T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/277 Esas
KARAR NO : 2025/653
DAVA : Alacak (İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/05/2019
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 29/05/2019 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firma ile davalı arasında 22.08.2017 tarihinde ortaklık sözleşmesi akdedildiğini, bu kapsamda ortaklığa işletme araçları ve makine alabilmek için kredi çektikleri kurumlar lehine taşınmazları üzerinde rehin tesis ettirdiklerini, satın alınan makinelerin adi ortaklık sözleşmesi gereğince davalı şirketin iş yerine nakledildiğini, her ne kadar belgeler üzerinde makinelerin mülkiyetinin davalı adına kayıtlı olsa da, kurulan adi ortaklık ve dayanadığı sözleşme gereğince yarı mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunu, söz konusu makinelerin birlikte işletileceğini ve elde edilen gelir ile öncelikle makinelerin borcunun ödeneceğini, kalan tutarın ise yarı yarıya bölüşüleceğini, tüm bunların ardından davalı firmanın bir anda değiştiğini, müvekkilini iş yerine sokmamaya başladığını, davalının makinelerin kendisine ait olduğunu iddia ettiğini ve adi ortaklık sözleşmesi yükümlülüklerine aykırı davrandığını, davalının sözleşme ve ortaklığa aykırı nedenleri ile müvekkilini zor duruma düştüğünü, borçlarını ödeyemez hale geldiğini, ---------- ve vergi borçlarını dahi ödemeyemediğini, bunun üzerine --------Noterliği'nin 05.11.2018 tarihli ve -------- yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edildiğini, bahse konu ihtarnameden sonra davalının da ---------Noterliği'nin 12.11.2018 tarihli ve --------- yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide ettiğini, taraflar arasında kurulan bu ortaklıkta müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini ancak davalının sözleşmeye uymayarak edimini yer getirmediğini beyan etmiştir. Protokolün 7. Maddesi uyarınca gelir ortalık payının müvekkiline hiç ödenmediğini bu nedenle ortaklığın tasfiyesi ile her ay ödenmeyen kar payının ödenmesine ve ortaklık konusu makinelerin mülkiyetinin veyahut rayiç bedellerinin yarısının hesap edilerek ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili 09/08/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını ve davacı şirketten alacaklı durumda olduğunu, zira davacı yanın faturadan kaynaklı borcunun bulunduğunu, taraflar arasında resmi şekil şartı taşıyan herhangi bir ortaklık sözleşmesinin bulunmadığını, söz konusu makineler üzerinde davacının herhangi bir hak ve alacağının olmadığını ve kurulmuş bir sözleşmenin de bulunmadığını, davacı yarafından sunulan sözde adi ortaklık sözleşmesinde imzaların ve kaşelerin biribirinden farklı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, sözleşmenin orijinal ıslak imzalı halinin sunulması gerektiğini, davacının iddia ettiği şekilde -------- tarafından onaylanan kredi sonrası, nakit akışının sadece banka değil, ekte sunulan 8 adet toplamda 305.000,00 TL bedelli çekler verilerek satın alındığını, bu çeklerden 165.000,00 TL bedelli kısmının mali sıkıntılar nedeniyle ödemediğini ve icraya konu edildiğini, bu nedenle icraya konu edilen çeklere karşılık ----------Ş'den alınan ---------- 153.400,00 Tl KDV dahil bedel ile iade edilmiş e firmaya kalan 41.00,00 Tl borç yapılandırılmıştır. Dolayısı ile davacının haksız kazanç elde etmek amacı ile huzurdaki davayı açtığını beyan ederek, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:-Taraflar arasında akdedilen 22/08/2017 tarihli protokol,
---------- Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün 25/06/2020 tarihli müzekkere cevabı,
----------Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 01/11/2021 tarihli müzekkere cevabı ile ---------- Esas sayılı dosya Uyap sureti,
---------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 20/12/2022 tarihli müzekkere cevabı,
--------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 29/03/2022 tarihli müzekkere cevabı,
-Mali Müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen 29/03/2024 tarihli bilirkişi raporu,
Mali Müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen 29/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "1.Dosyadaki vesaik incelendiğinde; davacının kendisinin dahli ve katkısı ile alındığını iddia ettiği kredinin davalı şirket tarafından çekildiği ve ödemenin de davalı şirket tarafından gerçekleştirildiği,
2.Davaya konu makinaların alınması için davacı firma yetkilisine ait taşınmazın davalı şirket yetkilisine devir edildiği, bu kişinin de kredi için söz konusu taşınmazı ------- için ipotek tesis ettiği görülmüştür. Bu hususun inançlı işlem yönünden değerlendirilmesi hususunun Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu,
3.Taraflar ticari defterlerini ibraz etmediğinden adi ortaklığa ilişkin yanlar arasındaki olası borç-alacak ve ticari bakımdan ilişki bulunup bulunmadığı hususu incelenememiştir." sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.
