T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/170
KARAR NO: 2024/255
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/03/2023
KARAR TARİHİ: 12/03/2024
DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 12/03/2024 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Davalı -------- şirketi nezdinde ---------- numaralı Kara Taşıtları Kasko Poliçesi bulunan ---------- plakalı aracın detayı ekli kaza tutanağında belirtildiği 05.11.2022 günü sebep olduğu kaza sonucunda müvekkili --------- Şti.'nin maliki olduğu -------- plakalı aracın hasarlandığını, meydana gelen kazada davalı sigorta nezdinde kara taşıtları kasko poliçesi bulunan ---------- plakalı aracın % 100 oranında kusurlu bulunduğunu, polis memurlarınca hazırlanan zabıtta kazanın oluşumunda davalı sigorta şirketi nezdinde poliçesi olan sürücü ---------- sevk ve idaresinde buluna ---------plakalı aracın 2918 sayılı KTK'nın 56/1C (Önlerinde giden araçları yönetmenlikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemeyerek yakın takip kuralını ihlal ettiğinin bildirildiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın giderilmesi için ------- palalı aracın ZMMS şirketi olan -------- şirketine başvuruda bulunduğunu ve hasar dosyası açıldığını, ---------Ş.'nin müvekkiline ait -------- plakalı araçta meydana gelen hasardan kaynaklı olarak 100.000,00 TL hasar ödemesi yaptığını ve kaza tarihindeki ZMMS limitlerini tükettiğini, bu durumda --------- plakalı aracın ZMMS limitleri tüketmiş olduğundan artık kasko poliçesinin sorumluluğunun doğduğunu, müvekkilinin meydana gelen kaza ile ilgili olarak hasar dosyası açtırarak gerekli işlemleri yaptırdığını, meydana gelen bu kazasına istinaden davalı sigorta şirketinin müvekkilin aracında meydana gelen hasarın tespiti için eksper görevlendirdiğini, görevli eksper raporu tanzim edildiğini, düzenlenen bu raporun afaki olduğunu, müvekkilin aracında ortaya çıkan gerçek hasarı yansıtmadığını beyanla, talep edilebilir tazminat bedelinin mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10 TL değer kaybı tazminatının davalı şirketin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin aracında meydana gelen hasardan kaynaklı olarak eksik hasar bakiyesine mahsuben talep edilebilir tazminat bedelinin mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilin aracında meydana gelen hasardan kaynaklı şimdilik 10 TL eksik bakiye alacağını davalı şirketin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin aracında meydana gelen gerçek hasarın tespiti için ekspere ödenen 400,00 TL ücretin yargılama giderinden sayılarak sigorta şirketi üzerine bırakılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize sunduğu 22/03/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin başvuruya konu kaza sonucunda yürürlükte bulunan yasa ve mevzuatlara ve objektif kriterlere uygun olarak 20.01.2023 tarihinde davacıya eksper raporu doğrultusunda 100.000,00 TL hasar ödemesi yaptığını, işbu nedenle bakiye herhangi bir zararının kabulü mümkün olmamakla birlikte mahkeme aksi kanaate ise de müvekkil şirketin başvuru öncesi ödemiş olduğu tazminatın bilirkişice takdir edilen miktardan karar tarihine dek işlemiş olan faizi ile tenzilinin gerekmekte olduğunu, davaya konu tazminat taleplerinin öncelikle ZMM poliçesinden karşılanmasının gerektiğini, kaza tarihindeki ZMM poliçesi teminatının100.000TL olup, 100.000 TL üzerindeki miktarlarda müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun doğacağını, ihtiyari mali sorumluluk sigortası genel şartları A.1. maddesi gereği; anılan poliçe ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatları tükendikten sonra devreye girebileceğini, kaza tarihi itibariyle ZMMS teminatlarının 100.000 TL olup, sözü geçen limit tüketilmeden İhtiyari Mali Sorumluluk teminatı devreye giremeyeceğinden; her halde açılan davanın reddine karar verilmesini, öncelikle, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddini, esasa girilmesi durumunda davanın esastan reddini, nihai olarak, tüm haksız istemler ile, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:--------Ş.'nin 03/04/2023 tarihli müzekkere cevabı,
--------- Noterler Birliği'nin 06/04/2023 tarihli müzekkere cevabı,
--------- Merkezi'nin müzekkere cevabı,
---------Ş.'nin 16/06/2023 tarihli müzekkere cevabı,
-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetinin 13/09/2023 tarihli raporu,
