T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/416 Esas
KARAR NO: 2025/384
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/06/2023
KARAR TARİHİ: 08/05/2025
DAVA:Davacı Vekili Mahkememize Sunduğu 13/06/2023 Havale Tarihli Ve Aynı Tarihte Harçlandırdığı Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilim, ------ tapuda kain taşınmaz üzerinde bulunan dairesi ------ meydana gelen depremlerde ağır hasar gördüğünü, müvekkiline ait iş yeri ----- --------poliçe numarası ile sigortalandığını, Poliçede müvekkilinin dairesinin hasarsız olduğu açıkça belirtilmiştir. Ayrıca poliçede müvekkilin adresinin kullanım şeklinin ticarethane kapsamında olduğu açıkça bellidir. İş bu poliçe sigorta şirketinin genel merkezi tarafından da onaylanmıştır. Bunun üzerinde müvekkil poliçe bedelini ödeyerek poliçesin teslim almıştır. İş bu olay özellinde müvekkilin davalılara eksik veya yanlış bilgi vermesi söz konusu olmadığını, Davalı şirketler devasa sigorta şirketleri olup müvekkil nezdinde güven oluşturmuş yani müvekkili yanlış yönlendirerek yapacağı başkaca sigortaların yapılmasını engellediğini, ----- meydana gelen depremde müvekkilin gayrimenkulü hasar görmüş müvekkili ----- kurumuna başvurmuş ve başvurusu adresin Ticarethane olması gerekçesi ile ret edildiğini, müvekkilinin jeoloji mühendisi olup tacir değildir. Davalılardan ----- adına yapılan sözleşmede basiretli tacir olarak değerlendirilecek olan taraflar davalılar olup müvekkilimiz nezdinde güven oluşturulup ---- ana poliçesi tanzim edilmiştir. Davalıların oluşan zararı sözleşme çerçevesinde ve hiç olması ----- kapsamında karşılaması beklenir. ------literatüründe -------- olarak bilinen lütuf ödemesi sigorta şirketlerinin sigortalıları için teminat kapsamına girmeyen ya da teminat kapsamında olup olmadığı tartışmalı olan hasarlarda yaptığı ödemelerdir. Lütuf ödemesi, hasarın tamamını veya bir kısmını karşılayabildiğini, sigorta şirketleri için rizikonun gerçekleşmesi durumunda rizikonun poliçede yer alan teminatların kapsamında olup olmadığı önemli bir durumdur. Zira poliçede yer alan teminatların kapsamında bir riziko gerçekleştiğinde sigorta şirketi sunduğu teminat dâhilinde ödeme yapmakla yükümlü olacağını, ancak bazı durumlarda sigorta şirketleri poliçede yer alan teminat dışında kalan hasarları da karşılayabilir. Olayımız özelinde müvekkil ile---poliçesi tanzim eden aracı şirket ve ------ kurumu müvekkilin bilgisini aşan bir konuda müvekkilinin zararına neden olmuş olup, müvekkilin zararlarının giderilmesi hukuki olacağını, beyan ederek, davanın kabulü ile, 90.480 TL maddi tazminatın 06.02.2023 tarihinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı ------- Tarihli Dava Dilekçesinde Özetle;Müvekkil şirket yönünden pasif husumet ehliyeti bulunmayıp davanın reddi gerektiğini, müvekkil şirket ile davacı arasında yapılan --------- ihtilafın meydana geldiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava konusu haksız fiile dayalı tazminat talebi olduğundan avans faizi talep edilemeyeceğini, davanın konusu haksız fiile dayanan tazminat talebi olup olayda ticari bir unsur söz konusu olmadığından hükmedilecek faiz ticari temerrüt değil yasal faiz olması gerektiğini müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, beyan ederek öncelikle davanın usulden reddine, aksi kanaatte olunması halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvuran üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep etmiştir. Davalı ---------Cevap Dilekçesinde Özetle; Müvekkil kurumur bir ticari işletme olmadığı için, Kuruma karşı açılacak davalar hiçbir zaman nisbi ticari dava niteliğinde olamayacağını, kuruma karşı açılacak davalar ikinci tür ticari davalardan da olmadığını, husumet itirazlarının bulunduğunu, davanın aktif husumet yokluğundan dolayı usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, huzurdaki davaya cevap verilebilmesi için öncelikle HMK 121 md. gereği delillerin tarafımıza tebliği gerektiğini, tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar sigorta kapsamı dışında olduğunu, itibarla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının da belirttiği gibi bazı durumlarda sigorta şirketleri poliçe kapsamında yer alan teminatların dışında kalan hallerde de hasarı karşılayabildiğini, müvekkili kurumun aleyhine tazminat hesaplaması yoluna gidilmesi durumunda dahi; sigortalanan meskenin doğru brüt yüzölçümünün ve yapı tarzının vb. hususların tespiti yapılması gerektiğini, bu doğrultuda eksik/aşkın sigorta hükümleri uygulanarak sigorta bedeli hesaplandığını beyan ederek, davacı vekilinin müvekkil kuruma yapmış olduğu huzurdaki haksız, usul ve