T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/379 Esas
KARAR NO: 2025/668
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 30/04/2025
KARAR TARİHİ: 25/09/2025
TALEP ;Talep eden vekili mahkemeye sunduğu 06/07/2023 tarihli Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) talep dilekçesinde özetle; dava konusu çekler keşide edilerek lehtara ardından çeklerlehtar tarafından müvekkil şirkete ciro edilmiştir. Müvekkilin elinde iken kaybolduğunu, çeklerin vadelerinin henüz gelmediğinden çek vadeleri geldiğinde çeklerin karşılığının bankadan tahsil edilme ihtimali bulunmadığını, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve müvekkil firma ile ilgililerin zarar görmemesi adına öncelikle çekler hakkında ödeme yasağı konulması gerektiğini, çekin hamilinin müvekkil şirket olduğu ve çeklerin zayii sebebiyle müvekkil şirketin maddi olarak güçlük çektiği göz önüne alındığında çekler hakkında teminatsız olarak ödeme yasağı konulmasını, -------ş --------- Şubesi'nin ---------- iban numaralı hesabından ---------- tarafından keşide edilen, 15/06/2025 keşide tarihli ve 215.000,00 TL bedelli--------- seri nolu çekin ve ------- Bankası --------- Şubesi'nin ----------- iban numaralı hesabından --------- tarafından keşide edilen, 21/06/2025 keşide tarihli ve 199.350,00 TL bedelli ---------- seri nolu çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:------- Şirketi müzekkere cevabı,
-------- Şirketi müzekkere cevabı,
-------- müzekkere cevabı,
Talebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali talebidir.
Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, TTK 757/2 maddesi gereğince ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklinde düzenlenmiştir. İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Elden çıkan çek veya senet , verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği , davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği , kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği , ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği ; uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda toplanan deliller, talebe konu kambiyo senedi bilgileri, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde: talebe konu kambiyo senedini muhatabın ödemekten menedilmesine(TTK m.757/1) karar verilmiş ve kambiyo senedinin aslının Mahkememize sunulmasına ilişkin ilan, -------- üç defa yayımlanmış(TTK m.762/1), ancak kambiyo senedinin, vadesinden/keşide tarihinden veya ilk ilandan itibaren 3 ay içerisinde(TTK m.761/3) Mahkememize sunulmaması karşısında iptal istemine konu kambiyo senetlerinin talep edenin elinde iken ziyaa uğradığı(TTK m.759/2) sonuç ve vicdani kanaatin varılmış ve uyuşmazlık konusu çekin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çekin iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davanın KABULÜ ile;
1-------ş -------- Şubesi'nin --------- iban numaralı hesabından ---------- tarafından keşide edilen, 15/06/2025 keşide tarihli ve 215.000,00 TL bedelli --------- seri nolu çekin ve
- --------- Bankası --------- Şubesi'nin --------- iban numaralı hesabından---------- tarafından keşide edilen, 21/06/2025 keşide tarihli ve 199.350,00 TL bedelli ---------- seri nolu çekin 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı yasanın 764/1. maddesi uyarınca İPTALİNE,
2-Mahkememizce verilen ödemeden mene ilişkin ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, karar kesinleştiğinde ve talep halinde, talep eden tarafça yatırılan teminatın iadesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Talep sahibi tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Talebin niteliği gereği talep eden lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca talep edene iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/09/2025