-2 Mali Müşavir, Bankacı ve Makine Mühendisi bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 21/05/2025 tarihli bilirkişi raporu,
2 Mali Müşavir, Bankacı ve Makine Mühendisi bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 21/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Teknik İnceleme ile ilgili olarak :
---------- Makinası 31.07.2017 tarihinde 1.301.540,00 TL bedel ile satın alınmış olduğuna, 31.07.2017 Tarih ve --------- No'lu Fatura ve --------- No'lu İrsaliyeler ile ------- Seri Numaralı Lazer Kesme Makinası ile bir adet --------- Seri Numaralı ---------- Makinası 172.509,87 TL bedel ile satın alındığına,
Mali İnceleme Sonucu : Davacı yanın sunduğu ticari defterlerin TTK hükümlerine göre gerekli açılış ve kapanış onayına sahip olduğu, davacı defterlerinin HMK 222'ye göre delil niteliğinde olup olmadığı hususunun Sayın Mahkemenizin takdirinde bulunduğu, Davalı yanın sunduğu ticari defterlerin TTK hükümlerine göre gerekli açılış ve kapanış onayına sahip olduğu, davalı defterlerinin HMK 222'ye göre delil niteliğinde olup olmadığı hususunun Sayın Mahkemenizin takdirinde bulunduğu, yanlar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, bunun detaylarının rapor içinde gösterildiğii ancak olası bir adi ortaklığın mevcudiyeti yönünden hukuki yorum ve takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, Yine mahkemenizce incelenmesi istenen bir diğer husus yönünden yapılan incelemede; dosyada bulunan banka kayıtları ve gelen müzekkere cevaplarına göre; bahse konu kredinin davalı şirket tarafından çekildiği ve ödemenin de davalı şirket tarafından gerçekleştirildiği, dosyadaki verilere göre; davaya konu makinaların alınması için davacı firma yetkilisine ait taşınmazın davalı şirket yetkilisine devir edildiği, bu kişinin de kredi için söz konusu taşınmazı -------- için ipotek tesis ettiği, bu hususun hukuki yorum ve takdirinin Sayın Mahkemenize ait olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasında imzalanan 22/08/2017 tarihli protokol kapsamında alınması kararlaştırılan makinelerin mülkiyetinin yada rayiç bedellerinin yarısı ile makinelerin çalışması ile elde edilen kar payının yarısının ödenmesi istemine ilişkindir.Taraflar arasında 22/08/2017 tarihinde "Protokol" imzalandığı, söz konusu Protokolün1. maddesine göre tarafların % 50 hisseli olarak bir adet lazer kesme makinesi ,güç kaynağı ------- ve -------- makinası alınarak söz konusu makinelere ve çalıştırılmasından elde edilecek gelire % 50 oranında paydaş olunarak iş ortaklığı kurulması kararlaştırılmıştır. Protokolün 2. maddesi ile --------Ş'den 31.07.2017 Tarih ve -------- No'lu ve 172.509,87 TL bedelli fatura ile satın alınan 1 adet --------- Makinası,
31.07.2017 Tarih ve ---------- No'lu toplam 1.301.540,00 TL bedelli fatura ile bir adet ----------- Seri Numaralı Lazer Kesme Makinası ve bir adet -------- Seri
numaralı -------- Makinası olmak üzere toplam 3 adet makina satın alınmış ve 3. madde uyarınca her ne kadar faturalar davalı adına düzenlense de