yasaya aykırı davanın usulden reddine, aksi takdirde haksız ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikteki talebinin esastan reddine, yargılama masraf ve vekâlet ücretinin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir. 21.01.2025 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle; Deprem tarihi itibariyle bahse konu bağımsız bölümün ortak kullanım alanları hariç yeniden inşa maliyetinin 433.174,00 Türk Lirası, değerinin ise 582.797,00 Türk Lirası olduğu, Rapor tarihi itibariyle dava konusu bağımsız bölümün tadilat maliyetinin 110.000,00 Türk Lirası olduğu, ---------ile teminat altına alınan taşınmazın, tamamı ticari amaçlı kullanılan bir binada yer aldığı, ----- vadeli olarak tanzim ettirilen -------- Davaya konu olan taşınmazın ' -----kapsamında olduğu, ------- ile teminat altına alınan taşınmazın ------tabi olmadığı, Yüce Mahkemeniz tarafından --- tarihinde yaşanan deprem hadisesi sebebiyle -----ödeme yapılması gerektiğine hükmedilmesi halinde davacının talep edebileceği hasar bedelinin 88.670,40 TL olacağı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Taraflar arasındaki davanın, ---------- kaynaklı tazminat istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.-------- Genel Şartlarının "Sigorta Kapsamı Dışında Kalan Binalar" başlığı altında düzenlenen A.2.3 maddesi uyarınca "Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar" --------- kapsamı dışında bırakılmıştır.----- Sigortası Genel Şartlarının "Birden Çok Sigorta" başlığı altında düzenlenen C.3. maddesi "Aynı bina/bağımsız bölüm için birden çok -----yaptırılamaz. Ancak, ---- yapılan bağımsız bölüm veya binanın değeri ----- belirlenen sigorta bedeli tutarının üzerinde ise, bu tutarın üzerindeki kısım için, ------ yapılmış olması kaydıyla, sigorta şirketleri tarafından ihtiyari deprem sigortası yapılabilir." şeklinde düzenlenmiştir.
Dava konusu taşınmazın ----- vadeli olarak ----adına tanzim edildiği, poliçedeki riziko adresinin -----------olarak geçtiği, poliçedeki sigorta bedelinin 90.480,00 TL olduğu, rehin / alacaklı bilgisinin olmadığı, sigortalı taşınmazın kullanım şeklinin ‘’Ticarethane‘’ olarak düzenlendiği, taşınmazın tapu kaydında ‘’İş Yeri‘’ olarak göründüğü ve niteliğinin uyumlu olduğu görülmüştür.Mahkememizce talimat mahkemesi aracılığı ile dava konusu taşınmazda keşif yaptırılmış ve bilirkişi heyet raporu alınmış olup bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda ve ek raporda; dava konusu taşınmazda oluşan hasarın, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen ve 11 ili etkileyen depremlerden kaynaklandığı, deprem tarihi itibariyle bahse konu bağımsız bölümün ortak kullanım alanları hariç yeniden inşa maliyetinin 433.174,00 Türk Lirası, değerinin ise 582.797,00 Türk Lirası olduğu, rapor tarihi itibariyle dava konusu bağımsız bölümün tadilat maliyetinin 110.000,00 Türk Lirası olduğu, ------- teminat altına alınan taşınmazın tamamının ticari amaçlı kullanılan bir binada yer aldığı, ----- vadeli olarak tanzim ettirilen ----- Genel Şartlarına aykırılık gösterdiği, davaya konu olan taşınmazın ' Sigorta Kapsamı Dışında Kalan Binalar ' kapsamında olduğu, -------Poliçesi ile teminat altına alınan taşınmazın ------ olmadığı, ---- tarihinde yaşanan deprem hadisesi sebebiyle --------- kapsamında ödeme yapılması gerektiğine hükmedilmesi halinde davacının talep edebileceği hasar bedelinin 88.670,40 TL olacağı tespit edilmiştir.
Somut olayda dava konusu işyerini bulunduğu taşınmazın "Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar" kapsamında olduğu, dolayısıyla dava konusu taşınmazın ---------poliçesi düzenlenebilecek yapılar kapsamında olmadığından bina zararından davalıların sorumlu olmadığı kanaatine varılmış ve açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanununa göre alınması gerekli 615,40 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 795,3 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Dosyada Suç üstü ödeneğinden karşılanan 335,00 TL posta ve tebligat masrafı, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti, 805,00 TL keşif araç yol gideri, 3030,30 TL keşif harcı olmak üzere toplam 13.170,3 TL yargılama masrafının davacıdan tahsili hazineye gelir kaydına,
4-AAÜT uyarınca davalılar lehine takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Dosyada artan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
6-6325 Sayılı Yasa' nın 18/A maddesinin 11 ve 13. Fıkraları uyarınca ------arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 3.200,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile -------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/05/2025