T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/500 Esas
KARAR NO: 2024/281
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/08/2019
KARAR TARİHİ: 14/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı Vekili 27.08.2019 Tarihli Dava Dilekçesinde Özetle; Davacı Vekilinin 27.08.2019 Tarihli Dilekçe Özetinde: “..Müvekkil şirket ile davalı şirket arasından imzalanan 05.10.2017 tarihli sözleşme ile müvekkilin davalı şirkete 28.650.-USD * KDV bedelle --------- satımı konusunda anlaşmaya varılmıştır. Sözleşme gereğince davalı tarafça müvekkil şirkete 20.284,00.-USD peşin ödenmiş, bakiye 13.522,00.-USD'nin Pompanın fabrika tesli ibaren 5 iş günü ödenmesi konusunda anlaşmaya varılmıştır. Sözleşme gereğince pompa müvekkil şirket tarafından 08.01.2018 tarihinde davalı şirketin fabrikasına teslim edilmiştir. Ancak davalı tarafça bakiye fatura bedeli vadesinde ödenmemiştir. Söz konusu pompanın teslimden kısa bir süre sonra pompanın base ayağı kullanım hatası nedeniyle kırılmış ve yine vincin yukarı yönlü hareketi nedeniyle tüm Şaft ve Postları koparmıştır. Müvekkil şirket tarafından derhal müdahalede bulunulmuş ve söz konusu durumun malzeme kaynaklı olmayıp kullanım hatasından kaynaklandığı ve pompanın yeniden kullanılabil giderilebileceği davalı tarafa bildirilmiştir. Davalı tarafça pompanın tamiratı konusunda müvekkil şirkete bilgi verilmediği gibi, müvekkilin pompa nedeniyle alacakları da bugüne kadar ödenmemiştir. Bu nedenle işbu bedelin ödenmesi için işbu davayı açmak zorunda kalınmıştır. Açıklanan nedenlerle, müvekkilin 09.01.2018 tarih -------- nolu fatura bedelinin ödenmeyen 13.522,00.-USD'nin 13.01.2018 tarihinden itibaren USD'ye uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı Vekili 27.08.2019 Tarihli Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacı şirket yetkilisinin davalı firmada başka bir iş için bulunmakta iken davalının kullandığı ve faaliyet gösterebilmesi için önemli bulunan --------- pompasını gördüğünü ve bu pompayı kendilerinin daha uygun maliyetli olarak temsilciliğini kendileri tarafından yapılan ------- menşeli bir firmadan getirebileceklerini ve bu durumda davalının gerek makine, gerek performans, verimlilik, gerek işçilik ve gerekse sarf malzemeleri, parça bakım giderleri olarak oldukça büyük maliyet giderlerinin --------- menşeli başka bir --------- pompasının denenmesi konusunda ikna edildiğini. Bu ikna sonucunda davalının deneme amaçlı olarak davacı ile 05.10.2017 tazmin tarihli "--------" sözleşmesinin imzalandığını, iş bu sözleşmenin 5.maddesinde; performans kriterleri şartı bulunduğunu. Ayrıca pompanın sözleşmenin 5. Maddesindeki performans değerleri karşılanıncaya kadar tüm sarf malzemelerinin yüklenici konumundaki davacı tarafından karşılanacağı ve söz konusu performans garanti edildiği hususu da sözleşmede yer aldığını. Davalı tarafından bu sebeple daha işin başında davacıya 17.000 USD ödeme yaptığını, davacı tarafından sözleşme imzalandıktan sonra türlü sorunlar ileri sürerek teslim tarihini ileri tarihe altığını ve pompa yurt dışından geldiğinden 08.01.2018 tarihinde davalıya teslim edildiğini. Davacı tarafından pompanın montajının davalının elamanlarından destek alarak yaptığını, 15.01.2019 tarihinde ilk deneme çalışmasının yapıldığını, ancak pompanın daha sözleşmede belirlenen performans değerine ulaşılmadan 22.01.2018 tarihinde kırıldığını, bunun üzerine davacıdan destek talep edildiğini, davacı tarafından yapılan incelemede pompanın mekanik zorlama neticesinde kırıldığı, tekrar çalışmaya başlaması için -------- firmadan sarf malzemesi sipariş edilmesi gerektiğini, kendilerinden kaynaklanan bir sorun olmadığım, ilave maliyet ını ve buna davalının katlanması gerektiğini ve bakiye bedelinin talep edildiğinin bildirildiğini, davacı ile yazışma yapıldığı an pompayı sarf malzemesi gideri almadan tamire yanaşmadığını, neticede davacı tarafından deneme amaçlı olarak ---------ithali ve montajı yapılan pompa, sözleşmede belirlenen kriterleri sağlamadığı ve bir hafta içinde kırılarak kullanılmaz hale geldiğini, davacı davalıya sözleşme konusu pompanın vasıflarında yanıltıldığını ve esasen çalışmayacak ve çalışması sıkıntı olup üretimi olumsuz yönde etkileyecek bir malın davalıya montaj ve teslimatının sağlandığını, davacının alacak talep ettiği faturanın davalıya teslim edilmediğini ve davalı tarafından kayıtlara alınmadığını beyan ederek, haksız ve kötü niyetli davanın reddini, doğacak masraf ve ücret vekâletinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep etmiştir. 