T.C.
İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/165 Esas
KARAR NO: 2024/712
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/03/2024
KARAR TARİHİ: 11/09/2024
Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle; "
Müvekkil şirket, Karşı Taraf ile -------- Hava Alanı Dış Cephe ve Çatı İşleri'nin imalat ve teslimine ilişkin 08.08.2017 tarihli sözleşme ("Sözleşme") imzalamıştır. Sözleşme'nin işin süresi başlıklı 7.1.Maddesinde "...Sözleşme eki iş programına uygun olarak başlanılıp avans ödemesine müteakip en geç 13 ay içerisinde tam ve eksiksiz olarak yapılıp İşveren'e teslim edilecek..." şeklinde açık olarak düzenlendiğini, belirtilen düzenleme kapsamında işin tamamlanma süresi normal koşullarda 08.09.2018 tarihinde tamamlanacağı açıkça düzenlenmiş, belirtilen süre dilekçemizde ayrıntılı olarak izah edileceği üzere Karşı Taraf'ın kusuru nedeniyle uzamıştır. Müvekkil şirket tarafından 08.08.2017 tarihli sözleşmenin 15/1. maddesine istinaden Karşı Taraf'a 05.04.2019 tarih ve ----------- Referans Numaralı, 3.157.223,19.Euro ( teminat düşümleri yapıldıktan sonra 2.465.614,00.Euro değerinde ) bedelli avans teminat mektubu ile 05.04.2019 tarih ve ---------- Referanslı 700.000,00.Euro bedelli kesin teminat mektubu verilmiştir. Müvekkil şirket sözleşme konusu işin ifasına başlamış, 3.500.000,00.Euro'luk avansa karşılık 01.10.2019 tarihi itibari ile üretim, malzeme ve montaj dahil sözleşme konusu işin 4.816.767,40.Euro'luk kısmını, yani ödenen avans miktarından 1.316.767,00.Euro fazla işi Karşı Taraf'a teslim etmiştir. Müvekkil şirket 01.10.2019 tarihine kadar Karşı Taraf'a 4.816.767,40.Euro mal ve hizmet teslimi gerçekleştirmiş, nakit teminat kesintisi dahil Karşı Taraf'tan 575.114,81.Euro alacaklı duruma geldiğini, müvekkil şirket sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini tam, eksiksiz yerine getirmesine rağmen Karşı Taraf sözleşme kapsamındaki hakediş onay, hakediş ödeme ve teminat mektubu düşümlerini gerçekleştirme yükümlülüğünü basiretli bir tacir gibi yerine getirmekten sürekli olarak imtina ederek, ödememe davranışını bir alışkanlık haline getirmiştir. 08.08.2017 tarihli sözleşmenin, Sözleşme Bedeli, Ödeme Usulü ve Şartları başlıklı 19.3. maddesi " .... Hakedişler Merkez kontrolüne gönderildikten sonra en geç 15 gün içinde tasdik edilecek ... faturanın ibraz tarihi…..20 iş günü içinde ..." şeklinde düzenlenmiştir. Sözleşmenin 19.3. maddesine uygun olarak onaya sunulan Haziran/Temmuz/Ağustos 2019 dönemine ilişkin hakedişler Karşı Taraf'ça onaylanmamış, hakedişe konu 418.865,50.Euro'luk alacak muaccel hale getirilmemiş, iş bu hakedişlerin onaylanmaması nedeni ile de 688.885,90.Euroluk teminat mektubu düşümleri gerçekleştirilmemiştir. Ayrıca Mart/Nisan 2019 dönemine ilişkin hakediş onaylanmasına rağmen 288.236,90.Euroluk teminat mektubu düşümü de sözleşme hükümleri çerçevesinde nedensiz olarak Karşı Taraf'ça gerçekleştirilmemiştir. Müvekkil şirket 01.10.2019 tarihi itibari ile sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmiştir. Fakat Karşı Taraf tarafından sözleşme iş programında belirtilen tarihlerde yer teslimi yapılmaması nedeni ile sözleşme konusu iş programında sapmalar meydana gelmiştir. İş programında meydana gelen sapmalarla ilgili olarak müvekkil şirketin hiç bir kusuru bulunmamaktadır. Karşı Taraf --------- sözleşmede tanımlı zamanlarda yer teslimi yapamaması nedeni ile iş programı 2019 yılı sonuna kadar 3 kez revize edilmiştir. Süresinde yer teslimlerinin yapılmaması, işin revize iş programları ile uzaması müvekkil şirketi ek finansal yükler altına sokmuştur. Müvekkil şirket yer teslimlerinin iş programına uygun olarak yapılmamasından kaynaklı oluşacak aksamaları müteaddit kereler Karşı Taraf'a bildirmiştir. dosyaya sunduğumuz bir kısım talep yazıları incelendiğinde; yer teslimlerinin süresinde yapılmamasının müvekkil şirketi katlanılmaz finans yükler ile karşı karşıya bıraktığı açıkça görülecektir. Ekte sunduğumuz yazılarda, yer teslimi yapılmaması nedeni ile oluşacak sıkıntılar dışında, sözleşme düzenlemesine uygun olarak hakedişlerin onay, ödeme ve teminat düşümlerinin yapılmaması nedeni ile müvekkil şirketin telafisi imkansız zararlarla karşı karşıya kaldığı açıkça Karşı Taraf'a yazılı olarak bildirilmiştir. sunduğumuz bildirimler akabinde müspet bir netice elde edilememiştir. 04.09.2019 tarihinde Karşı Taraf ile yapılan görüşmede yukarıda belirtilen sıkıntılar ele alınmış ve iş bu sıkıntıların giderileceği sözü verilmiştir. Lakin EK:10 olarak sunulan yazı içeriğinden de anlaşılacağı üzere Karşı Taraf tarafından mevcut sorunların giderilmesi ile ilgili hiç bir adım atılmadığı, Mayıs 2019 tarihinden 01.10.2019 tarihine kadarlık dönem içinde 23.000.00. Euro gibi bir ödeme dışında müvekkil şirkete Karşı Taraf'ça ödeme yapılmadığı görülecektir. İşbu tarih de bile sözleşmedeki işin bitiş süresi olan 13 aylık sürenin 1 yıl sonrasına tekabül etmektedir. Belirtilen tarihte bile işin sonlanmış teminat mektubunun müvekkil şirkete iadesinin gerçekleşmiş olması gerekirdi. Ne yazık ki karşı tarafın sözleşmedeki yer teslimi, ödeme ile ilgili asli yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle işin bitim tarihi 08.09.2018 tarihinde bitmesi gerekir iken, EK:10 olarak sunulan yazışma tarihinde dahi Karşı Taraf'ın kusurundan kaynaklı iş tamamlanamamıştır.Müvekkil şirketin yukarıda belirtilen tüm iyiniyetli yazışmalarına olumlu bir yanıt verilmemesi üzerine bu defa ---------- Noterliği'nin 30.09.2019 tarih ve ----------- yevmiyeli ihtarnamesi Karşı Taraf'a keşide edilmiştir. İş bu ihtarnamede ' onaya sunulan hakedişlerin onaylanması, onaylanan hakedişlere konu teminat mektubu düşümlerinin yapılması, muaccel alacakların ödenmesi, ek işlere ilişkin zeyilnamelerin imzalanarak zeyilname konusu hakedişlerin onay ve ödemelerinin