T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/189 Esas
KARAR NO : 2025/564
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/03/2023
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 15/03/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait --------- plaka nolu araç ile davalıya ait -------- plaka nolu araç arasında 22.04.2022 tarihindemaddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verildiğini, kazada davalının %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, kaza sonucu müvekkili şirket aracında meydana gelen değer kaybı ve kazanç kaybı bakımından uğradığı zarar miktarları tam olarak belirlenemediğini, kaza sonucunda uğranan zarara ilişkin alacak değerinin tam ve kesin olarak belirlenememesi sebebiyle yapılacak tespit sonucu artırılmak üzere hasar, kazanç kaybı ve değer kaybı tazminini talep ettiklerini, kaza sonucu müvekkilinin aracında hasar, değer kaybı ve kazanç kaybı meydana geldiğini, bütün bu nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkiline ait araçta meydana gelen 200,00 TL hasar, 200,00 TL değer kaybı ve 200,00 TL hak mahrumiyet kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : ---------Ş. vekilinin 10.04.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı huzurdaki davada 22.04.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda uğramış olduğu zararları talep ettiğini, müvekkili şirketin işleten sıfatı nedeniyle sorumlu olduğu iddia edilmektedir, ancak bahse konu araç kaza tarihinde müvekkili şirket adına kayıtlı olmakla birlikte, bu aracın işleteni müvekkili şirket olmadığından, huzurdaki davanın müvekkili şirket bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili şirketin --------- plaka nolu aracı 24.02.2021 tarihinde 47 ay süreli olarak dava dışı ---------Ş.ye kiralayarak teslim ettiğini, bugün itibarı ile de bahse konu aracın halen dava dışı şirket tarafından kiracı sıfatı ile kullanıldığını, bu haliyle müvekkili şirket bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, ayrıca davanın dava dışı --------Ş.ye ihbar edilmesini talep ettiklerini, bütün bu nedenlerle, dava konusu olay tarihi itibarı ile --------- plaka nolu aracın fiili hakimiyeti müvekkili şirkette olmadığından ve bu araçtan ekonomik anlamda faydalanan müvekkili şirket olmadığından, işleten sıfatına sahip olmayan müvekkili şirket yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini ve davanın işleten sıfatına sahip kiracı --------Ş.ye ihbarını, esas yönünden de müvekkili şirket işleten sıfatına sahip olmadığından müvekkili şirketin davacıya karşı sorumluluğu olmadığından, müvekkili şirket bakımından davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.
Davalı --------- vekilinin 16.05.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ---------Ş.den ----------- plaka nolu araç için açılmış hasar dosyası, ödeme belgeleri, değer kaybına ilişkin varsa başvuru ve kararları da dahil olmak üzere tamamının istenecek şekilde müzekkere yazılmasını, trafik sigortaları bilgi merkezinden --------- plaka nolu aracın tramer kaydının getirtilmesini, sigorta tahkim komisyonuna ----------- plaka nolu araç için başvuru olup olmadığının sorulmasını talep ettiği görülmüştür.
-Dosya kapsamında davacı vekilinin HMK 124/3 md.gereğince taraf değişikliği talebinin kabulüne karar verildiği görüldü.
-Davalı ----------Ş.'nin cevap dilekçesi sunmadığı, bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görüldü.
