T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/956 Esas
KARAR NO: 2025/725
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 20/10/2025
KARAR TARİHİ: 21/10/2025
DAVA:Davacı Şirket Yetkilisi Mahkememize Sunduğu 20.10.2025 Tevzi Tarihli Ve Aynı Tarihte Harçlandırdığı Dava Dilekçesinde Özetle;
-------- Şti.'nin 31.12.2015 yılında -------- vergi tarafından resene kapatıldığını, şirketin karar defterleri kayıp olduğundan zayi olduğuna dair karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Talep ;TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi isteğine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür.
Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır. (TTK m.82/8).6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 64/4 maddesi uyarınca pay defteri ,yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesi ile ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 82/7. Maddesindeki "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklindeki düzenlenmiştir. Tacirin söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi defter ve belgelerin korunması için dikkat ve özen göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerekmektedir Hasımsız açılan zayi belgesi iptali davasında, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince Mahkememizce resen araştırma ilkesi çerçevesinde delillerin toplanarak değerlendirilmesi gerekir.
HMK 114/1-ç m. uyarınca yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması dava şartı olup, taraflarca ileri sürülmese de mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir.6100 sayılı HMK hükümlerine göre: Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir (HMK 19/1). Yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazı cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi halde dinlenemez (HMK 117/1). Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir (HMK 19/4). Yetki itirazından vazgeçilmiş ise yetki itirazı bulunmadığı kabul edilerek değerlendirme yapılmalıdır.Somut olayda, dava Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 82/7 maddesi gereğince-------- Şirketi'ne ait karar defterinin - zayi olduğu iddiası iddia edilmiş olup TTK 82/7 maddesi uyarınca tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir amir hükmü gereğince talep eden şirketin yargı sınırlarımında yer almadığı, -------ilanında şirket adresinin -------- olduğu ve ---------- Ticaret Sicil Müdürlüğünde tescilli olduğu anlaşılmış olup söz konusu düzenleme seçimlik kesin yetki kuralı olup dava konusu şirkete ait yargı çevremizde işletmesinin bulunmadığı ve şirketin tescilli olduğu ve ticaret sicildeki adresindeki yer Mahkemesinin yetkili olması nedeniyle TTK 82/7 maddesi HMK 114/1-ç maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, dosyanın yetkili ve görevli ---------- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :( Yukarıda açıklanan nedenlerle)
1-Davanın mahkememizin yetkisizliği sebebiyle HMK 14/2 ve HMK 114/1-ç maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ve görevli -------- ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE gönderilmesine,
3-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin kararın tebliği ile birlikte ihtarına,
4-Yargılama giderleri ve vekalet ücreti hususunun HMK 331/2 maddesi uyarınca yetkisizlik kararından sonra davaya devam edecek olan yetkili mahkemece hüküm altına alınmasına, yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmez ise talep halinde yargılama giderleri hakkında Mahkememizce karar verilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda verilen gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/10/2025