T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/555 Esas
KARAR NO: 2024/340
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/07/2022
KARAR TARİHİ: 28/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı Vekili 28.07.2022 Tarihli Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin toptan ve perakende yiyecek ve içecek alım satımı yaptığını, davalı firmanın ------- markası ile enerji içeceği imalatı yaptığını, imal ettiği malları bayi ve direkt satışı yolu ile perakende ve toptan satıcılara ulaştırdığını, müvekkilinin de satmak üzere davalının bayisi aracılığı ile ------- aldığını ancak satın alman içeceklerin gaz ve asit ayarlaması hatalı yapıldığından ürünlerin kendi kendine patladığını ve şişelerin içinde bozulduğunu ve müşterilerden iade geldiğini, hatalı üretim nedeniyle satılmayan ürünlerin karşılıklı görüşme sonucunda davalıya iade edildiğini, ayıplı olması nedeniyle iade edilen ürünlerin 11.06.2021 tarihinde davalı şirkete teslim edildiğini, buna ilişkin 19.06.2021 tarihinde 11,849,73 TL'lik fatura kesildiğini ve davalıya gönderildiğini, davalının iade edilen malları teslim alıp, faturayı da ticari defterlerine işlediğini, müvekkilinin iade edilen malların kesilen fatura bedelini beklerken davalının 10.11.2021 tarihinde iade faturası keserek müvekkiline gönderdiğini, müvekkilinin ise 10.11.2021 tarihli faturayı kabul etmediğini ve -------- noterliğinin 15.11.2021 tarih ve -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile gönderilen faturayı davalıya iade ettiğini, teslim alınan malların fatura bedeli davalı tarafından ödemediğinden alacağın tahsili için -------- İcra Müdürlüğünün -------- Esas sayılı dosyasından icra takibinin başlatıldığı davalı borçlunun 30.04.2021 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğunu belirtmiş olup, davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptali ile takibin devamına, asıl alacağın -------- oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini, vekalet ücreti ve yargılaman giderlerini davalı tarafa yükletilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı Vekili 28.09.2022 Tarihli Cevap Dilekçesinde Özetle; Davalı şirket ise; davacı şirketin sözleşmede yer alan yükümlülükleri yerine getirmediğini ve bu hususta kendilerine bilgi verilmediğini,dolayısıyla davacı şirket tarafında ifa edilmeyen sözleşme kapsamında ödeme emri gönderilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı şirketin sözleşmede yer alan yükümlülükleri yerine getirmediğinden davalı şirket yönünden borcun doğmadını,davalı şirketlerinin şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını beyan ederek davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.21.06.2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Davacının 19.06.2021 tarihinde müvekkili şirkete satış yapmış gibi gibi 11.849,73 TL'lik fatura kestiğini, müvekkili şirketin, davacıdan herhangi bir mal ve hizmet almadığından usulsüzce kesilen 19.06.2021 tarihli faturayı davacıya iade ettiğini, dava konusu faturanın mal satışına istinaden kesilmediğini, para iadesi amacıyla kesildiğini, davacının ayıplı olduğunu iddia ettiği ürünleri müvekkili şirketten veya bayisinden satın almadığını, dolayısıyla müvekkilinin buna ilişkin herhangi bir ödeme yapmadığını, bu nedenle müvekkilinin davalı olarak taraf sıfatının bulunmadığından davanın husumetten reddi gerektiğini, faturanın 11.06.2021 tarihli iade teslim tutanağına istinaden kesildiğini ancak tutanak ile birlikte ürünlerin teslim edildiği iddia edildiğine göre faturanın en geç 18.06,2021 tarihinde düzenlenmesi gerekirken bu azami sürenin kaçırıldığını, bu nedenle faturanın hiç düzenlenmemiş sayılması gerektiğini, ayıp ihbarının geçerli sayılabilmesi için açıkça belli olan ayıplar 2 gün içinde, adi ayıplar 8 gün içinde malın satıcıya bildirilmesi yükümlülüğü bulunduğunu, malın gizli ayıp olması durumunda alıcının bu durumu hemen satıcıya bildirilmesi durumunda TBK'da düzenlenen sahip olduğu seçimlik haklarını kullanabileceğini ancak davacının ayıp ihbarını süresinde yapmadığından bu haklara sahip olmadığını, söz konusu ürünlerin davalı müvekkilinden satın almadığını ve taraflar arasında ticari ilişki olmadığını belirtmiş olup, davanın reddine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya tahmilini talep etmiştir. 