yapılması, mevcut halde ödeme ve teminat düşümü yapılmaksızın sözleşme konusu işin müvekkil şirket öz kaynakları ile devam ettirilme imkanı kalmadığı, yer teslimlerinin iş programına uygun olarak yapılmaması nedeni ile oluşacak süre kayıplarından ve zararlardan sorumlu olmayacağımız, muaccel alacaklarımız dışında geç teslimden kaynaklanan süre kayıpları nedeni ile uğrayacağımız finansman ve maliyet kayıplarının talep edileceği hususları bildirilmiştir. Müvekkil şirketin çözüm arayışına ilişkin EK:11 olarak sunulan ihtarın tebliği akabinde Karşı Taraf sorunları çözmek, müvekkil şirketin teminatlarını iade etmek yerine 04.10.2019 tarih Cuma günü saat 16.00'da müvekkil şirkete ait EK:3 olarak sunulan 700.000,00. Euro'luk teminat mektubunu tazmin etmiştir. EK:2 olarak sunulan 2.465.614,00.Euro bedelli avans teminat mektubu tazmin talebi ise tazmin talebinin içerik olarak eksik olması nedeni ile ilgili bankaca geri çevrilmiştir. Dosyaya EK:4-5-6 olarak sunulan belgeler incelendiğinde 01.10.2019 tarihi itibari ile müvekkil şirket Karşı Taraf’a 4.816.767,40. Euro mal ve hizmet teslim etmiş, karşılığında ise 4.241.623,00.Euro tahsil etmiştir. Nakit teminat kesintisi dahil Karşı Taraf’tan 575.114,81.Euro alacaklı olup, işin bitim tarihi olan 08.09.2018 tarihinin üzerinden de Karşı Taraf kusurundan kaynaklı 1 yıllık gecikme yaşanmıştır. Karşı Taraf sözleşme konusu yükümlülüklerini yerine getirmekten imtina etmekte, borçlarını ödemediği ve haklı talepleri de dikkate almadığı gibi kötü niyetli olarak nezdinde bulunan müvekkil şirkete ait diğer ilgili Banka tarafından düzenlenen avans teminat mektubunun tazminine yönelik haksız tazmin başvurusunda da bulunmuştur. 01.10.2019 tarihi itibari ile Avans miktarından fazla işin teslim edildiği, müvekkil şirketin Karşı Taraf'tan 575.114,81.Euro alacaklı durumda olduğu, işin Ek:9 ve Ek:10 olarak sunulan belgeler kapsamında Karşı Taraf kusurundan kaynaklı 1 yıl geciktirildiği sabittir. Ek olarak sunulan belgelerden de görüleceği üzere; belirtilen tarih itibari ile müvekkil tarafından sözleşme konusu yükümlülükler yerine getirilmiş, alacağımızın tahsiline yönelik talepler yanıtsız kalmış, Karşı Taraf'ın kusurundan kaynaklı iş 1 yıl gecikmiş bulunmasına rağmen Karşı Taraf borcunu ödemekten kaçınmak, alacağımızın tahsilini engellemek amacıyla haksız, kötü niyetli olarak elinde bulunan kesin teminat mektubunu tazmin etmiş, avans teminat mektubu ile ilgili, haksız talep usuli eksiklikten dolayı red edilmiştir. Müvekkil şirket tarafından avans miktarından fazla işin teslim edildiği, sözleşme konusu işle ilgili alacağının tahsil edilemediği, sözleşmenin feshi ve alacağın tahsili ile ilgili yasal haklarını kullanma amacına yönelik olarak öncelikle Karşı Taraf yerinde bulunan avans teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinin önlenmesi amacı ile --------- D. İş Sayılı dosyası tedbir talebinde bulunmuştur. --------- D. İş Sayılı dosyası ile ilgili tedbir talebinde bulunulması akabinde -------- D. İş Sayılı Dosyası ile Karşı taraf elinde bulunan teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinin önlenmesi ile ilgili Tedbir kararı vermiştir. Müvekkil şirket --------- D. İş Sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararı akabinde bu defa --------- E. Sayılı dosyası ile Karşı taraf elinde bulunan avans teminat mektubunun iptali ile ilgili dava ikame etmiştir. --------- E. Sayılı dosyası ile açılan davanın devamı sürecinde müvekkil şirketçe Karşı Taraf’a ---------- Noterliği’nin 16.10.2019 tarih ve ----------- Yevmiyeli ihtarnamesi ile, “….. yer teslimlerini iş programına uygun olarak yapmaması nedeni ile ana iş programının 3 kez revize edildiği, …. gün itibari ile yer teslimi ile ilgili net bir tarih verememeniz, ... sahada yeterli çalışma alanı bulunmaması ve de ödeme yapmamanızdan nedeniyle; fazla elemanların bir kısmının geri çekildiği,…. sözleşme kapsamında tarafınızın sosyal güvenliğine dahil edilen tüm müvekkil şirket personelinin, sözleşmenin kurulduğu günden bu güne kadar sosyal güvenlik primlerinin tarafınızdan yatırılmadığı, bu nedenle de ---------- hastanelerinde tedavi edilemediği, tedavi giderlerinin tarafımızdan karşılandığı,……, hakedişlerinin bilinçli olarak onaylanmadığı, …. ek işlere ilişkin zeyilnamelerin aylarca zaman geçmesine rağmen bilinçli olarak imzalanmadığı, müvekkil şirketin hakediş ve alacaklarının maksatlı olarak ödenmediği …. mevcut aykırılık ve eksikliklerin giderilmesine ilişkin teminat mektubu tazmin tarihine kadar tarafınızca herhangi bir yazılı uyarı yapılmadığı ….. hiç bir haklı ve hukuki dayanağı bulunan gerekçe sunulmaksızın, hukuki dayanaktan yoksun talepler ile teminat mektuplarımızın tazmini yoluna gidildiği, …. Sözleşmede tanımlı şekilde hakedişlerin onaylanması, teminat mektubu düşümlerinin yapılması, 418.865,50.Euro'luk hakediş alacağımızın ödenmesi, Ek işlere ilişkin zeyilnamelerin imzalanarak zeyilname konusu hakedişlerin onay, ödeme ve teminat düşümlerinin yapılması, haksız olarak tazmin edilen teminat mektubuna konu 700.000,00.Euro'nun ( paranın iadesi akabinde 700.000,00.Euro'luk kesin teminat mektubu tarafınıza sunulacaktır ) tazmin tarihinden itibaren yabancı mevduata işleyecek en yüksek faizi ile birlikte iadesi, … Aksi halde; Sözleşme konusu işin müvekkil şirket finansal kaynakları ile devam ettirilmeyeceği, ….. sözleşmenin haklı nedenle feshi yoluna gidileceği hususları ihtaren bildirilmiştir. -------- Noterliği’nin 16.10.2019 tarih ve --------- Yevmiyeli ihtarnamesi ile tebliğ edilen taleplerimizin haklı bir neden olmaksızın yerine getirilmemesi üzerine bu defa --------- Noterliği’nin 31.10.2019 tarih ve -------- Yevmiyeli ihtarnamesi; ".... tarafınızın açıkça ve kötü niyetli olarak sözleşmeye aykırı davranması, yapılan bildirimlere rağmen sözleşmeye aykırılıkların