makinelerin mülkiyetinin yarı yarıya olacağı yine 4. madde ile de satın alım bedeli için alınan kredi tutarının da taraflarca yarı yarıya ödeneceği ve 7. madde ile de net gelirin taraflar arasında eşit paylaştırılacağı kararlaştırılmıştır.Tüm dosya kapsamında yer alan deliller ve beyanlar birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili taraflar arasında kurulan ortaklıkta müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini, davalının sözleşmeye uymayarak edimini yerine getirmediğini, Protokolün 7. Maddesi uyarınca gelir ortalık payının müvekkiline hiç ödenmediğini her ay ödenmeyen kar payının ödenmesine ve ortaklık konusu makinelerin mülkiyetinin veyahut rayiç bedellerinin yarısının hesap edilerek ödenmesini talep etmiştir. Davalı ise söz konusu makineler üzerinde davacının herhangi bir hak ve alacağının olmadığını taraflar arasında resmi şekil şartı taşıyan herhangi bir ortaklık sözleşmesinin bulunmadığını, sunulan sözleşmedeki imzaların ve kaşelerin birbirinden farklı olduğunu, sözleşmenin orijinal ıslak imzalı halinin sunulması gerektiğini beyan etmiş olup davacı vekili tarafından ıslak imzalı sözleşme sureti sunulduktan sonra 10/03/2020 tarihli celse de alınan beyanında protokol altındaki ıslak imzayı inkarda bulunmadığını beyan etmiştir. Davacı vekilinin taraflar arasında adi ortaklık kurulduğu yönündeki beyanı üzerine Mahkememizce vergi dairesine müzekkere yazılarak adi ortaklığa ilişkin vergi beyannamesinin bulunup bulunmadığı sorulmuş olup --------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 20/12/2022 tarihli yazı cevabı ile davacı şirketin davalı şirket ile adi ortaklık yada iş ortaklığının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 23/12/2024 tarihli ara kararı ile dava konusu talep ve iddialarının adi ortaklık sözleşmesinden doğduğunun beyan edilmesi nedeniyle; dosyaya sunulan 22/08/2017 tarihli protokol dışında resmi şekilde yapılmış sözleşme veya adi ortaklık sözlemesine ilişkin vergi beyanında bulunulup bulunulmadığı, adi ortaklık kurulmuş ise tasfiye edilip edilmediği ve taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilip edilmediği hususlarında beyanda bulunulması , dava dilekçesi ile talep edilen dava konusu 10.000,00 Tl'lik alacak talebinden ne kadarının ortaklık konusu makine rayiç bedeli için ne kadarının ortaklık kar payı için talep edildiği hususunda HMK 31. maddesi gereğince her talebine konu miktar ile ilgili açıklamada bulunması için ve dosyaya sunulan 22/08/2017 tarihli protokolün 4. maddesinde"..satım alım bedel için alınan kredi tutarı taraflarca yarı yarıya ödenecektir." düzenlemesi yer almakta olup bu madde gereğince satın alma bedelinin yarısını ödeyip ödemediği, ödemiş ise ödemenin kime yapıldığı hususunda beyanda bulunması ve bu dair dekont v.b. tüm belgeleri sunması için davacı vekiline süre verilmiştir. Davacı vekili 13/01/2025 tarihli beyan dilekçesi ile taraflar arasında 22.08.2017 tarihli protokol harici başka bir sözleşme bulunmadığını, adi ortaklığa ilişkin vergi beyanında bulunulmadığı ve tasfiyesinin gerçekleşmediğini, dava konusu 10.000,00 Tl'lik alacak talebinden ne kadarının ortaklık konusu makine rayiç bedeli için ne kadarının ortaklık kar payı için talep edildiğinin sorulduğunu ancak bu hususun dava konusu makinanın bedelinin ve elde ettiği gelirin belirlenmesinin akabinde netleştirebileceğini beyan etmiştir. Dosyaya sunulan 22/08/2017 tarihli