DELİLLER:---------Başkanlığı'nın 18/07/2023 tarihli müzekkere cevabı,
---------- Şirketi'nin 20/07/2023 tarihli müzekkere cevabı,
----------Müdürlüğü'nün 04/01/2024 tarihli müzekkere cevabı,
---------- Noterler Birliği'nin 04/04/2023 tarihli müzekkere cevabı,
--------- 13/04/2023 tarihli müzekkere cevabı,
---------- Şirketi'nin 25/07/2023 tarihli müzekkere cevabı,
--------- Şirketi'nin 01/08/2023 tarihli müzekkere cevabı,
--------- Başkanlığı'nın 09/01/2024 tarihli müzekkere cevabı,
--------- Şirketi'nin 05/02/2025 tarihli müzekkere cevabı,
-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 07/01/2024 tarihli bilirkişi raporu,
Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 07/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "1. Bu kazanın oluşumunda Sürücü --------- sevk ve idaresindeki ---------- plakalı aracın Asli ve % 100 kusurlu olduğuna,
2.Sürücü --------- sevk ve idaresindeki ----------- plakalı aracın kazanın oluşumunda Atf-ı Kabil kusurunun olmadığına,
3.-------- plakalı aracın hasar onarımı neticesinde Sol yan bisiklet koruyucu onarım ve boya işlemi jant düzeltme işlemi neticesinde 1.400,00 TL + KDV ( 252,00 TL) = 1.652,00 TL hasar bedeli olduğuna,
4.Hasar tarihli değer kaybı tutarının 97.321,69 TL olduğuna,
5.Aracın toplam tamir süresi iş durması - kazanç kaybı bedeli (5.000,00.-TL. - 250,00.-TL)= 4.750,00.-TL olacağına,
6.-------- ve --------- plaka sayılı araçlar arasında 22.04.2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı kazada, davalı --------- ve ---------Ş.'nin uzun süreli kiracısı olduğu --------- plaka sayılı araç için davadışı --------- tarafından düzenlenen ---------- numaralı ZMSS poliçesi ile teminat altına alındığı, 22.04.2022 kaza tarihinin poliçe süresi (30.01.2022 / 30.01.2023) dahilinde olduğu,
7.Davadışı --------- Sigortacı düzenlemiş olduğu poliçe ile --------- plakalı aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olup, Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. Değer Kaybı zararları ZMSS genel şartları gereği maddi zararlardan olup, iş kaybı - araç mahrumiyeti gibi zaralar dolaylı hasarlardan sayılacağından Genel Şartlar gereği teminat kapsamında olmadığı,
8.22.04.2022 kaza tarihi itibari ile geçerli teminat limitinin maddi zararlarda araç başına 50.000.-TL olduğu
9.İşbu bu rapor Sigorta kısmında irdelendiği üzere, Davadışı ---------- Sorumluluk tutarının 50.000-TL,
İhbar olunan --------- Bankası Sorumluluk tutarının [(1.652,00 TL+97.321,69 TL+4.750.00 TL) - 50.000.-TL]= 53.723,69 TL olduğu,
10.Uzun süreli kiralama olması nedeni ile Davalı ---------- Sorumluluğundan ziyade kiracı davadışı (ihbar olunan) ---------- Bankasının sorumluluğunun bulunduğu (işleten Sıfatı belirlenirken "Araç Üzerindeki Fiili Araç Üzerindeki Fiili Hakimiyet ve Ekonomik Yararlanma" Unsurlarına bakılması nedeni ile)" sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.
-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 10/03/2025 tarihli bilirkişi raporu,
Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 10/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "1- Davalılardan ---------Ş. ye ait -------- plaka nolu otomobil sürücüsü davalı -------- %100 (Yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu,
2-Davacı tarafa ait ---------- plaka nolu kamyon sürücüsü ---------- kusursuz olduğu,
3-Davacı tarafın davasını üstlendiği ----------- plaka nolu kamyonun kaza nedeniyle 1.400 TL hasar, 3.000 TL araç mahrumiyet ile 1.500 TL değer kaybı tespit edildiği,
4--------- plakalı aracın dava dışı -----------Ş tarafından 1.400 TL bedel ile onarıldığı, bakiye hasar miktarı kalmadığı,
5-Davalı ---------Ş nin işleten sıfatını kaybettiği,
6-Araç mahrumiyet zararı 3000 TL ile 1.500 TL değer kaybından diğer davalı araç sürücüsü ------------ sorumlu olacağı" sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.
-Davacı vekili 29/05/2025 harç tarihli talep arttırım dilekçesinde özetle: "1-Bedel artırım talebinin kabulüne, 100 TL'lik hak mahrumiyet bedeli tazminatını bilirkişi raporunda hesaplanan : 1.500 TL olup miktar: 1.400 TL artırarak, 1.500 TL üzerinden, 100 TL'lik değer kaybı bedeli tazminatımızı bilirkişi raporunda hesaplanan 3.000 TL olup miktar: 2.900 TL artırarak 3.000 TL üzerinden, olmak üzere dava dilekçemizde 300 TL üzerinden harç yatırıldığını, tamamlama harcı kalan miktar üzerinden yatırıldığını.) olarak talep miktarını artırarak toplamda 4.500 TL üzerinden, kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanacak olan en yüksek faiz oranı işletilmesine ve davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıdan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan hasar bedeli değer kaybı ve araç mahrumiyetine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Dosyada yer alan belgeler ve ruhsatın incelenmesi neticesinde dava konusu ---------- ve ---------- plaka sayılı araçlar arasında 22.04.2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı kazada, davalı -------- ve --------Ş.'nin uzun süreli kiracısı olduğu ---------- plaka sayılı araç için dava dışı --------- tarafından düzenlenen --------- numaralı ZMSS poliçesi ile teminat altına alındığı, 22.04.2022 kaza tarihinin poliçe süresi (30.01.2022 / 30.01.2023) dahilinde olduğu ve Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında davacı vekilinin HMK 124/3 md.gereğince taraf değişikliği talebinin kabulüne karar verildiği davalı ---------Ş.'nin cevap dilekçesi sunmadığı, bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görüldü. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.