giderilmemesi, mevcut hali ile sözleşmenin ifasının müvekkil şirket açısından katlanılmaz hal alması, telafisi imkansız zararlarla karşı karşıya kalınması nedeniyle, 08.08.2017 tarihli sözleşmeyi, ihtarname keşide tarihi itibari ile taraflı ve haklı nedenle fesih ettiğimizi, sözleşmenin haklı feshi nedeniyle uğradığımız / uğrayacağımız her türlü zarar ve ziyanlarla ilgili dava ikame edileceği ....” hususları ihtaren bildirilmiştir. Karşı Taraf’ça yukarıda sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilememesi akabinde ---------- Noterliği’nin 31.10.2019 tarih ve --------- Yevmiyeli ihtarnamesi 08.08.2017 tarihli sözleşmenin fesih edildiği karşı tarafa bildirilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin fesih edildiğine ilişkin ihtarnamenin Karşı Taraf’a bildirilmesi akabinde Karşı Taraf sözleşmenin yeniden kurulması ile ilgili olarak müvekkil şirket ile irtibata geçmiştir. Yapılan görüşmeler akabinde öncelikle yukarıda ihtarnamelerde yer alan ve Karşı Taraf’ça imzalanmayan zeyilname konusu işler 24.01.2020 tarihli zeyilname ile kayıt altına alınmıştır. 24.01.2020 Tarihli Zeyilname incelendiğinde müvekkil şirket tarafından yapılan ve Karşı Taraf’ça sürekli sürüncemede bırakılan 571.450,00.Euro’luk alacak kalemi Karşı Taraf’ça kabul edilmiştir.24.01.2020 Tarihli Zeyilname ile Karşı Taraf’ça kabul edilmeyen ek işlerin kayıt altına alınması üzerine bu defa sözleşme kapsamındaki tüm hukuki ve ekonomik ihtilafların düzeltilmesi amacı ile taraflar arasında 30.01.2020 tarihli protokol imzalanmıştır. Belirtilen şekilde protokol imzalanması akabinde Karşı Taraf’a İş bu ihtiyati tedbirin konusunu oluşturan 29.12.2023 vade tarihli (01.02.2021 Eski Vade ) ---------- Mektup Numaralı, 03.02.2020 Düzenleme tarihli 757.145,00.Euro’luk kesin teminat mektubu, 31.01.2020 Düzenleme Tarihli 1.873.383,00.Euro’luk Avans Teminat Senedi verilmiştir. Müvekkil alacakları ile ilgili olarak da 242.860,37.Euro Nakit ve 100.000,00,Euro 28.02.2020, 100.000,00.Euro 30.03.2020 keşide tarihli çekler alınmıştır. Taraflar belirtilen işlemlerin akabinde, Karşı taraf elinde bulunan avans teminat mektubunun iptali ile ilgili -------- E. Sayılı dosyası ile açılan davadan karşılıklı olarak feragat etmişlerdir. 30.01.2020 Tarihli Protokolün yürürlüğü akabinde müvekkil şirket basiretli bir tacir olarak 08.08.2017 tarihli sözleşme konusu işin tamamlanması için faaliyetlerine yeniden başlamıştır. Maalesef Karşı Taraf 30.01.2020 tarihli protokolün yürürlüğü akabinde 08.08.2017 tarihli sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeme konusunda, sözleşmenin ilk günlerinde göstermiş olduğu basiretsizliği yeniden göstermeye başlamıştır. EK:19 olarak sunulan 30.01.2020 Tarihli Protokol kapsamında Karşı Taraf’a teslimr sosyal güvenlik primlerinin tarafınızdan yatırılmadığı, bu nedenle de ---------- hastanelerinde tedavi edilemediği, tedavi giderlerinin tarafımızdan karşılandığı,……, hakedişlerinin bilinçli olarak onaylanmadığı, …. ek işlere ilişkin zeyilnamelerin aylarca zaman geçmesine rağmen bilinçli olarak imzalanmadığı, müvekkil şirketin hakediş ve alacaklarının maksatlı olarak ödenmediği …. mevcut aykırılık ve eksikliklerin giderilmesine ilişkin teminat mektubu tazmin tarihine kadar tarafınızca herhangi bir yazılı uyarı yapılmadığı ….. hiç bir haklı ve hukuki dayanağı bulunan gerekçe sunulmaksızın, hukuki dayanaktan yoksun talepler ile teminat mektuplarımızın tazmini yoluna gidildiği, …. Sözleşmede tanımlı şekilde hakedişlerin onaylanması, teminat mektubu düşümlerinin yapılması, 418.865,50.Euro'luk hakediş alacağımızın ödenmesi, Ek işlere ilişkin zeyilnamelerin imzalanarak zeyilname konusu hakedişlerin onay, ödeme ve teminat düşümlerinin yapılması, haksız olarak tazmin edilen teminat mektubuna konu 700.000,00.Euro'nun ( paranın iadesi akabinde 700.000,00.Euro'luk kesin teminat mektubu tarafınıza sunulacaktır ) tazmin tarihinden itibaren yabancı mevduata işleyecek en yüksek faizi ile birlikte iadesi, … Aksi halde; Sözleşme konusu işin müvekkil şirket finansal kaynakları ile devam ettirilmeyeceği, ….. sözleşmenin haklı nedenle feshi yoluna gidileceği hususları ihtaren bildirilmiştir. olarak sunulan 30.01.2020 Tarihli Protokol kapsamında Karşı Taraf’a teslim edilen 31.01.2020 Düzenleme Tarihli 1.873.383,00.Euro’luk Avans Teminat Senedi, 08.08.2017 tarihli sözleşme kapsamındaki işin avans miktarını aşan kısmı Karşı Taraf’a teslim edilmiş, iş Karşı Taraf'ın yer teslimlerini ve ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesine rağmen 01.07.2022 tarihinde geçici kabule hazır hale getirilmiş olmasına rağmen hiçbir yasal, haklı gerekçe olmaksızın müvekkil şirkete bu güne kadar teslim edilmediği gibi kesin teminat mektubu da sözleşme konusu işin teslim tarihinden itibaren 5 yıllık bir süre geçmesine ve bu gecikmede müvekkilin hiçbir kusuru bulunmamasına rağmen haksız ve yasal dayanaktan yoksun olarak Müvekkil şirketin kesin teminat mektubu iade edilmemiştir. 