09.06.2021 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Tarafların incelenen 2017-2018 olduğu, yılları kanuni ticari defterlerinin kendi adlarına delil vasfına haiz Davacı şirketin kayıtlarında, davalı adına düzenlediği 09.01.2018 tarih -------- nolu fatura ile 31.12.2018 tarihli kur değerlemesi ve 30.10.2017 tarihinde avans olar aldığı bedel sonrasında davalı şirketten cari hesap olarak 16.807.12 USD karşılığı 88.420.28 TL alacaklı olduğu, Davalı şirket kayıtlarında teslim edilen ürünün hatalı olduğu iddiasıyla davacının düzenlediği faturayı, kayıtlarına almayarak, cari hesap da davacıdan, avans olarak ödemede bulunduğu 17.000.- USD karşılığında 64.023.70 TL. alacaklı olduğu, yapılan testler sonucunda hasarlı pompanın şaft malzemesinin istenilen değerleri sağlamadığının görüldüğü, davacının davalıya tedarik ettiği --------- şaftlarında kullanılan -------- malzemenin vasıfsız ve dayanım kabiliyetinin emsallerine göre düşük lolduğu, düşük kalite --------- mamul pompa şaftlarının, sıvı metal karıştırmadan gelen kuvveti tolere edemediği, pompanın beşinci uygulamada en zayıf yer olan bağlantı noktalarından koparak hasara uğradığı, hasarın nedeninin dava düşük kaliteli malzeme kullanılmasından kaynaklandığı, yapılan Teknik Bilirkişi incelemesi sonucunda davaya konu pompanın düşük kalitede malzeme kullanımından dolayı kırılmasının tespit edildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.30.04.2020 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Dava konusu ---------- 3 adet Postlarının ve Şaftının aynı noktadan kırılması, Grafit malzemedeki çatlakdan (malzeme hatasından) kaynaklanmadığı, -------- mekanik bir zorlama etkisinde kalmasından kaynaklandığı, davacı -------- Şti. firması, davalı -------- şirketi firmasından 13.522,00.-USD bakiye alacağını talep edebileceği, Davacı firma, davalı firmadan 13.01.2018 tarihinden itibaren USD 'ye uygulanan ticari faiz talep edebileceği, sonuç ve kanaatine varılmıştır.10.01.2022 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle;Yapılan değerlendirme sonucunda, Kök raporu değiştirecek bir hususun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.13/11/2022 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle;Dava konusu -------- pompasının 3 adet Post ve Şaftının Base Üst Yüzey Bağlantı seviyesinden kesilerek kopmasının; Üretim kaynaklı bir kusur sebebiyle olmadığı, meydana gelen hasarın yukarıda detayları izah edilen kullanım hatası ile ilişkili Mekanik bir zorlama etkisinde kalmasından kaynaklandığı tespiti yapılmıştır.08.12.2023 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle; Davacı tarafın sunmuş olduğu -------- davalı tarafın mevcut elinde bulunan pompanın çalışma sistemleriyle aynı olduğu farklı bir ortamda kullanılmadığı, --------yapısı gereği kırılgan, esneklik kabiliyeti olmayan tekrarlanan güç uygulamaları veya sürekli rezonans altında kırılma davranışına meyilli bir malzeme olduğu, grafit borular taşıyıcı değil izolasyon malzemesi olarak kullanılması, yükü çeken asıl taşıyıcı olarak çelik millerin tercih edilmesi gerektiği, tarafların kullanmış olduğu sistemin Teknik özellikleri karşılaştırıldığında grafitin tek başına yük taşımak için kullanılmasının ve dava konusu karıştırıcı pompanın hasar almasının ana nedeninin teknik yapısından kaynaklı tasarım hatası olduğu, yerinde yapılan incelemelerden, dosya içeriğindeki belge ve beyanlardan tespiti yapıldığının sonuç ve kanaatine varılmıştır.
