T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/769
KARAR NO: 2024/233
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/11/2023
KARAR TARİHİ: 05/03/2024
DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 02/11/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında "Elektrik Enerjisi Alım-Satım Sözleşmesi" akdedildiğini, müvekkili şirketin tedarikçi olarak elektrik hizmedi verdiğini, davalı şirketin de dağıtım şirketinin belirlediği veriler çerçevesinde davacı şirketin düzenlediği fatura bedellerini ödemekle yükümlü ve sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin davalı şirketin Ocak/2023 dönemi için sanayi sicil belgesini dağıtım şirketine ibraz edileceği düşünülerek Ocak/2023 faturasını "Sanayi Abone Grubu" tarifesi üzerinden düzenlemesi nedeniyle davalı şirkete dağıtım bedeli yönünden indirim uyguladığını, dağıtım şirketinin, davalı şirketin sanayi sicil belgesini Ocak/2023 dönemi için ibraz etmediğini bildirmesi üzerine; müvekkili şirketin Ticarethane Abone Grubu ile Sanayi Abone Grubu arasındaki Dağıtım Şirketine ödemekle yükümlü olduğu dağıtım fark bedeline ilişkin Mart/2023 ayı itibariyle 16.03.2023 tarih ve -------- nolu faturayı düzenlediğini, davalı şirketin sanayi sicil belgesini ibraz etmemiş olması nedeni ile abonelik türünün, sanayi grubundan ticarethane grubuna dönüştüğünü, abonelik grubunun değişmesinden kaynaklı olarak iki abonelik türü arasındaki dağıtım fark bedelinden sorumlu olmasına rağmen müvekkil şirketin dağıtım şirketine ödemekle yükümlü olduğu ve ödediği bu bedeli müvekkil şirkete ödemediğini, müvekkili şirketin davalı şirketle yaptığı iyi niyetli görüşmeler neticesinde fatura bedelinin davalı şirketçe ödenmemesi nedeniyle -------- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin müvekkili şirketin alacağına kavuşmasını engellemek maksadıyla takibe itiraz etmesi üzerine icra takibi durduğunu, bunun üzerine müvekkili şirketin dava şartı zorunlu ticari arabuluculuk yoluna başvurduğunu, sürecin anlaşamama ile sonuçlandığını beyanla bu nedenlerle davalı şirketin --------- Esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine yapılan "haksız" ve "hukuka aykırı" itirazının iptali ile takibin devamına, davaya konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Usulüne uygun tebligata rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER:--------- Esas sayılı takip dosyası UYAP sureti, ---------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 21/11/2023 tarihli müzekkere cevabı,
---------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 21/11/2023 tarihli müzekkere cevabı, ---------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 16/11/2023 tarihli müzekkere cevabı, --------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün müzekkere cevabı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; ödenmeyen 16/03/2023 tarihli fatura alacağına dayalı cari hesap ekstresinin tahsili yönünden yapılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.Davacı tarafından davalı hakkında --------- Esas sayılı dosyası ile yapılan ilamsız bir takipte,davalının elektrik aboneliğine dayalı 6.823,62 TL asıl alacak, 113,73 TL işlemiş faiz olmak üzere 6.937,35 TL'nin tahsilinin talep edildiği , ödeme emrinin 12/04/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı (borçlu) vekili tarafından 13/04/2023 tarihli dilekçeyle borca, faize, ve icra dairesinin yetkisisine itiraz edilerek yetkili icra dairesinin --------- İcra Daireleri olduğunun belirtildiği ve takibin durdurulduğu,davalının adresinin takip talebinde de belirtildiği üzere adresinin --------- olduğu anlaşılmıştır.İtirazın iptali davasının dinlenilme koşullarından birisi de, takibin yetkili icra dairesinde usulüne uygun olarak yapılmış olmasıdır. İİK'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasında yetkili icra dairesinde takip yapılması özel dava şartı niteliğinde olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla, mahkemece bu hususun kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Bu davalar takiple sıkı sıkıya bağlı olup geçerli bir takip yapılması dava şartıdır. Alacaklının İİK 50. Maddeye göre yetkili icra dairesi'nde takip başlatması gerekmekte olup genel yetki kuralına göre borçlunun ikametgahındaki icra dairesi genel yetkilidir. HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Aynı Kanunun 10.maddesine göre ise sözleşmeden doğan takiplerde, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkilidir. Bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Takip davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. Takibin konusu para borcu olduğunda ise, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK 89. maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir. Davanın dayanağı icra takibine konu para alacağı olup, talep edilen borç TBK 89. maddesi uyarınca götürülecek borçlardandır.
6100 Sayılı HMK 114/1 maddesinde dava şartları sayılmış, 114/2 maddesinde özel kanunlara atıf yapılmıştır. İtirazın iptali davasının görülebilmesi için geçerli bir takibin varlığı şarttır başka bir ifade ile geçerli bir takibin bulunmaması halinde itirazın iptali davasının dinlenilmesine olanak yoktur. İcra Dairesinin yetkisine itiraz halinde bu itiraz usulünce incelenip sonuçlandırılmadığı sürece geçerli takibin varlığından söz edilemez . HMK 115/2 maddesi gereği itirazın iptali davaları bakımından yetkili icra dairesinde takip yapılması dava şartı olup takip yapılan icra dairesinin yetkili olmamakla dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi gerekecektir.İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı İcra Dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. İtirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır .Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ;------- Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davalı hakkında ilamsız takip başlatıldığı, davalı (borçlu) vekili tarafından borca, faize, ve İcra Dairesinin yetkisine itiraz edildiği her ne kadar davalı cevap dilekçesi sunmamış ise de ödeme emrine itirazındaki yetki itirazının öncelikle incelenmesi gerektiğinden açılan bu davada geçerli bir takip yapılması dava şartı olup, geçerli bir takip için İİK 50. maddesi gereğince takibin yetkili icra dairesinde yapılması gerekmektedir. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 50. maddesi atfıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 6. maddesi gereğince borçlunun ikametgahındaki icra dairesi genel yetkili olup, anılan kanunun 6. vd. maddelerinde genel yetki kuralı olan davalının yerleşim yeri dışındaki mahkemelerde açılabilecek yetki kuralları düzenlenmiştir.Takibin konusu para borcu olduğunda ise, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK 89. maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğinden götürülecek borçlardandır.Takip davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. Dosyada yer alan dava dilekçesinde ve ödeme emrinde davalının yerleşim yeri "--------" olup, davacının yerleşim yeri ise "--------- " olarak belirtildiğinden davacı tarafından genel ve özel yetki kuralı gereğince yetkili yerde takip başlatılmadığından seçim hakkı davalıya geçmektedir. Bu nedenle yapılacak icra takibinin davalının yerleşim yerinde başlatılması gerekmekle olup --------- İcra Dairesi'nin yetkisiz olacağı anlaşıldığından, yetki hükümleri kapsamında davalının yetki itirazının yerinde olduğu, iş bu davada geçerli takip yapılması dava şartının eksik olduğu anlaşıldığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Dava konusu icra takibinin yetkisiz icra dairesinde yapıldığı anlaşılmakla; davanın HMK 114/2 ve HMK 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan başlangıçta peşin olarak alınan 269,85 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde resen yatıran tarafa iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
5-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A maddesinin 11 ve 13. fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde Mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçeyle --------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/03/2024