08.08.2017 tarihinde sözleşme imzalanmış olmasına rağmen Karşı Taraf’ın sözleşme şartlarına uygun hareket edememesi, yer teslimi, teknik detay, ödeme ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirememesi nedeni ile 13 ayda bitmesi gereken iş 2022 yılına sarkmıştır. Şöyle ki 16.05.2022 tarihli teklif incelendiğinde belirtilen tarihte, sözleşmenin imzalanmasından 5 yıl sonra Karşı Taraf teknik detaylarda değişiklik talebinde bulunmuştur. Belirtilen durum dahi Karşı Taraf’ın sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmediğinin, işin uzamasına, müvekkilin iş bu nedenle zarara uğramasına neden olduğunun açık kanıtıdır. Karşı Taraf bu durumu bir menfaat temini haline getirmiş, sözleşme konusu iş kendi kusuru ile gecikmesine rağmen müvekkile ait avans ve kesin teminat mektuplarını elinde tutmaya devam etmekte, hiç bir haklı gerekçe olmaksızın muaccel 610.687,27.Euro müvekkil alacağını ödemekten imtina etmektedir. Müvekkil şirket, kesin teminat mektubunun iptali ve alacağın tahsili yönünde hareket etmesi halinde Karşı Taraf elinde bulunan kesin teminat mektuplarını nakde çevirme ihtimali pek yüksektir. Karşı Taraf’ça 08.08.2017 tarihli sözleşmenin yer teslimi ve ödeme ile ilgili yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi üzerine müvekkil şirketçe Karşı Taraf’a bir çok yazışma ile yer teslimi, hak ediş onay ve ödemelerinin zamanında yapılması, aksine durumun müvekkil şirketi telafisi imkansız zararlara uğratacağı bildirilmiş olmasına rağmen iş bu durum Karşı Taraf’ça hiçbir zaman dikkate alınmamıştır. Karşı Taraf’ça müvekkil talepleri dikkate alınmaması üzerine bu defa Dilekçemize EK:11 olarak sunulan --------- Noterliği 30.09.2019 Tarih ve -------- Yev. İhtarnamesi keşide edilmiştir. İş bu ihtarnameyi tebellüğ eden Karşı Taraf yedinde bulunan müvekkile ait teminat mektuplarının tazmini ile ilgili bankaya başvurmuş, Dilekçemize EK:3 olarak sunulan 05.04.2019 tarih ve ---------- Referanslı 700.000,00.Euro bedelli kesin teminat mektubunu nakde dönüştürmüş, Dilekçemize EK: 2 olarak sunulan 05.04.2019 tarih ve --------- Referans Numaralı, 2.465.614,00.Euro bedelli avans teminat mektubu ile ilgili tazmin talebi usuli eksiklik nedeni ile reddedilmiştir. Belirtilen durum akabinde yukarıda detayları ile izah edilen tedbir ve dava akabinde EK:19 olarak sunulan 30.01.2020 Tarihli Protokol ile sözleşme yeniden yürürlüğe konulmuştur. Sözleşmenin 30.01.2020 tarihli protokol kapsamında yeniden yürürlüğe konulması akabinde Karşı Taraf aynı şekilde sözleşmede tanımlı, yer teslimi, hakediş onay ve ödeme ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemeyi alışkanlık haline getirmiştir. Gerek montaja uygun yer teslimi, gerek hakediş onayları gerekse onaylı hakkedişlere ilişkin ödeme yükümlülüğünü hiçbir zaman yerine getirmemiştir. EK:19 olarak sunulan 30.01.2020 Tarihli Protokol öncesinde yaşanan hakediş onay ve ödemeler ile ilgili Karşı Taraf uygulamaları sözleşmenin ifasını imkansız hale getirmiştir. Belirtilen durum akabinde 30.01.2020 tarihli protokolde teslim, hakediş onay ve ödeme ile yükümlülükler yeniden düzenlenmiş ve yoruma kapalı bir şekilde netleştirilmiştir. 30.01.2020 tarihli protokole rağmen 30.01.2020 tarihinden sonra doğan alacaklarımızın ödenmesi ile ilgili taleplerimiz sürekli olarak yanıtsız kalmış, Karşı Taraf sözleşme kapsamındaki ödeme yükümlülüğünü yerine getirmekten sürekli olarak nedensiz şekilde imtina etmiş, avans mahsupları hiçbir şekilde gerçekleştirilmemiştir. Ekte sunulu olan belgeler incelendiğinde Karşı Taraf’ça ödeme ile ilgili taleplerimizin neredeyse hiç birinin dikkate alınmadığı açıkça görülecektir. Müvekkil şirkete ait 2020,2021,2022,2023 dönemlerine ilişkin cari hesap ekstreleri incelendiğinde 2021 yılından sonra hiçbir hareketin bulunmadığı, Karşı Taraf’ın 2021 yılından sonra neredeyse hiçbir ödemeyi yapmadığı müvekkil şirketi sürekli olarak oyaladığı açıkça görülecektir. Bu gün itibari ile müvekkil şirketin, Karşı Taraf'ın yükümlülüklerini zamanında sözleşme koşullarına uygun olarak yerine getirmemesi nedeniyle, sözleşmenin geç ifasından kaynaklı uğradığı zarar ziyan, kar mahrumiyeti ile ilgili talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile 610.687,27. Euro alacağı bulunmakta olup, iş bu alacak neredeyse 2 yılı aşkın bir süredir de Karşı Taraf’ça ödenmemiştir. Ayrıca Karşı Taraf'ça yer teslimi ve ödeme ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirememesi nedeniyle sözleşme konusu iş 5 yıl uzamasına, işin uzamasında müvekkilin bir kusuru bulunmamasına karşın Karşı Taraf elinde bulunan kesin teminat mektubunu haklı neden olmaksızın iade etmemiştir. Müvekkil şirket EK:26’da belirtilen alacak talepleri karşısında EK:27’de dökümü mevcut 610.687,27. Euro alacağını tahsil edememesine, Karşı Taraf’ın tüm olumsuzluklarına rağmen sözleşme konusu işi basiretli bir tacir olarak tamamlamış 01.07.2022 tarihli yazı ile sözleşme konusu işin Geçici kabule hazır olduğu Karşı Taraf'a bildirilmiştir. 01.07.2022 tarihli yazı ile işin tamamlandığı Karşı Taraf'a bildirilmesi akabinde bu defa Karşı Taraf sözleşme içeriğinde bulunmayan ek bir işin yapımını müvekkil şirkete bildirmiş, geçici kabul yapmaktan haklı bir gerekçe bulunmaksızın imtina etmiştir. Müvekkil şirket Karşı Taraf'ça bildirilen ek işi de 24.11.2022 tarihinde tamamlamıştır. Ek işlerin tamamlanması akabinde de 29.11.2022 tarihli yazı ekinde geçici kabul belgesini Karşı Taraf’a iletilmiş, Karşı Taraf’ça bu güne kadar geçici kabul ile ilgili olarak müvekkil şirkete bir dönüş yapılmadığı gibi müvekkilin muaccel 610.687,27.Euro alacağı da ödemediği gibi teminatları da iade edilmemiştir. EK:28-28/1-28/2 olarak sunduğumuz belgeler incelendiğinde Karşı Taraf'ın yer teslimi ile ilgili tüm olumsuzluklarına rağmen sözleşme konusu yerin 01.07.2022 tarihinden beri geçici kabule hazır olduğu (EK: 28), yaklaşık 1 yıldır geçici kabulün Karşı Taraf’ça haksız ve kötü niyetli olarak geciktirildiği, müvekkilin muaccel 610.687,27.Euro alacağının ödenmediği, 5 yıldır haksız bir şekilde Karşı Taraf yedinde bulunan kesin teminat mektubunun iade edilmediği açıktır. Sözleşme konusu işi kendi kusuru ile 5 yıl boyunca geciktiren Karşı Taraf, geçici kabulü haklı bir gerekçe olmaksızın gerçekleştirmez iken ---------- Noterliği 18.01.2023--------- yevmiyeli ve ---------- Noterliği’nin 06.02.2023 tarih ve ---------- yevmiyeli ihtarnameleri ile “ ..Cephenin su aldığı, işin sözleşme ve eki şartlara uygun olarak yapılmadığı, bu nedenle havaalanının açılışının geciktiği, iş bu nedenle uğranılan/uğranılacak zararların tarafımızdan talep edileceği, gecikme cezası ve cezai şartın alacaklarımızdan/teminatlarımızdan mahsup