30.03.2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirketin 2021 yılına ilişkin ticari defterlerinin -------- onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Davalı şirketin 2021 yılına ilişkin ticari defterlerinin -------- onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Davacı Alacağı Yönünden: Raporumuzun Genel Değerlendirme bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, davacı şirketin dava dışı --------- Şti.'den 20.03.2021) tarih, --------- no.lu 53.240,03 TL tutarlı faturası ile içerisinde --------- enerji içeceğinin de bulunduğu ürünlerin teslim alınarak ödemesinin dava dışı şirkete yapıldığı, Ürünlerin davacı şirket tarafından teslim alınıp, müşterilerine dağıtılmasından sonra ayıplı ve bozuk olması nedeniyle iade edilmesi üzerine, 11.06.2021) tarihinde Tutanak düzenlenerek, 7917 adet --------içeceği, 431 adet ------- içeceği ve 464 adet -------- enerji içeceğini --------- isimli kişiye teslim ederek dava konusu 19.06.2021 tarih, --------- no.lu 11.849,73 TL tutarlı iade faturasını düzenlerniş olduğu, faturanın davalı şirkete tesliminden yaklaşık 5 ay sonra işbu faturaya karşılık 10.11.2021 tarih, --------- no.lu 11.849,73 TL tutarlı iade faturası düzenlenmiş olduğu tespit edildiği, dava dosyasına sunuları herhangi bir sözleşme ya da eşdeğer bir belgede davalının distribütör olarak dava dışı bayi -------- ŞTİ “den tedarik edilen ürünlerden ayıplı olanların bedelini davalının distribütör sıfatıyla karşılaması gerektiğinin dosya kapsamında ispatlanamadığı, davalının husumet itirazının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde ibraz edilen 11.06.2021 tarihli ayıplı ürünlerin iadesine ilişkin düzenlenen tutanakta, dava konusu fatura içeriği ürünlerin --------- isimli kişiye teslim edildiği, bu kişinin davalı şirket çalışanı, ya da teslime yetkili kişi olup olmadığına ilişkin hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davacı şirket tarafından, davalı şirket adına düzenlenen dava konusu 19.06.2021 tarih, -------- no.lu 11.849,73 TL faturasının davalı şirkete tesliminden, yaklaşık 5 ay sonra yani faturaya itiraz süresi geçtikten sonra, 10.11.2021 tarih, --------- no.lu 11,849,73 TL tutarlı iade faturası düzenlenmiş olduğu tespit edildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir. Taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, davacı yan savunmasına göre davalının üretimini yaptığı malların ayıplı olup olmadığı, ayıp var ise niteliği, ayıplı olduğu belirtilen ürünlerin davacı tarafça davalıya iade edilip edilmediği, davacının davalı taraftan alacağının bulunup bulunmadığı, davalının itirazında haklı olup olmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, davacı şirketin dava dışı -------Şti.'den 20.03.2021 tarih, -------- no.lu 53.240,03 TL tutarlı faturası ile içerisinde --------- içeceğinin de bulunduğu ürünlerin teslim alınarak ödemesinin dava dışı şirkete yapıldığı, ürünlerin davacı şirket tarafından teslim alınıp, müşterilerine dağıtılmasından sonra ayıplı ve bozuk olması nedeniyle iade edilmesi üzerine 11.06.2021 tarihinde tutanak düzenlenerek, 7917 adet ------- içeceği, 431 adet --------- içeceği ve 464 adet--------içeceğini --------- isimli kişiye teslim ederek dava konusu 19.06.2021 tarih, --------- no.lu 11.849,73 TL tutarlı iade faturasını düzenlenmiş olduğu, faturanın davalı şirkete tesliminden yaklaşık 5 ay sonra işbu faturaya karşılık 10.11.2021 tarih, --------- no.lu 11.849,73 TL tutarlı iade faturası düzenlenmiş olduğu tespit edilmiştir.Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde ibraz edilen 11.06.2021 tarihli ayıplı ürünlerin iadesine ilişkin düzenlenen tutanakta, dava konusu fatura içeriği ürünlerin ------- isimli kişiye teslim edildiği, bu kişinin iadeye ilişkin tutanak tarihi olan 11/06/2021 tarihinde davalı şirket çalışanı olduğunun dosya arasına alınan ve incelenen -------- kayıtlarından açıkça anlaşılmaktadır.Davacı şirket tarafından, davalı şirket adına düzenlenen dava konusu 19.06.2021 tarih, --------- no.lu 11.849,73 TL faturasının davalı şirkete tesliminden yaklaşık 5 ay sonra yani faturaya itiraz süresi geçtikten sonra iade faturası düzenlenmiş olduğu, bu yönüyle faturaya davalı tarafça süresi içinde itiraz edilmediğinden faturanın içeriğinin kabul edilmiş sayıldığı, davacı tarafça her ne kadar ayıp olgusuna ilişkin delil sunulmasa dahi davalı tarafa ürünlerin iade edildiği ve iadeye ilişkin teslim hususunun kanıtlandığı, davalı şirket tarafından da davacının düzenlediği faturaya yasal süresi içinde itiraz edilmediğinden ve ürünleri incelemeye sunmadığından mahkememizce ürünlerin ayıplı olduğu kanaatine varılmıştır.Davacı şirketin takip öncesinde davalı şirkete ihtar çekerek temerrüde düşürdüğü sabit olmakla dava konusu alacağa icra takip tarihine kadar 213.30 TL faiz talep edebileceği anlaşılmıştır.