protokolün 4. maddesinde"..satın alım bedeli için alınan kredi tutarı taraflarca yarı yarıya ödenecektir." düzenlemesi gereği davacı vekiline bu madde gereğince satın alma bedelinin yarısını ödeyip ödemediği, ödemiş ise ödemenin kime yapıldığıhususunda beyanda bulunması ve buna dair dekont v.b.tüm belgeleri sunması süre verilmiş ise de davacı vekili protokole gereği satın alınan makina işletilecek ve elde edilecek gelirin taraflarca yarı yarıya paylaşılacağını, makinanın geliri ile evvela borçların ödeneceğini beyan ederek protokol kapsamında yapılan ödemelere ilişkin herhangi bir delil ibraz etmemiştir.Davacı vekilinin talebi taraflar arasındaki 22/08/2017 tarihli Protokolün 3. maddesi uyarınca her ne kadar faturalar davalı adına düzenlense de makinelerin mülkiyetinin yarı yarıya olduğu ve 7. madde ile de net gelirin taraflar arasında eşit paylaştırılacağı şeklindeki düzenlemeler nedeniyle bu maddelere dayalı talepte bulunmuş ise de Protokolün 4. maddesi ile de makinelerin satın alım bedeli için kullanılan kredi tutarının da taraflarca yarı yarıya ödeneceği belirtilmiş olup protokol kapsamında yapılan ödemelere ilişkin herhangi bir delil ibraz etmemiştir. Protokolün 5 maddesine göre makinelerin alımı için kullanılan kredilerin teminatı olarak gösterilen -------- ili --------- İlçesi ---------- mahallesi -------- Ada, --------- parselde kayıtlı ------- blok,--------- Kat -------- nolu bağımsız bölümün davacı şirket yetkilisi -------- ait olduğu ve teminat gösterebilmek için bila bedel ile davalı yetkilisi ve ortağı olan ---------- devredileceği belirtilmiş olup ---------Tapu Müdürlüğü'nün 25/06/2020 tarihli yazı cevabı ile celbedilen tapu kaydına göre taşınmazın ---------Ş adına kayıtlı iken ---------- devredildiği ve satış senedine göre satış bedelinin 25.000,00 Tl olduğu anlaşılmıştır. Satış senedine göre satış yapan ---------Ş adına işlem yapan dava dışı ... 08/06/2022 tarihli beyan dilekçesi ile satış öncesinde ve sonrasın bir bedel ödenmediğini , taşınmazın gerçek sahibinin --------- olduğunu ve --------- ile --------- firmaları arasındaki ticari işler nedeniyle devredildiğini beyan etmiş ise de tapu kayıtlarına göre --------- malik olmadığı ve resmi senetteki tespitlerin aksinin ancak yazılı delil ile ispat edilmesinin mümkün olduğunundan beyanlarına itibar edilmemiştir. Dosya kapsamında tarafların niza konusunun ait olduğu yıllara ilişkin ticari defterinin de incelenerek Mali Müşavir, Bankacı ve Makine Mühendisi bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edilerek adi ortaklığa ilişkin taraflar arasında alacak ve borç yönünden ticari bakımdan ilişki bulunup bulunmadığı, dosyaya sunulan krediye ilişkin banka evrakları üzerinde inceleme yapılarak krediye dair ödemelerin kim tarafından yapıldığı, kredinin hangi şirket tarafından çekildiği ile Makine Mühendisi bilirkişiden ortaklığa konu olan makineler yönünden dava tarihi itibariyle değer tespitinin yapılması hususunda rapor tanzim edilmesi talep edilmiş olup sunulan raporda ---------Ş'den satın alınan 1 adet ---------- Makinasının ikinci el değerinin 45.000,00 Euro olduğu ve bu makinenin KDV dahil 153.400,00 Tl bedeli ile dava dışı -------Ş. firmasına fatura edildiği belirtilmiş olup -------- Seri Numaralı Lazer Kesme Makinası ile ---------- Seri Numaralı --------- Makinasının 1.302.540,00 TL bedel ile satın alındığı anlaşılmıştır.Bilirkişi raporuna ile davacı yanın sunduğu ticari defterlerin TTK hükümlerine göre gerekli açılış ve kapanış onayına sahip olduğu, davalı yanın sunduğu ticari defterlerin TTK hükümlerine göre gerekli açılış ve kapanış onayına sahip olduğu, yanlar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu davacının defterlerine göre davalıya 7.265,21 TL borçlu olduğu , davalının defterlerine göre davacıdan 97.655,21 Tl alacaklı olduğu belirtilmiş olup davalı vekili tarafından davacının borçlarına dayanak faturalar ile kredi sözleşmeleri ,taahhütnameler ve yapılandırma sözleşmesi ve eklerini dosyaya ibraz edilmiştir. Davacı vekili tarafından raporda makine bedellerinin hesaplanmadığını beyanla ile itiraz etmiş ise de davacı vekili tarafından sunulan 13/01/2025 tarihli beyan dilekçesinde Protokolün 4. Maddesi gereğince satın alma bedelinin yarısını ödeyip ödemediği, ödemiş ise ödemenin kime yapıldığıhususunda beyanda bulunması ve buna dair dekont v.b.tüm belgeleri sunması verilen sürede protokole gereği satın alınan makinaların işletilerek elde edilecek gelirin taraflarca yarı yarıya paylaşılacağını, makinanın geliri ile evvela borçların ödeneceğini beyan ederek protokol kapsamında yapılan ödemelere ilişkin herhangi bir delil ibraz etmediğinden ve Protololde satın alma bedelinin elde edilen gelirden ödeneceği hususunda bir düzenleme bulunmaması hususu da gözetilerek yeniden rapor alınması yönündeki taleplerin reddine karar verilmiştir.
Dosya kapsamında gelen banka kayıtları ve yazı cevaplarına göre; makine bedeli olarak kullanılan kredinin davalı şirket tarafından çekildiği ve ödemenin de davalı şirket tarafından gerçekleştirildiği tespit edilmiş olup dosya kapsamındak verilere göre; davaya konu makinaların alınması için davacı firma yetkilisine ait taşınmazın davalı şirket yetkilisine devir edildiği bu kişinin de kredi için söz konusu taşınmazı --------- için ipotek tesis ettiği yönündeki iddiaların ve 22/08/2017 tarihli Protokolün 4. madde ile de satın alım bedeli için alınan kredi tutarının da taraflarca yarı yarıya ödeneceği hususundaki şartların yerine getirildiği hususu davacı tarafından kesin delillerle ispatlanamamış olduğundan davacı vekilinin dava dilekçesinde yemin deliline dayandığından davacı vekiline yemin deliline başvurup başvurmayacağı hususu hatırlatılmış davacı vekili yemin tektif etmeyeceklerini belirttiğinden davacının protokoldeki tüm şartları yerine getirerek makinaların mülkiyetinin yarısına ve elde edilen karın yarısına hak kazandığı hususunu ispatlanamadığına dair kanaate varılarak davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan başlangıçta peşin olarak alınan 170,78 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 444,62 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca resen yatıran ilgili tarafa iadesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 30,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A maddesinin 11 ve 13. fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile -------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/09/2025