edileceği…” şeklinde mesnetsiz isnatlarda bulunmuştur. Hiçbir yazışmamıza cevap vermeyen Karşı Taraf mesnetsiz bir isnat ile nezdindeki alacak ve teminatlarımıza tabiri caiz ise el koyma gibi bir yöntem uygulayacağı şeklinde irade beyanı ortaya koymuştur. Bu durum açıkça Karşı Taraf’ın sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmemek bir yana müvekkil alacak ve teminatlarına haksız olarak el koyma iradesi taşıdığını göstermektedir. Müvekkil işbu ihtardan önce sözleşme konusu yerde su kaçağı bulunduğu konusunda hiçbir şekilde uyarılmamıştır. ---------- doğal afet şeklinde yağan yağmur neticesinde 3.000.m2 gibi devasa bir alanda birkaç noktadan cepheden içeri su girmesi doğal olmasına rağmen Karşı Taraf sanki iş yapılmamış gibi bir algı oluşturma, alacak ve teminatlarımızı gelir sayma gibi bir yöntem uygulamaya başlamıştır. Müvekkil ilgili bildirim üzerine derhal sözleşme konusu yere gidip inceleme yapmış ve gerekli aksiyonları almıştır. Müvekkil şirket yapmış olduğu incelemede su kaçaklarının bulunduğu yerlerden 13 tanesinin müvekkile ait olmayan, Karşı Taraf sorumluluğunda bulunan veya Karşı Taraf personelince neden olunan hasarlardan meydana geldiği, 7 noktadan gelen suyun ise müvekkil sorumluluğundaki işle ilgili olduğu tespit edilmiş, gerekli aksiyonlar alınmış ve iş bu durum yazılı rapor halinde Karşı Taraf’a bildirmiştir. Su kaçağı olduğu iddia edilen yerlerin 2018 yılında imalatının yapıldığı, aradan 5 yıllık bir süre geçtiği, sorunun hatalı imalattan değil doğal şartlardan ( zamanla oluşan tozdan kaynaklı kanal tıkanmasından gerçekleştiği ) oluştuğu açık olup, zaten bu durum sözleşme kapsamında müvekkilin bakım garantisi altındadır. Tüm bunlara rağmen davalı şirket kasıtlı olarak geçici kabul yapmaktan imtina etmekte, müvekkile ait kesin teminat mektubunu iade etmemek gibi bir irade ortaya koymaktadır. EK:29/30 olarak sunulan ihtarlara karşı tarafımızdan keşide edilen --------- Noterliği 13.04.2023 Tarih ve --------- yevmiyeli ihtarda; Tüm işlerin 2022 yılı haziran ayı içinde tamamlandığı ve 01.07.2022 tarihli yazı ile bildirildiği, işin geçici kabulünün talep edildiği, işin geciktirdiği şeklindeki isnatların mesnetsiz olduğu, 17.01.2023 tarihindeki yağış sonrası EK:9 olarak sunulan ihtarnamedeki isnatlar ile ilgili 20.01.2023 tarihinde sahaya intikal edildiği, gerekli müdahalelerin 26.01.2023 tarihinde tamamlandığı,05.02.2023 tarihinde yağan yağmur sonrası ise EK:30 olarak sunulan ihtardaki isnatlar ile ilgili gerekli kontroller akabinde 10.03.2023 tarihinde müdahalelerin gerçekleştirildiği, Yapılan her iki kontrolde de su girişi olan 20 bölgenin 13 tanesinin Karşı Taraf’a ait olduğu, bu bölgelerde video kayıtlı çekimler yapılarak Karşı Taraf’a teslim edildiği, Müvekkil şirket sorumluluğundaki 7 bölgede gerekli müdahale yapıldığı, olağan dışı hava koşulları kapsamındaki olumsuzluk riskine binaen bir teknik servisin sahada istihdam edildiği, Sözleşmenin montaj başlangıç tarihinin 2018 yılı olduğu, belirtilen alanların 5 yıl önce tamamlandığı, 5 yıllık zaman dilimi içinde cephelerin bakım zamanlarının geldiği, yapılan tespitlerde geçen zaman neticesinde su tahliye kanallarının dış etkenlerden kaynaklı toz ve kirden dolayı tıkandığı, bakımlarının yapıldığı, 5 yıllık geçen süre dikkate alındığında toplamda 3.000 m2’lık alan içerisinde noktasal su girişlerinin olmasının normal olduğu, iş bu durumun müvekkil şirket garantisinde bulunduğu, Havaalanı açılış tarihinin geciktirildiği ifadesinin ise gerçeği yansıtmadığı, yazı tarihi itibariyle bile havaalanı şantiyesinde Karşı Taraf inşai işlerinin halen devam ettiği, uzun sürede devam edeceği, havaalanının açılışının gecikmesi ile ilgili bir husus var ise ancak Karşı Taraf kusurundan kaynaklandığı açıktır. Kusurlu imalata ilişkin isnatları kabul etmemek kaydı ile¸ su girişlerinin mevcut havaalanı cephe büyüklüğü ve imalat tarihleri dikkate alındığında açılışa hiçbir etkisi olamayacak derecede önemsiz olduğu, 01.07.2022 tarih ve -------- referans numaralı yazımız kapsamında geçici kabul işlemlerimizin onaylanmasını, Kesin hesabı tarafınızca yapılmış vadesi geçmiş muaccel 610.687,27.Euro alacaklarımızın ödenmesi, Hususları Karşı Taraf’a bildirilmiştir. 08.08.2017 tarihli sözleşmenin üzerinden 6 yıllık bir zaman geçmiştir. Sözleşme kapsamındaki işin süresi 13 aydır. Sözleşme konusu iş Karşı Taraf’ın yer teslimi, hakediş onay ve ödemeleri, geçici kabulü yapmaması nedeni bu güne kadar uzamıştır. Müvekkil basiretli bir tacir olarak sözleşme konusu işi kendi finansman kaynağı ile tamamlamış, maalesef Karşı Taraf'ça muaccel 610.687,27.Euro alacağı ödenmemiş, müvekkile ait kesin teminat mektubu haksız bir şekilde 5 yıllık bir süreç boyunca Karşı Taraf elinde tutulmakta, iade edilmemekte, haksız bir kazanç kaynağı olarak görülmektedir. EK:33 olarak sunulan ihtar Karşı Taraf’ça 8 aydır tebellüğ edilmesine rağmen avans teminat senedi iade edilmemiş, müvekkilin muaccel alacakları ödenmemiş, geçici kabul de 1,5 yıldır yapılmamış, kesin teminat da iade edilmemiştir. 