi 18/04/2023 tarihli raporunda özetle; dava konusu araç sürücüsü davalı --------- %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğunu, dava dışı sürücü ---------- kusursuz olduğunu, dava dışı sürücü ---------- kusursuz olduğunu, 03/12/2021 tarihinde meydana gelen kazaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, dava konusu--------- plakalı araçta meydana gelen hasar ile uyumlu olduğunu, hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğunu, dava konusu ---------- plaka sayılı -------- marka/tip, -------- model aracın dava konusu kazadan önceki piyasa rayiç değerinin kaza tarihi itibariyle 600.000,00 TL olabileceği (Tablo 1), kaza sonrası onarılmış haldeki piyasa rayiç değerinin, dava konusu kazadan önceki değerinden 100.000,00TL daha düşük olabileceği (Kaza tarihi itibariyle 500.000,00 TL olabileceği) takdir edilmiş olup, aradaki farkın (600.000,00 TL — 500.000,00 TL -) 100.000,00 TL olarak hesaplandığını, pert haldeki söz konusu aracın kazalı fiyatının 400.000,00 TL olabileceğini, aracın hasarı ile ilgili Sigorta Eksperi tarafından hazırlanan rapordaki parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği dikkate alındığında 03/12/2021 tarihli kaza sonrası araçta meydana gelen toplam hasar tutarının 220.577,47 TL olabileceği anlaşılmakla, aracın tamirinin ekonomik olmayacağını, aracın pert-total kabul edilebileceğini, ayrıca hasar kalemlerinin şekli ve niteliğide dikkate alındığında, bu hasarın belirlenen teknik niteliklerine göre onarılması durumunda seyir güvenliği açısından da sakıncalı durumlar ortaya çıkabileceği, bu yönden de aracın pert-total olarak değerlendirilmesinin yerinde ve uygun olacağını, dava konusu --------- plaka sayılı --------- marka/tip, -------- model araçta meydana gelen hasarın pert total kabulünde gerçek hasarlzarar tutarının (600.000,00-400.000,00) 200.000,00 TL olabileceğini, aracın onarımının yapıldığı anlaşılmakla, aracın onarılmış olması nedeniyle hasarl/zarar toplam tutarının; onarım tutarı 220.577,47 TL + hasarlı haldeki fiyatı 400.000,00 TL + değer düşüklüğü 100.000,00 = 720.577,00 TL olup, onarılması durumunda değer kaybı talebi de dikkate alındığında, toplam tutarın dava konusu kazadan önceki piyasa rayiç değeri olan 600.000,00 TL'den fazla olduğunu, Yargıtay kararları dikkate alındığında aracın onarımı ekonomik olmayacağından pert total kabul edilen araçta bir değer kaybından bahsedilemeyeceğini, dosya kapsamından dava konusu aracın onarıldığı anlaşılmakla, davacı vekilinin itirazları da dikkate alındığında, aracın onarılması durumunda oluşabilecek değer düşüklüğü (100.000,00TL) ayrıca hesaplanmış olup, nihai takdirin elbette mahkemede olduğunu, dava konusu aracın meydana gelen hasarı nedeniyle aracın pert olmasından dolayı bu aracın yerine emsal nitelikte yeni bir araç alınması için gereken makul sürenin ortalama 15 (gün) olabileceği, aracın onarıldığı anlaşılmakla, araç üzerinde inceleme yapan sigorta eksperi tarafından onarım için gereken sürenin de 15 gün tespit edildiği de dikkate alındığında, bu süre içerisinde davacının aracından mahrum kalabileceği anlaşılmakla, aracı kullanamamaktan doğan net zararın (1500TLx15TL/gün) 22.500,00 TL olabileceğini beyan ve rapor etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle uğranılan değer ve kazanç kaybı zararının tazmini davasıdır.2918 Sayılı KTK'nin 91-101.maddelerinde ZMSS düzenlenmiştir. ZMSS, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan 3.kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır. Hasar veren aracın trafik sigortacısı , işletenin 2918 sayılı KTK.nun 85/1. madde hükmünde yazılı hukuki sorumluluğunu aynı Kanun’nun 91/1. maddesi uyarınca üstlenmiş olup, gerek 85/1. madde hükmü, gerekse zorunlu trafik sigortası poliçesi genel şartları gereğince, ölüm veya cismani zararlar yanında bir şeyin zarara uğraması halinin teminat kapsamında olduğunu öngörmüş bulunmaktadır. Dolayısıyla, aracın uğradığı hasar, değer kaybı ve çekici ücreti gibi giderler gerçek ve doğrudan zararlar olup teminat kapsamında kalırken, malikin kazanç kaybı ve ikame araç gideri (araç mahrumiyeti) gibi dolaylı zararları teminat dışındadır.Dolayısıyla, aracın uğradığı hasar, değer kaybı ve çekici ücreti gibi giderler gerçek ve doğrudan zararlar olup teminat kapsamında kalırken, malikin kazanç kaybı ve ikame araç gideri (araç mahrumiyeti) gibi dolaylı zararları teminat dışındadır. Davaya konu talep ise değer kazanç kaybına ilişkin olup belirtilen nedenlerle doğrudan zarar kapsamında değerlendirilmiştir .Somut olayda dosyaya incelendiğinde; ZMMS hasar dosyası, onarım dosyası, trafik kaza tutanağı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde 18/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda aracın onarılması durumunda oluşabilecek değer düşüklüğü (100.000,00TL) ayrıca hesaplanmış olup, nihai takdirin elbette mahkemede olduğunu, dava konusu aracın meydana gelen hasarı nedeniyle aracın pert olmasından dolayı bu aracın yerine emsal nitelikte yeni bir araç alınması için gereken makul sürenin ortalama 15 (gün) olabileceği, aracın onarıldığı anlaşılmakla, araç üzerinde inceleme yapan sigorta eksperi tarafından onarım için gereken sürenin de 15 gün tespit edildiği de dikkate alındığında, bu süre içerisinde davacının aracından mahrum kalabileceği anlaşılmakla, aracı kullanamamaktan doğan net zararın (1500TLx15TL/gün) 22.500,00 TL olabileceğini beyan ve rapor etmekle denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek davanın kabulüne, 100.000,00 TL araç değer kaybı, 22.500,00 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam; 122.500,00 TL'nin kaza tarihi olan 03/12/2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
100.000,00 TL araç değer kaybı, 22.500,00 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam; 122.500,00 TL'nin kaza tarihi olan 03/12/2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 8.367,97 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL ve 2.011,30 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 6.275,97 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan ve 80,70 TL başvurma harcı, 3.500,00 TL bilirkişi masrafı, 347,75 TL posta ve tebligat giderinden oluşan yargılama gideri ile peşin harç olarak alınan 80,70 TL ve 2.011,30 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 6.020,45 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 19.600,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Yasa' nın 18/A maddesinin 11 ve 13. Fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 1.600,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Yatırılan avanstan kullanılan kısmın mahsubu ile bakiye kısmın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/02/2024