T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/137
KARAR NO: 2024/316
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 21/02/2024
KARAR TARİHİ: 21/03/2024
DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 21/02/2024 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ------- Şti.'nin 1993 yılından bu yana ekmek ve undan mamul her türlü gıda maddelerinin alım, satım, imal, ithal ve ihracını yapan fırıncılık pastacılık sektöründe hizmet veren bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin 31 seneyi aşkın süredir faaliyette olup tüm belge ve evraklarını eksiksiz olarak saklamış dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun davranmış olduğunu, müvekkili şirketin genel kurul toplantısı yapmak için ortaklara çağrı yapacağı esnada 20.02.2024 tarihinde genel kurul karar defterinin kaybolduğunu tespit ettiğini, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin şirket merkezinde güvenlikli bir kasada muhafaza halinde iken yapılan detaylı aramada genel kurul karar defterinin kasada bulunmadığının anlaşıldığını, müvekkili şirketin Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni gösterek her türlü muhafaza tedbirlerini aldığını, ticari defter ve belgelerin kasa ve buna benzer yerlerde muhafaza edilmesi gerektiğinin Yargıtay içtihatları gereği de kabul görmekte olduğunu, müvekkili şirketin tüm dikkat ve özeni göstermesine, gerekli önlem ve tedbiri almış olmasına rağmen Genel Kurul Toplantı Ve Müzakere Defterinin kaybolduğunu ve kaybolduğunun tespitinin 20.02.2024 tarihinde yapıldığını, müvekkili şirkete ait tüm ticari defterlerin muhasebe departmanı tarafından tutulmakta olup, şirket merkezindeki güvenlikli kasada yalnızca Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin saklı tutulmakta olduğunu beyanla bu nedenlerle müvekkili şirkete ait Genel Kurul Müzakere ve Toplantı defterinin zayi olduğuna dair belgenin ivedikle verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:------- Noterliği'nin 28/02/2024 tarihli müzekkere cevabı, -------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 01/03/2024 tarihli müzekkere cevabı, -------- Noterliği'nin 05/03/2024 tarihli müzekkere cevabı,-------- Noterliği'nin 13/03/2024 tarihli müzekkere cevabı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, 6102 sayılı Kanunun 82/7'nci maddesine dayanılarak açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür.Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır. (TTK m.82/8).6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 64/4 maddesi uyarınca pay defteri ,yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesi ile ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 82/7. Maddesindeki "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklindeki düzenlenmiştir. Tacirin söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi defter ve belgelerin korunması için dikkat ve özen göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerekmektedir Hasımsız açılan zayi belgesi iptali davasında, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince Mahkememizce resen araştırma ilkesi çerçevesinde delillerin toplanarak değerlendirilmesi gerekir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; -------- Noterliği'nin 28/02/2024 tarihli müzekkere cevabı ile 11/01/1993 tarihli belgenin saklama süresinin dolduğu belirtilmiş olup , -------- Noterliği'nin 06/01/2017 tarihli -------- yevmiye numaralı evrakı ile -------- Şti.'nin 23/11/2016 tarihli ortaklar genel kurul kararının sunulduğu anlaşılmıştır. Mahkememizin 22/02/2024 tarihli tensip tutanağının 14 nolu ara kararı uyarınca davacı vekiline, dava konusu zayii talep edilen defterle ilgili herhangi bir yerel gazetede ilan yapılıp yapılmadığı hususu ya da şikayet ve başvuruda bulup bulunmadığı ile ilgili beyanda bulunmak ve belgeleri sunmak üzere süre verilmiş olup davacı vekili tarafından herhangi bir beyanda bulunulmamıştır. Davacı vekilinin Mahkememizce 21/03/2024 tarihli celsede alınan beyanında davacı şirket tarafından yeniden genel kurul toplantısı yapmak üzere hazırlık yapıltığı sırada genel kurul toplantı ve müzakere defterinin kaybolduğu fark edilince mahkemeden talepte bulunulduğunu beyan etmiş olup, dava dilekçesinde belirttiği genel kurul toplantı ve müzakere defterinin şirket merkezinde güvenlikli bir kasada muhafaza halinde iken yapılan aramada kasada bulunmadığına ilişkin iddiası ile ilgili olarak güvenlikli bir kasada muhafaza edilen genel kurul toplantı ve müzakere defterinin ne şeklide kaybolduğu yahut zayi olduğu hususunda bir açıklamada bulunmadığı yine ziya uğramanın davacının iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana geldiği hususunda herhangi bir şikayet yahut başvurusunun da olmadığı anlaşılmış olup yapılan yargılama sonunda genel kurul ortaklar karar defterinin 20/02/2024 tarihinde kaybolduğunun öğrenildiğinin belirtildiği ancak nasıl kaybolduğunun beyan edilmediği, kanunda tahdidi olarak sayılmamakla birlikte genel kurul ortaklar karar defterinin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yada bunlara benzer bir sebepten basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığının ispatlanamadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile -------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/03/2024