08.08.2017 tarihli sözleşmenin Kesin Teminat başlıklı 15.3. maddesinde “ … Kesin teminat iş bu sözleşmeden belirtilen sürede ve Yüklenici’nin iş bu sözleşmeden doğan her türlü yükümlülüğün sona ermesine ………… ortadan kalkması halinde Yüklenici’ye iade edilecektir…” şeklinde açık düzenleme mevcuttur. Sözleşme kapsamındaki iş Karşı Taraf yükümlülüklerinin yerine getirilmesi halinde en geç 2019 ortasında bitmesi gerekir iken dilekçemizin ilk bölümlerinde ve devamında anlatılan gerekçelerle Karşı Taraf'ın kusurundan kaynaklı olarak ancak müvekkil finansman kaynakları ile 01.07.2022 tarihinde geçici kabule hazır hale getirilmiştir. Belirtilen duruma rağmen Karşı Taraf yasal dayanaktan yoksun olarak geçici kabulü yapmamakta, yedinde bulunan EK:20 olarak sunulan ve huzurdaki tedbir talebinin konusunu oluşturan 29.12.2023 vade tarihli ----------- Mektup Numaralı, 03.02.2020 Düzenleme tarihli 757.145,00.Euro’luk kesin teminat mektubunu iade etmemiştir. Karşı Taraf ile sözleşme 08.08.2017 tarihinde imzalanmıştır. Sözleşme konusu işin süresi 13 ay olup, iş normal koşullarda 2019 yılı ortalarında sona ermesi gerekir iken Karşı Taraf kusuru ile 4 yılı aşkın bir süredir gecikmiştir. Karşı Taraf’ın yer teslimi, hakediş onay ve en önemlisi ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediği, müvekkilin 610.687,27. Euro alacağını hiçbir yasal neden bulunmaksızın ödemediği, geçici kabul işlemini haksız yere geciktirdiği, kesin teminat mektubunu yasal dayanaktan yoksun ve kötü niyetli olarak 4 yıldır elinde tuttuğu, haksız yere tazmin etme amacı bulunduğu açıktır. Kesin teminat mektubunun kati olması, sözleşme konusu işin tamamlanmış olması, işbu nedenle de kesin teminat mektubunun iadesi koşullarının oluşmasına rağmen, teminat mektubunun haksız olarak iade edilmemesi nedeniyle kesin teminat mektubunun iptaline ilişkin tarafımızdan dava ikame edilmesi halinde, Karşı Taraf’ın elinde bulunan kesin teminat mektubunu nakde çevireceği, dilekçemizin ilk bölümlerinde izah edilen vakalar karşısında açıkça anlaşılacaktır. Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerimizin ifa edildiği, kesin teminat mektubunun iptaline ilişkin dava ikame etmemiz halinde Karşı Taraf’ın kesin teminat mektubunu nakde dönüştürmesi halinde müvekkil şirket telafisi imkansız zararlarla karşı karşıya kalacaktır. Sözleşme konusu iş tamamlanmış, Karşı Taraf'a teslim edilmiş, sözleşme konusu iş kapsamındaki ----------- yeni terminal binası ve pistinin açılışı 20.07.2023 tarihinde ---------- ve ----------- Devlet erkanının katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Tamamlanmayan bir havalimanının açılışının yapılması, faaliyetine başlanılarak aktif olarak kullanılması realitede mümkün değildir. Havalimanı, 10 Milyon yolcuya hizmet verebilecek kapasite ile halihazırda kullanılmakta ve uçuşlar gerçekleştirilmektedir. Bu durum dahi Karşı Taraf’ın sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesine rağmen müvekkil şirketin sözleşme konusu işi usulüne uygun şekilde tamamladığını açıkça göstermektedir. İş tamamlanmış olmasına rağmen Karşı Taraf, müvekkil alacaklarını ödemediği gibi elinde bulunan teminat mektuplarını iade etmemekte, müvekkil üzerinde tazmin talebi ile baskı oluşturmaya çalışmaktadır. Karşı Taraf, tüm açıklanan nedenlere rağmen yasal dayanaktan yoksun ve kötü niyetli şekilde geçici kabulü yapmadığı gibi muaccel 610.687,27.Euro müvekkil alacağımızı ödememekte, kesin teminat mektubunu nakde çevirme amacı gütmektedir. Ek olarak sunduğumuz belgelerden de açıkça görüleceği üzere; müvekkil tarafından sözleşme konusu yükümlülükler yerine getirilmesine, ---------- açılışı yapılmasına ve halihazırda aktif olarak kullanılmasına rağmen, muaccel 610.687,27.Euro alacağımızın tahsiline yönelik yazılı talep ve ihtarlarımız yanıtsız kalmıştır. Ayrıca 29.12.2023 tarihinde süresi dolacak olan tedbir konusu kesin teminat mektubunun Karşı Taraf'ça iadesi gerçekleştirilmediği gibi, aksine 05.12.2023 tarihinde göndermiş oldukları bildirim ile; "29.12.2023 tarihinde vadesi dolacak olan kesin teminat mektubunun uzatılarak merkez muhasebe departmanına teslimi rica olunur." şeklinde teminat mektubunun süresinin haksız şekilde uzatılması talep edilmektedir. Karşı Taraf borcunu ödemediği gibi kendi kusuru ile işin gecikmesine sebep olması bir yana müvekkil tarafından kendi finansman gücüyle tamamlanan ve 01.07.2022 tarihinde geçici kabule hazır edilen işi 1,5 yıldır haksız, kötü niyetli ve yasalara aykırı olarak geçici kabulü yapmamakta, kesin teminat mektubunu iade etmediği gibi bu defa 05.12.2023 tarihli bildirim ile de teminat mektubunun süresinin haksız şekilde uzatılmasını talep etmektedir. 08.08.2017 tarihli sözleşme yükümlülüklerinin tarafımızdan yerine getirildiği, işin süresinin tarafımızın kusuru olmaksızın Karşı Taraf'ın kusurundan kaynaklı 4 yıl uzadığı, buna rağmen geçici kabulün 1,5 yıldır nedensiz olarak yapılmadığı, teminat mektubunun haksız ve kötü niyetli olarak iade edilmediği sabittir. Teminat mektubunun iptaline ilişkin dava ikame etmemiz dava ikame etmemiz halinde Karşı Taraf'ça teminat mektubunun tazmin edileceği, işbu nedenle de müvekkil şirketin telafisi imkansız zararlarla karşı karşıya kalacağı açıktır. Haksız ve kötü niyetli olarak Karşı Taraf'ça 4 yıldır iade edilmeyen kesin teminat mektubunun iptaline yönelik dava ikame edileceğinden, dava neticeleninceye kadar kesin teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini amacı ile Sayın Mahkemenize başvurmak zorunlu olmuştur." şeklinde beyanlarda bulunarak Davalı Taraf elinde bulunan --------Ş. --------- Şubesi tarafından düzenlenen 29.12.2023 vade tarihli ---------- Mektup Numaralı, 03.02.2020 Düzenleme tarihli 757.145,00.Euro’luk kesin teminat mektubunun öncelikle iadesini, iadesi mümkün değil ise iptalini, davanın -------Ş.'ye ihbarını, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesini özetle; Müvekkili ile ---------- firması arasında '--------- Terminal Binası Cephe ve Cam Çatı İşleri'nin --------- firması tarafından üstlenildiğini, sözleşme imzalanmadığını, Sözleşmeye göre yapılacak işin --------- yapılacağını, sözleşmeyi de müvekkili olduğu şirketin -------- Sok. No:-------- --------- adresinde bulunan -------- Şubesi imzalamış olduğunu, bu yönüyle sözleşmenin yabancılık unsuru ihtiva ettiğini, sözleşmenin ----------- ve Kanunlarına tabi olacağını ve bunlara göre yorumlanacağını, tedbir talebi başvurusunun yetkisiz mahkemede yapıldığını, müvekkil şirketinin ticaret sicilde kayıtlı adresi "--------- Mah. -------- Sok. No: -------- -------- Sitesi --------" olduğunu, --------- Mahkemelerinin