T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/814 Esas
KARAR NO: 2025/391
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 25/10/2024
KARAR TARİHİ: 14/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: müvekkil şirketin yetkili satıcısı ----------- Şirketi tarafından müvekkil şirket emrine ---------Ş. --------- Şubesine ait; ----------- çek seri no’lu 24.01.2025 tarihli 2.730.977,44 TL bedelli, ------------- çek seri no’lu 24.01.2025 tarihli 2.564.055,87 TL bedelli, ----------- çek seri no’lu 24.01.2025 tarihli 2.435.396,13 TL bedelli, ------------ çek seri no’lu 24.01.2025 tarihli 3.039.775,28 TL bedelli ve ------------- çek seri no’lu 24.01.2025 tarihli 3.039.775,28 TL bedelli beş adet çek düzenlenmiş ancak bu çekler müvekkil şirket uhdesinde kaybolduğunu, müvekkil şirketin emrine düzenlenmiş söz konusu çekler müvekkilce hiçbir surette üçüncü kişilere ciro edilmediğini, şirket merkez adresinde yapılan detaylı incelemeler neticesinde mezkur çeklerin akıbeti hakkında müspet bir sonuç alınamadığını, bu nedenle kaybolan çeklerin iptalini talep ve dava etmiştir. Talebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali, talebidir. Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklindeki düzenlemelerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :Talep; zayi nedeniyle kambiyo senetlerinin iptaline ilişkindir. 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono (senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. İradesi dışında çek veya senet elinden çıkan kişi, çeki veya senedi eline geçiren kişiyi bilmiyorsa, asliye ticaret mahkemesinden çekin veya senedin iptaline karar verilmesi isteyebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Elden çıkan çek veya senet, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği , davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği, kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği, ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek/senet iptali kararı ile iptal edilebileceği ; talebe konu olayda TTK.nun 762. Maddesi uyarınca ------------ yapılan 3 ayrı ilan ve verilen 3 aylık süreye rağmen uyuşmazlık konusu kambiyo senetlerinin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çeklerin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
A- --------- Şirketi, ------------ Şubesi, Keşidecesi ----------- Şirketi, ------------- Seri Nolu, 24/01/2025 Keşide Tarihi, 2.730.977,44 Bedelli Çek,
B- -----------Şirketi, -------------- Şubesi, Keşidecesi ----------- Şirketi, -------------- Seri Nolu, 24/01/2025 Keşide Tarihi, 2.564.055,87 Bedelli Çek,
C- -------------Şirketi, ------------ Şubesi, Keşidecesi ------------ Şirketi, -------------- Seri Nolu, 24/01/2025 Keşide Tarihi, 2.435.396,13 Bedelli Çek,
D------------- Şirketi, ------------- Şubesi, Keşidecesi ------------ Şirketi, ----------------- Seri Nolu, 24/01/2025 Keşide Tarihi, 3.039.775,28 Bedelli Çek,
E------------- Şirketi, -------------Şubesi, Keşidecesi ------------ Şirketi, --------------- Seri Nolu, 24/01/2025 Keşide Tarihi, 3.039.775,28 Bedelli çeklerin, 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı yasanın 764/1. maddesi uyarınca İPTALİNE,
2-Mahkememizce verilen ödemeden mene ilişkin ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, karar kesinleştiğinde ve talep halinde, talep eden tarafça yatırılan teminatın iadesine,
3- Harçlar Yasasına göre alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcı başlangıçta peşin olarak alınan 427,60 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 187,80 davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Talep sahibi tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Talebin niteliği gereği talep eden lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca talep edene iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2025