Davacının değer kaybı zararına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir. Nitekim, --------- sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; .Uyuşmazlık konusu değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir Mahkememizce bilirkişi heyetinden o rapor tanzim edilmesi talep edilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen denetime açık ve kazanın oluşumu ve fotoğraflara uygun olarak düzenlenen 10/03/2025 tarihli bilirkişi raporda özetle dava dışı---------Ş. ye ait --------- plaka nolu otomobil sürücüsü davalı ---------- %100 (Yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu, davacı tarafa ait --------- plaka nolu kamyon sürücüsü ---------- kusursuz olduğu, davacı tarafa ait ---------- plaka nolu kamyonun kaza nedeniyle 1.400 TL hasar, 3.000 TL araç mahrumiyet ile 1.500 TL değer kaybı tespit edildiği,---------- plakalı aracın dava dışı ----------Ş tarafından 1.400 TL bedel ile onarıldığı, bakiye hasar miktarı kalmadığı, aracı uzun süreli kiralanması nedeniyle ---------Ş nin işleten sıfatını kaybettiği, araç mahrumiyet zararı ve değer kaybından diğer davalı araç sürücüsü ---------- sorumlu olacağı tespit edilmiş olup kusur tespitinin olayın oluş şekli ve trafik kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun değer kaybı tespiti yönünden -------- sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesi ve 92. maddesinin ilgili bentlerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerektiğinden dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile aracın onarıldıktan sonraki piyasa rayiç bedeli arasındaki farkı değer kaybı olarak belirlemiş olması ve davacıya ait aracın daha önce hasar kaydının bulunmaması nedeniyle değer kaybı hesaplamasının yerinde olduğu yine dava konu araçta meydana gelen hasar bedelinin belirlenmesinde hasarlı parçaların tespit edildiği, kazanın oluşumunda hasar gören parçalar ile bilirkişi raporunda yer alan parçaların uyumlu olduğu , dava dışı sigorta şirketi tarafından araç onarılmış olduğundan bakiye hasar bedeli alacağının bulunmadığı anlaşılmış olup davacının 200,00 TL hasar bedeli talebinin reddine, davacı vekilinin 29/05/2025 tarihli talep arttırım dilekçesi ile hak mahrumiyet bedeli tazminatı için 1.500 TL üzerinden, değer kaybı bedeli tazminatımı için 3.000 TL üzerinden karar verilmesini talep etmiş ise de 10/03/2025 tarihli bilirkişi raporda 3.000 TL araç mahrumiyet bedeli, 1.500 TL değer kaybı tespit edildiğinden davanın kısmen kabulü ile dava konusu 1.500,00 TL araç değer kaybının ve 1.500,00 TL( taleple bağlılık ilkesi gereğince) araç mahrumiyet zararının kaza tarihi olan 22/04/2022 tarihinden itibaren dava dışı şirkete ait ve dava şirketin işleteni olduğu aracın ticari araç olması nedeniyle avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
a-Dava konusu 1.500,00 TL araç değer kaybının kaza tarihi olan 22/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
b- Dava konusu 1.500,00 TL( taleple bağlılık ilkesi gereğince) araç mahrumiyet zararının kaza tarihi olan 22/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacının 200,00 TL hasar bedeli talebinin reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gerekli olan 615,40 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 179,90 TL peşin harç, 71,73 TL tamamlama harcı mahsubu ile bakiye 363,77 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu başvurma harcı 179,90 TL, mahsup edilen peşin harç 179,90 TL, tamamlama harcı 71,73 TL harcın olmak üzere toplam 431,53 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 7,50 TL KEP masrafı, 341,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 3.348,50 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre belirlenen 2.137,34 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı -------- Şirketi tarafından yargılama sırasında yapılan 8.000,00 TL bilirkişi ücretinin davanın kabul red oranına göre belirlenen 2.893,61 TL'sinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraflar yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 1.700,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı taraflara verilmesine,
8-Dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunun bulunduğu ve sonuç alınamadığı nazara alınarak, arabuluculuk ücretinin haklılık oranlarına göre taraflardan alınıp hazineye irat kaydına karar verilmesi gerekiyor ise de arabuluculuk dosyasında sarf kararı bulunmadığından arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından dava ya da takip yolu ile tahsil edilmesinde muhtariyetine,
9-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının resen yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yüzüne karşı HMK 341/2. ve Ek Madde 1/2. maddeleri gereğince karar tarihinde miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldıverildi. 10/07/2025