yargı yetkisi bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde ----------- Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı tarafın 20.06.2023 tarihinde --------- D. İş sayılı dosyasıyla huzurdaki talebe konu teminat mektubu için ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu, mahkemenin 23.06.2023 tarihli kararı ile tedbir kararı verildiğini, taraflarınca bu karara itiraz edildiğini, itirazları sonucunda tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiğini, talep eden vekilinin istinaf kanun yolunun başvurusunun kabulüne karar verildiğini,--------- sayılı ilamı ile talep eden tarafın istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiş olup, --------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin tedbirinin kaldırılmasına ilişkin kararının kaldırıldığını, ancak tedbirin talep eden tarafından HMK m. 393 uyarınca bir haftalık süre içerisinde ihtiyati tedbirin uygulaması yapılmadığından tedbirin kendiliğinden kalktığını, tedbir talep eden tarafından --------- Mahkemesi ---------- numaralı dava dosyası ile de ilgili teminat mektubu için tedbir kararı alındığını, -----------Mahkemelerinden de tedbir talep edilmesinin derdeslik teşkil etmekte olduğunu bu yönüyle de tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, davada ---------- mahkemelerinin yargı yetkisinin bulunmaması ve görevli olmaması nedeniyle davanın reddini, davacı tarafından benzer taleplerle ------- yargı makamları nezdinde dava ikame edilmiş olması nedeniyle derdestlik itirazımızın kabulüyle davanın reddini, mahkemece aksi kanaat olunması halinde davacının davasının esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesini özetle; Davalı vekilinin cevap dilekçesinde açılan huzurdaki davanın yetkisine itiraz etmekle, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği yetkili mahkemenin --------- Mahkemeleri olduğunu iddia ettiğini, davacının işbu iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, taraflar arasında imzalanan 08.08.20107 tarihli sözleşmede her ne kadar yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk konusunda bir düzenleme mevcut ise de, uygulanacak hukuk sisteminde teminat mektubunun iptali şeklinde bir dava ve yargılama şekli bulunmadığının, --------- mahkemelerinde ulusal yargı yetkilisi kapsamında dava açılma zorunluluğu bulunması nedeniyle ---------- mahkemelerinde davanın açıldığını, Davalının, müvekkil tarafından alacaklarının tahsili amacıyla --------- Mahkemesinde------- numarası ile ikame edilen davada huzurdaki dava ile aynı taleplerin yer aldığını derdestlik olduğu iddialarının da hakikati yansıtmadığını, davalının cevap dilekçesinde müvekkil şirketin sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmediği, işi teslim etmediğine ilişkin isnatlarının mahkemeyi yanıltmaya yönelik olmaktan öteye geçmediğini, davalının da cevap dilekçesinde açıkça ikrarında olduğu gibi Sözleşme konusu ----------, tamamlanarak hizmete açıldığını, tamamlanmayan bir havalimanının açılışının yapılması, faaliyetine başlanılarak aktif olarak kullanılmasının imkansız olduğunu, sözleşme konusu iş sözleşme şartlarına, teknik şartnamesine, eklerine ve üstlenilen standartlara uygun olarak tamamlandığını, davalı firma'ya teslim edildiğini, sözleşme konusu iş kapsamındaki ---------- Yeni Terminal Binası ve Pistinin açılışı 20.07.2023 Tarihinde ---------- Ve--------- Devlet Erkanının Katılımı İle gerçekleştirildiğini, davalı'nın yapılan işler neticesinde su kaçağı olduğu, eksik ve ayıplı iş yapıldığı iddialarının da haksız olması nedeniyle kabulünün mümkün olmadığını, Müvekkilinin sözleşme konusu yerde su kaçağı bulunduğu konusunda hiçbir şekilde uyarılmadığını, ---------- doğal afet şeklinde yağan yağmur neticesinde 3.000.m2 gibi devasa bir alanda birkaç noktadan cepheden içeri su girmesi doğal olmasına rağmen Davalı, sanki iş yapılmamış gibi bir algı oluşturma, alacak ve teminatlarımızı gelir sayma gibi bir yöntem uygulamaya başladığını, müvekkilinin ilgili bildirim üzerine derhal sözleşme konusu yere gidip inceleme yapmış ve gerekli aksiyonları aldığını, Müvekkilinin yapmış olduğu incelemede su kaçaklarının bulunduğu yerlerden 13 tanesinin müvekkile ait olmayan, Davalı Taraf sorumluluğunda bulunan veya Davalı Taraf personelince neden olunan hasarlardan meydana geldiğini, 7 noktadan gelen suyun ise müvekkil sorumluluğundaki işle ilgili olduğu tespit edildiğini, gerekli aksiyonlar alınmış ve iş bu durum yazılı rapor halinde Davalı Taraf’a bildirildiğini, su kaçağı olduğu iddia edilen yerlerin 2018 yılında imalatının yapıldığını, aradan 5 yıllık bir süre geçtiği, sorunun hatalı imalattan değil doğal şartlardan oluştuğu açık olduğunu, tüm bunlara rağmen Davalı şirket kasıtlı olarak müvekkil alacaklarını ödemediğini, geçici kabulü yapmadığını, müvekkile ait kesin teminat mektubunu iade etmekten imtina ettiğini, Davalı şirketin, dava konusu teminat mektubunun nakde çevrilmesi adına 29.12.2023 tarihinde ---------- Bankası nezdinde tazmin talebinde bulunduğunu, bankadan tarafına temin edilen ve dosyaya sunulan resmi yazı ile de bu hususun sabit olduğunu, davalı Taraf bu davranışı ile, müvekkil şirketi telafisi güç ve imkansız zararlar ile karşı karşıya bırakmaya devam ettiğini, davalının Tarafça rızai olarak iadesinin gerçekleşeceğine inancının kalmadığı teminat mektubunun iptali ile ilgili dava açmaktan başka bir seçeneği kalmadığı kanaatine varıldığını, somut durum itibariyle teminat mektubunun hiçbir hükmü kalmadığını, teminat mektubunun iptali ile ilgili----------- hukukunda düzenlenmiş bir dava türü bulunmadığını ---------- Mahkemelerinin ulusal yargı yetkisi kapsamında dava açma zarureti hasıl olduğunu, belirtilen izahatler kapsamında Davalı Taraf'ın davanın reddine ilişkin taleplerinin mesnetsiz olacağını talep ve beyan etmiştir.
