T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/880
KARAR NO: 2024/25
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 09/11/2022
KARAR TARİHİ: 09/01/2024
DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 09/11/2024 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Dava dışı -------- şirketi tarafından sigortalanan yine dava dışı --------- Şti'ne ait emtiaların 20/04/2015 tarihinde müvekkil şirket sorumluluğunda bulunan ------- - -------- plakalı araç ile taşınması esnasında emtiaların zarar gördüğü gerekçesiyle oluşan zarar nedeniyle dava dışı ------- şirketi tarafından yine diğer dava dışı -------- Şti'ne ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla müvekkil şirket aleyhine -------- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. Tarafımızca işbu takibe itiraz edilmesi üzerine; dava dışı -------- şirketi tarafından müvekkili aleyhine ---------- E. Sayılı dosyasından itirazın iptali davası açıldığını, davaya verdikleri cevap dilekçesi ile davanın -------- şirketine ihbar edilmesini talep ettiklerini, davacı tarafından zarar gördüğü belirtilen malların -------- plakalı römork ve -------- plakalı çekici ile nakliye kuralları çerçevesinde taşındığını, malların 20/04/2015 tarihinde alıcısına teslim edildiğini, teslim alan tarafından imzalanan CMR belgesinde herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadığını, mallar teslim alındıktan sonra müvekkiline sözlü veya yazılı herhangi bir hasar bildiriminde bulunulmadığını, taşımadan kaynaklı bir hasar meydana gelmediğini, hasar varsa ancak ambalajlama hatasından kaynaklanabileceği, talep edilen bedelin fahiş olduğu tarafımızca savunulmuşsa da ilgili mahkemece "... taşımanın karayolu vasıtasıyla yapıldığı, bu nedenle olaya CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, dosyada mevcut CMR belgesine emtiayı teslim alan tarafından emtianın hasarlı olduğuna dair şerh düşüldüğü, CMR belgesinde yer alan işbu şerhin taşıyıcıya yapılmış bir ihbar niteliğinde olduğu, davalı tarafından hasarın ambalajlamadaki eksiklikten kaynaklandığı savunulmuş ise de, taşınan emtianın teslim alınması sırasında ambalaj eksikliğine dair herhangi ihtirazi kaydın bulunmadığı, bu hali ile hasarın davalı yanın sorumluluğundaki taşıma sırasında meydana geldiğinin kabulünün gerektiği ve bilirkişi raporu ile taşınan emtiadaki hasar bedelinin piyasa rayiçlerine göre 6.985,26 TL olarak tespit edildiği" şeklindeki gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, dava dışı davacı ------- şirketi tarafından --------- Esas sayılı dosyasından işbu ilam icraya konulduğunu ve icra dosyasına taraflarınca 22.934,16 TL TL ödendiğini, her ne kadar icra takibi ile itirazın iptali aleyhine açılmışsa da bir önceki davaya ihbar olunan davalı sıfatı ile katılan -------- Şirketi'nin müvekkil şirket ile akdedilen --------- nolu 01.08.2014/2015 vadeli "Taşıyıcının Sorumluluk Sigorta Poliçesi" ne istinaden, tarafımızca --------- şirketine ödenen tutardan sorumlu olduğunu, müvekkil şirket ile -------- Şirketi arasında -------- nolu 01.08.2014/2015 vadeli "Taşıyıcının Sorumluluk Sigorta Poliçesi" akdedilmiş olup yukarıda bilgileri verilen davaya konu -------- plakalı araç işbu poliçede yer almaktadır. Yukarıda bilgileri verilen dava neticesinde rücu talebiyle davalı sigorta şirketine 06.09.2022 tarihinde sürat kargo tarafından gönderilen gönderi ile 07.09.2022 de teslim edilen evrak-dilekçeyle başvurulmuşsa başvuruya halen cevap verilmediğini beyanla, --------- sayılı ilamına dayanılarak ---------- Esas sayılı dosyasından yapılan icra takibi dosyasına ödenen 22.934,16 TL'nin ödeme tarihinden itibaren uygulanacak ticari avans faizi ile tarafına davalı şirketçe rücuen ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize sunduğu 12/12/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davacı sigortalı şirket ile müvekkili sigortacı şirket arasındaki -------- nolu "Karayolu ile Yapılan Uluslararası Emtia Taşımasına Dair Taşıyıcının Sorumluluk (C.M.R) Sigorta Poliçesine göre sigorta kapsamının: "Sigortalının, kendine ait araçlarla yaptığı bedelli yük taşımacılığı ile ilgili sözleşmelerden doğan sorumluluğunun sigortalanması veya Sigortalı tarafından doğrudan görevlendirilmiş olan ve taşımayı kendine ait araçlarla yapan ve sigortalının, görevi verirken yabancı yüklenici için CMR sigortasının temin edilmesini sözleşme gereği üstlenmiş olduğu yabancı yüklenicinin sorumluluğunun sigortalanması, ki sigortalı sigortacının talebi üzerine bunu belgeleyecektir. Sigorta sözleşmesinin akdi sırasında geçerli olan metin halinde Uluslararası Karayolu Taşımacılığındaki taşıma sözleşmeleri hakkındaki Anlaşmanın (CMR)'nin hükümlerine göre olacaktır. Sigorta sözleşmesinin akdinden sonra CMR'ye ilişkin yayınlanan değişiklikler veya ilaveler bu sözleşme kapsamında olacaktır, meğerki sigortacı değişiklik veya ilavenin yürürlüğe girmesinden sonra 14 gün içerisinde yazılı itirazda bulunmuş olsun. Bu şartlara göre bilgi, tutum veya yükümlülüklerin ifasının hukuken önem teşkil etmesi halinde, yabancı yüklenicilerin sigortalanmasında da onların bilgi, tutum veya yükümlülüklerinin ifası göz önünde bulundurulacaktır. Bu husus yabancı yüklenicilerin kanuni temsilcileri, ticari vekilleri, şubelerinin bağımsız müdürleri ayrıca da diğer yardımcıları için de geçerlidir. Sigortalının, taşımanın yerine getirilmesi işini üçüncü kişilere devretmesi halinde, tali bir sigorta koruması mevcuttur." Poliçede, manevi tazminat teminatı bulunmamakta olduğunu, sigorta kapsamı dışında olan diğer hallerin, poliçede ayrıntılı olarak düzenlendiğini, tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu edilen ödemelerin müvekkil şirkete rücusunun mümkün olmadığını yani dava konusu alacakların poliçe teminatı dışında olduğunu beyanla davanın reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:---------- Sigorta'nın müzekkere cevabı (poliçe ve hasar dosyası),-Sigorta Uzmanı, Orman Endüstri Mühendisi ve Taşıma Uzmanı bilirkişi heyetinin 29/09/2023 tarihli raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, davacının ödemiş olduğu tazminatın "--------- Sigorta Poliçesi" kapsamında ödenen tazminatın davalı sigorta şirketinden rücuan tahsili istemine ilişkin olup TTK nun 1472 .maddesine dayanmaktadır.Dava dışı sigortalı -------- şirketi tarafından sigortalanan yine dava dışı -------- Şti'ne ait emtiaların 20/04/2015 tarihinde davacı şirket sorumluluğunda bulunan ------- - -------- plakalı araç ile taşınması esnasında emtiaların zarar gördüğü gerekçesiyle oluşan zarar nedeniyle dava dışı ------- şirketi tarafından yine diğer dava dışı ---------Şti'ne ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla davacı aleyhine --------- Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı ve davacının ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Davacının ödenen tazminat nedeniyle davalı sigorta şirketi nezdinde "--------- Sigorta Poliçesi" ile sigorta rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alınmış bulunan hasarın tazmin edilmesi talep edilmektedir.CMR Konvansiyonu'nun 30. maddesine göre, alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden itibaren 7 gün içinde durumu kendisine bildirmeden tesellüm ederse, bu husus yükün taşıma senedinde belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturur. ---------- sayılı ilamı ile taşımanın karayolu vasıtasıyla yapıldığı, bu nedenle olaya CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, dosyada mevcut CMR belgesine emtiayı teslim alan tarafından emtianın hasarlı olduğuna dair şerh düşüldüğü, CMR belgesinde yer alan işbu şerhin taşıyıcıya yapılmış bir ihbar niteliğinde olduğu, davalı tarafından hasarın ambalajlamadaki eksiklikten kaynaklandığı savunulmuş ise de, taşınan emtianın teslim alınması sırasında ambalaj eksikliğine dair herhangi ihtirazi kaydın bulunmadığı gerekçesiyle davacının oluşan hasardan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.Tarafların tüm delilleri celbolunarak dava dosyası üzerinde uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılarak rapor alınmıştır.Sigorta Uzmanı, Orman Endüstri Mühendisi ve Taşıma Uzmanı bilirkişi heyeti mahkememize sunduğu 29/09/2023 tarihli raporunda sonuç olarak: "Davaya konu taşımacılık; --------- arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve ziyan CMR Konvansiyonunda hükümleri ile çözülmesi gerektiği, davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davacı taşıyıcının CMR m.17/1 gereği sorumluluğu olduğu, dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde CMR taşıma senedine hasar şerhi düşülmüş olması nedeniyle; hasar ihbarının CMR Konvansiyonuna göre süresi içinde ve usulüne uygun yapıldığı kanaatine varıldığı, davaya konu taşıma sırasında meydana gelen hasardan dava dışı sigortalı firma ile davalı taşıyıcının müterafik kusurunun olmayıp hasardan %100 taşıma şirketinin kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, dava dosyasına davacının talep dilekçesine eklenmiş davalı tarafından düzenlenen CMR sigorta poliçesinin (Nakliyat Sorumluluk Sigortası), Sigorta Süresinin 01.08.2014-2015 (365 gün). Sigortalısının davacı taraf, araç başı sorumluluk limitinin 2.000.000.-EURO olduğu, taşıma işleminin sigorta süresi dahilinde olduğu, davacının sorumluluğunda taşınan mallar taşıma sırasında zarar gördüğü bu anlamda, CMR Konvansiyonuna bağlı olarak düzenlenen poliçe, davacı sorumluluğunda yapılan taşımada meydana gelen zararlar açısından, CMR Konvansiyonuna bağlı olarak hesap edilecek tazminat ilişkin talepleri kendisinden talep edilecek tazminat taleplerinin sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olduğu, dosya kapsamı doküman ve bilgiler ile UYAP sistemi üzerinden yapılan araştırmalarda davaya konu emtianın uğramış olduğu zarar ve ziyanı gösterir herhangi bir fotoğraf, video, tutanak ve Uzman görünüşüne ilişkin doküman görülmediği, 12.04.2021 tarihli -------- ve -------- tarafından -------- Asliye Ticaret Mahkemesi Hâkimliği'ne verilen Bilirkişi Ek Raporu kapsamı dâhilinde emtianın zararı hakkında edinilen bilgilere göre "koltuk seti ve yemek odası takımı -------- -------- tarafından güçlendirilmiş kağıt ve polietilen layner ile paketlenmiştir. Mobilyalar hasar sonrası çekilmiş olan fotoğrafların ürünlerin köşelerinde, yüzeylerinde, sandalyenin ayaklarından hasarlar olduğu açıkça görülmektedir." ifadesi ile ürünlerin hasarlı olduğu anlaşılmaktadır. Ancak sadece bu ifade ile emtia üzerinde zarar ve ziyan kanaati oluşturmanın mümkün olmadığı, dosya içeriği belgelerden anlaşılacağı üzere; zarar gördüğü belirtilen emtianın -------- plakalı römork ve --------- plakalı çekici ile taşındığı ve emtianın 20.04.2015 tarihinde alıcısına teslim edildiğini, bilirkişi raporu ile taşınan emtiadaki hasar bedelinin piyasa rayiçlerine göre 6.985,26 TL olarak tespit edildiği kanaatine varıldığı, taşınan emtianın toplam 472.00 kg ağırlığında olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan taşıyıcının,sınırlı sorumluluk uygulamasına yer bulunmadığı, taşınan emtiada piyasa rayiçlerine göre tespit edilen 6.985,26 TL hasar bedelinin CMR Konvansiyonu madde 23/3 uygulamasına göre uygun olduğunun tespit edildiği.." şeklinde rapor ibraz etmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı taşıyıcının sorumluluğu somut uyuşmazlığın konusu taşıma CMR'ye kayden -------- --------- kara yolu ile yapıldığından CMR Konvansiyonu hükümlerinin irdelenmesi gereklidir. CMR konvansiyonunda ön görülen sorumluluk sistemine göre taşıyıcı (ister üst taşıyıcı, ister alt taşıyıcı veya taşıyan konumunda olsun) çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden , taşımayı yapmak için yaptığı kusurlu taşıtlardan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yada çalışanlarının hata ve /veya ihmallerinden dolayı sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olup, taşıyıcı taşıma sorumluluğunu üzerine aldığı eşyayı varma yerinde teslim aldığı hali ile alıcısı emrine veya onun temsilcisine teslim borcunu üstlendiği