BİRLEŞEN -------- ESAS DOSYASI YÖNÜNDEN:
DAVA:Davacı Vekili 05.03.2020 Tarihli Dava Dilekçesinde Özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davalıya düzenlendiği 09/01/2018 tarih -------- nolu fatura bedelinin dava açılmayan 3.285,02 USD kısmının 13.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile dosyanın -------- Asliye Ticaret Mahkemesinin ------- esas sayılı dosyası ile birleştirmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı Vekili 12.08.2020 Tarihli Cevap Dilekçesinde Özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın metal sektöründe faaliyet gösteren öncü ve önde gelen firmalardan birisi olduğunu, müvekkilinin sözleşme konusu pompadan beklenen faydayı sağlayamaması, pompanın kusurlu teslim edilerek bir hafta içinde kullanılmaz hale gelmiş olması sebebiyle; müvekkilinin davacıya borçlu olmadığını, yaptığı avans ödemesi sebebiyle tam tersine alacaklı olduğunu, bir hafta içinde kullanılamaz hale gelen ve açıkça sözleşmede belirtilen şartları taşımayan sözleşme konusu pompa ile ilgili olarak davacının kusursuz ve sözleşmeye uygun bir mal teslim etmiş gibi bakiye bedel talep etmesinin tamamen haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenlerle açılan davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE;Asıl ve birleşen dava, davacı şirket tarafından davalı şirkete satılan ürünün ödenmeyen fatura bedelinin tahsiline ilişkin alacak davasıdır. Davalı şirket davacı şirketten satın aldığı pompanın üretimden kaynaklı hatalı olduğu ve bu nedenle zarar gördüğü iddiası ile satın alınan ürünün bedelini ödemediği, davacı şirketin ise ürünün zarar görmesinin nedeninin kullanımdan kaynaklandığının iddia edilerek eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.Taraflar arasında 05.10.2017 tarihinde ------- düzenlenmiştir. İŞİN GARANTİ SÜRESİ 10.Maddesinde “Doğal afetler haricinde malzemeler performans garanti süresi içinde garanti altındadır. Üçüncü kişilerden kaynaklanan zararlar bu garanti kapsamında değildir.” denilmektedir. Mahkememizce alınan 09/06/2021 tarihli ve 08/12/2023 tarihli bilirkişi heyet raporlarının denetlenebilir ve hükme esas almaya elverişli olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı şirketin kayıtlarında, davalı adına düzenlediği 09.01.2018 tarih -------- nolu fatura ile 31.12.2018 tarihli kur değerlemesi ve 30.10.2017 tarihinde avans olarak aldığı bedel sonrasında davalı şirketten cari hesap olarak 16.807.12 USD karşılığı 88.420.28 TL alacaklı olduğu; Davalı şirket kayıtlarında teslim edilen ürünün hatalı olduğu iddiasıyla davacının düzenlediği faturayı, kayıtlarına almayarak, cari hesap da davacıdan, avans olarak ödemede bulunduğu 17.000.- USD karşılığında 64.023.70 TL. alacaklı olduğu 09/06/2021 tarihli raporda mali müşavir bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Yine aynı raporda teknik bilirkişiler tarafından yapılan testler sonucunda hasarlı pompanın şaft malzemesinin istenilen değerleri sağlamadığının görüldüğü, davacının davalıya tedarik ettiği -------- şaftlarında kullanılan -------- malzemenin vasıfsız ve dayanım kabiliyetinin emsallerine göre düşük olduğu, düşük kalite ------- mamul pompa şaftlarının, sıvı metal karıştırmadan gelen kuvveti tolere edemediği, pompanın beşinci