Davalı vekilinin ikinci cevap dilekçesini özetle; Davacı taraf, ---------- hukukunda teminat mektubunun iptali şeklinde bir dava türü bulunmadığından bahisle --------- Mahkemelerinin yargı yetkisinin bulunduğunu iddia ettiğini, bu iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m. 47 uyarınca; taraflar, aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan borç ilişkilerinden doğan ve münhasır yetki kuralına haiz olmayan uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşabilir olduğunu, 6100 sayılı HMK m. 17 uyarınca sözleşmenin her iki tarafı da tacir olduğu için tarafların kararlaştırmış oldukları yetki şartı hukuken geçerli olduğunu, somut olayda sözleşmenin her iki tarafının da tacir olması, münhasır yetki kuralının bulunmaması ve borç ilişkisinden kaynaklı olması nedeniyle yetki anlaşması geçerli olup huzurdaki davada --------- Hukuku uygulanacak olup yetkili mahkeme de ---------- Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından aynı taleplere dayalı olarak -------- --------- Mahkemesi'nde -------- dava numaralı dava ikame edilmiş olduğunu bu aşamada derdestlik itirazlarının bulunduğunu, davacı taraf ---------- ikame ettiği davada da huzurdaki davadaki taleplerinin aynısını talep edildiğini, yetki konusundaki itirazlarını tekrarlamakla birlikte, davacının ---------- talebi kabul edilmesi halinde huzurdaki dava da kendiliğinden konusuz kalacağını, taraflar arasındaki 08.08.2017 tarihli sözleşme uyarınca davacı firma üstlenmiş olduğu işi sözleşme şartlarına, teknik şartnamesine, eklerine ve Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi ile ---------- standartlarına uygun olarak tamamlama yükümlülüğü altına girdiğini, sözleşmenin 4.10 maddesi uyarınca da proje müellifi, danışman ve işveren; yüklenicinin hazırlamış olduğu dokümanları, projeleri onaylamayıp revizyon talep ettiği hallerde bu revizyonlar en kısa sürede yüklenici tarafından bilabedel yapılacağını, yine 4.19 maddesine göre de işverenin her türlü değişiklik yapmaya yetkili olduğu kararlaştırıldığını, sözleşmenin 9. maddesi uyarınca da işveren işin şekli, cinsi ve niteliğinde işin gayesine uygun olarak değişiklik yapabileceği gibi yükleniciden işin miktarının %30 oranında arttırılmasını ve azaltılmasını talep etme hakkına sahip olup yüklenici işverinin bu taleplerini kayıtsız şartsız kabul edeceğini, iş süresi de buna göre uzatılıp kısaltılacağını, sözleşmede de belirtildiği üzere kesin teminat mektubunun iadesi için müvekkil şirket ile İdare arasında yapılacak olan kesin kabul işleminden 1 ay sonra davacının teminat mektubu iade edilebileceğini, dolayısıyla davacının teminat mektubunun 5 yıldır haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkil şirket uhdesinde tutulduğunu, kötü niyetli olarak iade edilmediği iddialarının kabulü mümkün olmadığını, davacının da bilgisi dahilinde olduğu üzere teminatların iadesinde davacı ile müvekkil şirket arasında yapılacak kesin kabul, en son işlem olduğunu, davacının iddialarının aksine, davacı taraf süresi içerisinde sözleşme konusu işi sözleşme hükümlerine uygun olarak tamamlanmadığını ve teslim etmediğini, şantiyede olması gereken miktarda personel bulundurmamış olması hususları olmak üzere, davacının bugüne kadar taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini, müteadit kereler davacı firmaya bildirildiğini ve uyarıldığını, işbu süreçte davacı firma müvekkil şirketçe bildirilen uyarıları dikkate almayan tavrını her aşamada sürdürdüğünü, eksikliklerin ivedilikle tamamlanması çağrılarımız maalesef ki sonuçsuz kaldığını, davacı tarafından iş sözleşmeye aykırı olarak yerine getirilmemiş olup firmanın ayıplı ifası nedeniyle müvekkil şirket tarafından --------- Noterliği'nin 18.01.2023 tarihli ve ---------- yevmiye ile +4.50 ve +9.90 kotunda sabit köprüler (------------ nolu köprülerin cephe kısımları ile +4.50 ve +9.90 kotları --------- Cephesinde su kaçakları tespit edildiği ihtar edildiğini, İşbu ihtarımız üzerine davacı firma 20.01.2023-26.01.2023 tarihleri arasında şantiyede tamir ve tadilat işlemlerini gerçekleştirmiş lakin ihtarnamemizde belirtilen sorunlar çözülmediğinden yine ---------- Noterliği'nin 06.02.2023 tarihli --------- yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, davacının yapmış olduğu işlerdeki ayıplı imalatları nedeniyle havaalanının açılışı gecikmiş ve müvekkil zarara uğratıldığını, 2023 Temmuz döneminde müvekkil şirket şantiyesince davacı firmaya ; terminal cephesinde bulunan kayar kapıların devreye alma ve genel sıkıntılarının çözülmesiyle ilgili ivedilikle teknik personel gönderilmesi talep edildiğini, 2023 Kasım döneminde müvekkil şirket şantiyesince davacıya 14/11/2023 tarihinde yağan yağmur sonrasında Terminal Binası Tb01 +2,00 kotu köşeden başlayıp Tb03 istikametine doğru su akıntıları gözlemlendiğini, Rotunda 101A +9.,90 bağlantı köprüsünde de su kaçağı olduğu saptanarak sorunların ivedilikle çözülmesi istenildiğini, davacı taraf hem süreli işlerini tamamlama konusunda sürelere itibar etmemiş hem de yetersiz personel ile işlerin aksamasına, gereğinden fazla uzamasına sebebiyet verdiğini, ihtarnamelerin keşide edildiği tarihten de bu yana görüldüğü üzere eksik ve ayıplı işlerin varlığı sürdüğünü, işi zamanında bitirmek gibi bir gayelerinin bulunmadığını, açıklanan nedenlerle; Davacının işbu davadaki gerçeğe aykırı ve çelişkili beyanları, Sayın mahkeme nezdinde Müvekkil şirketin sözleşme aykırı davrandığı algısını oluşturma çabası mahiyeti olduğunu, öncelikle huzurdaki davada Türk mahkemelerinin yargı yetkisinin bulunmaması ve görevli olmaması nedeniyle davanın usulden reddini, davacı tarafından benzer taleplerle ---------- yargı makamları nezdinde dava ikame edilmiş olması nedeniyle derdestlik itirazımızın kabulüyle davanın reddini, Mahkemenin aksi kanaat olunması halinde davacının davasının esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde; Dava İcra İflas Kanunu 72 maddesi gereğince menfi tespit davasıdır. İşbu sözleşme hükümleri ve MÖHUK m. 24/m. 47 uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlığın ---------- Mahkemelerinde görülmesi, uyuşmazlığa --------- Hukukunun uygulanması mümkün değildir. Zira taraflar arasındaki yetki sözleşmesi ve yasal düzenlemeler uyarınca uyuşmazlığın çözümünde ----------- Mahkemeleri yetkilidir ve --------- kanunları geçerlidir. Her iki tarafça sözleşmede----------- Mahkemelerinin uyuşmazlığı çözmeye yetkili olduğu konusunda anlaştıkları, bu uyuşmazlığın çözümünde Türkiye Cumhuriyeti Kanunları değil -------- Kanunları uygulanacağından, davalının ve savunmalarının yabancı ülke kanunlarına göre yapmak zorunda olduklarından yaptıkları yetki itirazının kötü niyetli olarak kabul edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünde ------------ Mahkemelerinin yetkili olduğu, sözleşmenin ifa yerinin MÖHUK 47. maddesi uyarınca mahkememizin uyuşmazlığı çözmeye yetkili olmadığı anlaşıldığından davanın HMK'nun 114/1-a. maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. Yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Taraflar arasında düzenlenen yetki sözleşmesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde ---------- Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmakla MÖHUK 47. maddesi uyarınca mahkememizin uyuşmazlığı çözmeye yetkili olmaması nedeniyle HMK'nun 114/1-a. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 427,60 TL peşin harcın, başlangıçta peşin alınan 440.530,00 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 440.102,40 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davalı vekili kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekilleri yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde dilekçe ile başvurulacak İSTİNAF yolu açık olmak üzere OY BİRLİĞİ ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 11/09/2024