---------, Esas:--------, Karar: ------- İçtihat "davalı arasında bir sözleşme ilişkisi olmamakla birlikte; öğreti ve uygulamaya göre yapımcının (imalatçının) sözleşme dışı sorumlu tutulabilmesi mümkündür. Yapımcının sorumluluğuna ilişkin özel bir kanun maddesi olmamakla birlikte bu sorumluluk BK m.41/1 çerçevesinde değerlendirilebilir. Kusurlu bir malı piyasaya süren yapımcı tehlike yaratmış demektir ve bu tehlikenin gerçekleşmesini önlemek için gerekli önlemleri almamışsa, zararın gerçekleşmesi halinde bunu tazmin ile yükümlü olur. Bu sebeple davacının, zararının tazminini, davalıdan talep hakkı vardır." şeklindedir.Davacı ... Şirketinin dava dışı bayii --------- Şti.’den aldığı ürünlerin ayıplı olduğunun iddia edildiği ve bu nedenle ürünlerin üretici firma olan ------- şirketine iade edildiği, iade edilen ürünlerin teslimine ilişkin 11/06/2021 tarihli tutanak düzenlendiği ve tutanağın davalı şirket yetkilisi ------- tarafından imzalandığı, dosya arasına celbedilen -------- dökümleri incelendiğinde tutanak tarihi itibariyle ve sonrasında -------- isimli kişinin davalı şirket çalışanı olduğunun anlaşıldığı, davalı şirket tarafından --------- isimli çalışanları olmadığı ve ürünlerin teslim alınmadığı iddiasının dosyaya celbedile ------- kayıtları ile çürütüldüğü, davacı şirket tarafından düzenlenen faturaya karşı da davalı şirket tarafından yasal süresinde itiraz edilmediği gibi yaklaşık 5 ay sonra iade faturası düzenlenerek davacı şirkete gönderildiği ve davacı şirket tarafından bu faturaya süresi içinde itiraz edildiği, dosya arasına alınan BA-BS formalarına göre davacı şirket ile dava dışı şirket arasında ticari ilişki bulunduğu ve dava dışı --------şirketi tarafından davacı ... … şirketine 115.118,00 TL tutarlı mal satışının yapıldığına ilişkin BS formunun bulunduğu, davalı şirketin üretici firma olarak sorumluluğunun bulunduğu, kendisine teslimi kanıtlanan ürünleri incelemeye sunmadığı, bu yönüyle davacı tarafça düzenlene fatura içeriğini kabul etmiş sayıldığı ve ürünlerin ayıplı olduğu hususunun davacı tarafça ispatlandığı, ayıpların giz ayıp olduğu imalattan kaynaklandığının sabit olduğu, zira müşteriler tarafından kullanıldıkça veya sonradan kendiliğinden ortaya çıktığının anlaşıldığı ve anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabulü ile davalı takip borçlusunun -------- İcra Müdürlüğünün-------- Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen İPTALİ ile, takibin 11.849,73 TL asıl alacak ve 213,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.063,03 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine ve kabulüne karar verilen asıl alacak olan 11.849,73 TL’nin %20'si oranında 2.369,95 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Yukarıda Açıklanan Nedenlerle)
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
2-Tahsilde mükerrerlik olmaması kaydı ile davalı takip borçlusunun -------- İcra Müdürlüğünün -------- Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen İPTALİ ile, takibin 11.849,73 TL asıl alacak ve 213,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.063,03 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2- Kabulüne karar verilen asıl alacak olan 11.849,73 TL’nin %20'si oranında 2.369,95 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanununa göre alınması gerekli 824,03 TL harcın, davacı tarafça dava açılırken dosyaya yatırılan 145,82 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan bakiye 678,21 TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KADIYNA,
4-Davacının dosyada yargılama gideri olarak sarf ettiği 145,82, TL peşin harç, 11,5 TL vekalet harcı, 80,70 TL başvurma harcı, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 139,50 TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.377,52 TL'nin davanın kabul ret oranına göre 2.353,74 TL'sinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kabul edilen dava yönünden AAÜT'ne göre davacı lehine takdir olunan 12.063,03 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Dosyada artan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
7-56325 Sayılı Yasa' nın 18/A maddesinin 11 ve 13. Fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 1.560,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/03/2024