-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti mahkememize sunduğu 13/09/2023 tarihli raporunda sonuç olarak: "Aracın hasarının orijinal yedek parça ve işçilik ile 301.051,87 TL + KDV( 54.189,34 TL) =355.241,21 TL olacağına, aracın gerçekte oluşan değer kaybının 50.000,00 TL olacağına, davalı tarafın düzenlediği kasko poliçesinin sigorta konusunu oluşturan -------- plakalı araç olduğu, bu aracın Trafik Sigortasının düzenleyen (Zorunlu Poliçe) Trafik Sigortacısının sorumluluğu dahilindeki teminat limitini aşan maddi talepler açısından maddi-bedeni ayrımı yapılmaksızın 1.000.000.00 TL'ye kadar ihtiyari mali mesuliyet teminatı sağlamış olduğu, 05.11.2022 tarihinde meydana gelen kazada kasko poliçesinin sigorta konusunu oluşturan ------- plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun dosya muhteviyatından tespit edildiği, meydana gelen kazada karşı tarafın -------- plaka sayılı araçta meydana gelen zararın heyetimiz teknik bilirkişisi tarafından tespit edildiği, -------- plakalı aracın Trafik Sigortacısının kaza tarihi itibari ile sorumluluk limitinin araç başı 100.000 TL olduğu ------ sayfasından tespit edildiği, davacının --------- plaka sayılı aracında meydana gelen hasar bedelinin ilk 100.000 TL'sini aşan kısımdan ve diğer maddi taleplerden ihtiyari mali mesuliyet ek teminatı dahilinde bedeni-maddi ayımı yapmaksızın 1.000.000,00 TL'ye kadar sorumluğu olduğu, bu durumda davalı tarafın ihtiyari mali mesuliyet ek teminatına bağlı olarak, trafik poliçesinin limitini aşan 255.241,21 TL'den (355.241,21 TL - 100.000) ve 50.000 TL değer kaybı tutarı açısından tazminat borcu olabileceği görüşüne varıldığı, poliçede belirtilen 4900 genel muafiyetinin TL olduğu varsayılarak toplam tazminat borcunun (255.241,21 TL + 50.000 TL - 4.900.-TL) = 300.341,21 TL olacağı hesap edilmiştir." şeklinde rapor ibraz etmiştir. -Davacı vekili 03/01/2024 tarihli dava değeri arttırım dilekçesi ile: "Araç değer kaybına mahsuben 10,00-TL tazminat alacağımızı, bilirkişi raporu doğrultusunda 49.990,00-TL artırarak toplamda 50.000,00-TL, araç onarım bedeline mahsuben talep ettiğimiz 10,00 TL tazminat alacağımızı davalı sigorta şirketinin daha önceden yapmış olduğu 100.000,00 TL'lik ödeme ve trafik sigortası kapsamında --------Ş.'nin daha önceden yapmış olduğu 100.000,00 TL'lik ödeme ile kaza tarihi itibariyle sorumlu olduğu teminat limiti göz önüne alınarak 155.231,21-TL artırarak toplamda 155.241,21 TL olmak üzere toplam 205.241,21-TL maddi zararın davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla ve vekaleten arz ve talep ederiz." şeklinde beyanda bulunmuş ve tamamlama harcını yatırdığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan bakiye hasar bedeli ve değer kaybına dayalı tazminat istemine ilişkindir. Dosyada yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde kaza tarihi 05/11/2022 tarihinde -------- plakalı aracın davacı adına kayıtlı olduğu, --------- plaka sayılı otomobil cinsi aracın dava dışı ------- Şti adına hususi olarak kayıtlı olduğu ve kaza tarihinde davalı sigorta şirketine Kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. madde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur" hükmünü içermektedir.Davacının değer kaybı zararına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın içtihatlarına göre aracın hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir. Nitekim, --------- sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Bu sebeplerle; değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti mahkememize sunduğu 13/09/2023 tarihli raporunda sonuç olarak: "Davaya konu olay incelendiğinde, davalı sigorta şirketine kasko sigortası bulunan --------- plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu tespit edilmiş olmakla, davalı sigorta şirketinin sigortalısının %100 kusurlu olması nedeniyle sorumluluğunun oluştuğu kanaatine varılmıştır. Davalı tarafın düzenlediği kasko poliçesinin maddi-bedeni ayrımı yapılmaksızın 1.000.000.00 TL'ye kadar ihtiyari mali mesuliyet teminatı sağlamış olduğu, bu aracın ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin sorumluluğu dahilindeki teminat limitini aşan maddi taleplerden sorumlu olduğu ve aracın Trafik Sigortacısının kaza tarihi itibari ile sorumluluk limitinin araç başı 100.000 TL olduğu tespit edilmiştir.Davacının --------- plaka sayılı aracında meydana gelen değer kaybının 50.000,00 TL olacağına, hasar bedelinin orijinal yedek parça ve işçilik ile 301.051,87 TL + KDV( 54.189,34 TL) =355.241,21 TL olacağına ve ilk 100.000 TL'sini aşan kısım ile diğer maddi taleplerden ihtiyari mali mesuliyet ek teminatı dahilinde trafik poliçesinin limitini aşan 255.241,21 TL'den (355.241,21 TL - 100.000) ve 50.000 TL değer kaybı tutarı açısından tazminat borcu olabileceği bilirkişi heyet raporu ile belirtilmiş ve poliçede belirtilen 4900 genel muafiyetinin TL olduğu varsayılarak toplam tazminat borcunun (255.241,21 TL + 50.000 TL - 4.900.