T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/700 Esas
KARAR NO: 2025/597
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/08/2025
KARAR TARİHİ: 11/08/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: kira sözleşmesinde belirtilen alan dışında ortak alanın izinsiz şekilde kullanılması sonucu yapılan mühürleme işlemi, müvekkilden kaynaklı olmayıp, bu durumdan doğan masraflar nedeniyle başlatılan icra takibinin haksız olduğunu, davalı tarafın alacaklı olduğunu iddia ettiği rapor, takibe dayanak gösterilebilecek nitelikte bulunmadığını, davalının tadilat karşılığı kira ödemeyeceği döneme ilişkin bedeller mahsup edildiğinde dahi, müvekkilin borçlu olmadığının tespitinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkeme aksi kanaatte ise müvekkil yönünden tespit edilen alacak miktarının tenzili hususunun gözetilmesi gerektiğini, ihtiyati tedbir talebin kabulü ile -----sayılı takibin teminatsız olarak durdurulmasını, mahkeme aksi kanaatte ise tarafımızca sunulacak teminat mektubu uyarınca takibin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :Dava, kira ilişkisi nedeniyle açılan menfi tespit talebine ilişkindir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir.Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır(TTK m.4). Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir.(TTK m.5).Kiracı ve kiraya veren arasındaki davada görevli mahkeme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 4. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesidir. Taraflar arasındaki ticari ilişkinin araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmakla Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan görevsizlik kararı vermek gerekmiştir. Kira ilişkisinden doğan her türlü davanın 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi gereğince sulh hukuk mahkemesinin görev alanında olduğu, mahkemenin görevli olmasının (HMK m.114/1-c) dava şartlarından olduğu, mahkemece, dava şartlarının mevcut olup olmadığının, davanın her aşamasında kendiliğinden(HMK m. 115/1) nazara alınacağı, tespit edilen dava şartı noksanlığının giderilmesinin mümkün olmadığı sonuç ve vicdani kanaatine (Ay. m.138) varılarak yargılama harç ve giderleri görevli mahkemede değerlendirilmek üzere Mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2. Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE, MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE
2-Taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ------ Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-Yasal süre içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin iş bu kararın tefhim/tebliği ile İHTARINA,
4-Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle oybirliği ile karar verildi. 12/08/2025