gibi yükün güzergah üzerinde yaptığı aktarmalar dahil olmak üzere taşıma süresi içerisinde eşyayı gözetim sorumluluğunun da altındadır. Ancak eğer kayıp , hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden , taşımacının hatasından değil de , istek sahibinin verdiği talimattan , yüke has bir kusurdan yada taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise yada eğer kayıp veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması yada hatalı ambalajlanmış olması , yükün gönderici , alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması , yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması yüzünden yahut da kırılma suretiyle kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliğinin doğal sonucu olan risklerden doğmuş ise taşımacı zarardan sorumlu tutulamaz. Taşıyıcının eşyanın ziyaa yada hasara uğraması ile taşıma süresinin aşılması sebebiyle sorumluluğu CMR Konvansiyonunun 17.vd maddelerinde kusursuz sorumluluk ilkelerinden hareketle düzenlendiği için CMR 17 vd maddelerinde getirilen mesuliyet sistemine göre kendisine sorumluluk izafe edilen taşıyıcı kusursuzluğunu değil, sorumluluğu gerektiren zararın 17.maddenin 2 veya 4. Fıkralarında yer alan hallerden birinden doğduğunu ispat etmesi halinde tazminat sorumluluğundan kurtulabilir. Somut uyuşmazlığın incelenmesinde CMR Konvansiyonun kapsamında yapılan taşımacılıklarda taşıma sırasında meydana gelecek hasar ve kayıplar 17. maddede karara bağlanmıştır, 17. Madde ile taşımacı, yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Davaya konu taşımacılıkta; dava konusu emtianın taşıyan firma tarafından göndericisinden teslimi sırasında hasar oluşumuna katkısı olabilecek ambalajlama ile ilgili taşıma senedine herhangi bir şerh düşülmediği tespit edilmektedir. Yine dava dosyasına sunulan CMR taşıma senedine teslim alan tarafından hasar şerhi düşüldüğü görülmektedir. Bu nedenle taşıyıcının tazminat bağlamında kendisini sorumluluktan kurtarabilecek CMR17 maddesinde öngörülen beyyinelerin herhangi birinden yararlanması koşulunun oluşmadığının kabulü gerekmiştir. Yapılan yargılama sonucunda tüm dosya kapsamındaki delillere ve alınan gerekçeli , bilimsel ve denetime açık bilirkişi raporuna göre davacı taşıyıcının dava dışı sigorta şirketine ödediği tazminatın "Taşıyıcının Sorumluluk Sigorta Poliçesi" kapsamında ve süresinde gerçekleşen hasar nedeniyle davalı sigorta şirketinden rücuan tahsilini talep edebilmesi için tüm yasal koşulların oluştuğu ,yine davacı aleyhine açılan--------- E. Sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığı ve davacının cevap dilekçesi ile davanın -------- şirketine ihbar edilmesini talep ettiği görülmüş olup bu nedenle dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi temerrüte düştüğünden hasarın ve temerrüt başlangıcının davacı tarafından dava dışı sigorta şirketine ödeme yapılan tarihten itibaren avans faizi ile talep edebileceği kanaatine varılmış olup davanın kabulü ile; dava konusu 22.934,16 TL tazminat alacağının ödeme tarihi olan 09/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davanın KABULÜ İle;
1-Dava konusu 22.934,16 TL tazminat alacağının ödeme tarihi olan 09/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli olan 1.566,63 TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin olarak alınan 391,66 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.174,97 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu başvuru harcı 80,70 TL ve peşin harç 391,66 TL olmak üzere toplam 472,36 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu posta ve tebligat gideri 128,00 TL, bilirkişi ücreti 6.000,00 TL ve dava dosyası masrafı 9,00 TL olmak üzere toplam 6.137,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
7-Arabuluculuk aşamasında ---------- tarafından ödenen arabulucu ücreti 1.560,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK 341/2. ve Ek Madde 1/2. maddeleri gereğince karar tarihinde miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/01/2024