-TL) = 300.341,21 TL olacağı hesap edilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Kusur tespitinin olayın oluş şekli ve trafik kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu ,Mahkememizce alınan 13/09/2023 tarihli bilirkişi raporunun -------- sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesi ve 92. maddesinin ilgili bentlerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerektiğinden dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile aracın onarıldıktan sonraki piyasa rayiç bedeli arasındaki farkı değer kaybı olarak belirlemiş olması ve davacıya ait aracın -------- kayıtlarına göre daha önce hasar kaydının bulunmaması nedeniyle değer kaybı hesaplamasının yerinde olduğu anlaşılmıştır. Yine dava konu kazada dava dışı aracın davacı araca önce sol kısmından çarptığı ve savrulmanın etkisiyle ön kısmının orta refüjdeki taşlara çarptığı kaza tespit tutanağından anlaşılmış olup davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin belirlenmesinde hasarlı parçaların tespit edildiği, ekspertiz raporunda yer alan hasarlı parçalar ile kazanın oluşumunda hasar gören ve değişmesi gerekli parçalar ile bilirkişi raporunda yer alan parçaların uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar bilirkişi raporunda sadece --------- plakalı aracın ZMMS sigortacısının poliçe kapsamında yapmış olduğu ödeme olan 100,000 TL mahsup edilmiş ise de dosya kapsamında davalı şirket tarafından yapılan ve her iki tarafın kabulünde olan 100.000,00 TL'lik ödeme davacı vekili tarafından raporda hesaplanan tutardan mahsup edilerek talep arttırım dilekçesi sunulmuştur. Ayrıca bilirkişi raporu ile poliçede belirtilen 4900 TL genel muafiyetinin tutarının tazminat borcundan mahsup edildiği ve davalı sigorta şirketi tarafından poliçe gereğince % 25 tenzil muafiyeti uygulanması gerektiği itirazında bulunulmuş olup dosyada yer alan kasko sigorta poliçesinin muafiyetler başlıklı 4.2. maddesinin ikinci fıkrasında --------- ile anlaşması olmayan marka yetkili servislere gidilmesi durumunda, hasar bedeli üzerinden %25 tenzili muafiyet uygulanacağı, onarımın yapılacağı ilde -------- anlaşmalı marka yetkili servisi bulunmaması durumunda muafiyetin uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. --------- sayılı ilamı ve --------- sayılı ilamında belirtildiği üzere yargılama aşamasında davacıya ait aracın hasar faturasını düzenleyen servis marka yetkili servisi olmadığı gibi özel servis niteliğinde olup, davacıya ait aracın poliçe ile sigortalı araç olmaması nedeniyle oluşan zarardan muafiyet tenzili uygulanmasının mümkün olmadığı ve davacının aracını tamir ettirmese dahi hasar bedelini davalı sigorta şirketinden talep edebileceğinden kasko sigorta poliçesindeki yetkili servise ilişkin muafiyet klozu somut olayda uygulanamayacaktır. Bu nedenle hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporundaki muafiyet klozu doğrultusunda mahsup edilen tutar dışındaki hesaplamaların yerinde olduğu ve davalı sigorta şirketi tarafından ödendiği belirtilen tutar da gözetilerek davanın kabulü ile; dava konusu 155.241,21 TL hasar bedeli ve 50.000,00 TL araç değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 205.241,21 TL maddi tazminatın davalı şirkete sigortalı aracın -------- Şti adına kayıtlı olması nedeniyle işleyecek avans faizi ile birlikte (kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Yine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1427. maddesinin 2. fıkrası hükmü ve kaza tarihinde yürürlükte olan Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.4.1. maddesi uyarınca tazminat ödeme borcu her hâlde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olacağı belirtmiş olup 45 günlük süre azami süre olup davacının başvurusu üzerine davalı sigorta şirketinin 20/01/2023 tarihinde kısmi ödeme yaptığı anlaşıldığından davalının ödeme yaptığı tarih itibariyle temerrüte düştüğü anlaşılmış olup temerrüt tarihi olan 20/01/2023 tarihinden itibaren faiz işletilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davanın KABULÜ ile,
1-Dava konusu 155.241,21 TL hasar bedeli ve 50.000,00 TL araç değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 205.241,21 TL maddi tazminatın sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 20/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte (kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli olan 14.020,02 TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin olarak alınan 179,90 TL ve 3.505,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.684,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.335,12 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu başvuru harcı 179,90 TL, peşin harç 179,90 TL ve 3.505,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.864,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan bilirkişi masrafı 3.000,00 TL, yeşil dosya masrafı 12,00 TL, KEP masrafı 2,50 TL ve e-tebligat masrafı 60,00 TL olmak üzere toplam 3.074,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 32.786,18 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
7-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A maddesinin 11 ve 13. fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile -------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/202