uygulamada en zayıf yer olan bağlantı noktalarından koparak hasara uğradığı, hasarın nedeninin dava konusu pompanın şaftlarında düşük kaliteli malzeme kullanılmasından kaynaklandığı, yapılan teknik bilirkişi incelemesi sonucunda davaya konu pompanın düşük kalitede malzeme kullanımından dolayı kırıldığı tespit edildiği belirtilmiştir.Mahkememizce alınan 08/12/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda, davacı tarafın sunmuş olduğu sıvı alüminyum sirkülasyon pompasının davalı tarafın mevcut elinde bulunan pompanın çalışma sistemleriyle aynı olduğu, farklı bir ortamda kullanılmadığı, -------- yapısı gereği kırılgan, esneklik kabiliyeti olmayan tekrarlanan güç uygulamaları veya sürekli rezonans altında kırılma davranışına meyilli bir malzeme olduğu, grafit borular taşıyıcı değil izolasyon malzemesi olarak kullanılması, yükü çeken asıl taşıyıcı olarak çelik millerin tercih edilmesi gerektiği, tarafların kullanmış olduğu sistemin Teknik özellikleri karşılaştırıldığında grafitin tek başına yük taşımak için kullanılmasının ve dava konusu karıştırıcı pompanın hasar almasının ana nedeninin teknik yapısından kaynaklı tasarım hatası olduğu, yerinde yapılan incelemelerden, dosya içeriğindeki belge ve beyanlardan tespit edilmiştir.Mahkememizce alınan 30/04/2020 ve 13/11/2022 tarihli raporlarda her ne kadar arızanın ve hasarın kullanım hatasından kaynaklandığı belirtilmiş ise de mahkememizce alınan diğer iki raporun bilimsel verilerle desteklendiği ve denetlenebilir olduğu görülmekle mahkememizce hükme esas almaya elverişli bulunmuştur.Yapılan yargılama, toplanan deliler ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, davacı şirket tarafından davalı şirkete satılan ürünün hasarlandığı, ürün bedelinin tamamının davalı tarafça ödenmediği, mahkememizce yapılan yargılama sırasında alınan 09/06/2021 tarihli ve 08/12/2023 tarihli bilirkişi heyet raporlarında hasarın malzemenin üretimden kaynaklı hatalı olmasından kaynaklandığının tespit edildiği, bu yönüyle davalı şirketin ürün satışı nedeniyle davacı tarafça düzenlenen fatura bedelini ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı, anlaşılmakla asıl ve birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Asıl ve Birleşen Davanın REDDİNE,
2-Asıl dava yönünden alınması gerekli 427,60 TL harcın davacı tarafça dava açılırken yatırılan 1.344,43 TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan bakiye 916,83 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Asıl dava yönünden AAÜT'ne göre davacı lehine takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
4-Asıl ve birleşen davada davacının sarf ettiği yargılama giderinin üzerine bırakılmasına,
Birleşen -------- Esas Dosyası Yönünden:
5-Birleşen davada alınması gerekli 427,60 TL harcın, davacı tarafça dava açılırken yatırılan 341,68 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan bakiye 85,92 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Birleşen davada AAÜT'ne göre davalı lehine takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYAVERİLMESİNE,
7-Dosyada artan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Asıl Ve Birleşen Dosya davacı vekili ve Asıl Ve Birleşen Dosya davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/03/2024