T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/627 Esas
KARAR NO: 2025/213
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 08/09/2023
KARAR TARİHİ: 12/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle; Davacı müvekkili ...’ ın eşi, diğer müvekkiller ..., ----------, ... ve ----------- da babası olan muris ...'ın 29.04.2023 tarihinde ----------- Plakalı ticari taksinin çarpması sonucu (trafik kazası sonucu) ağır şekilde yaralandığını ve bir gün sonra yani 30.04.2023 tarihinde iş bu trafik kazası nedeniyle vefat ettiğini, kazanın meydana geldiği 29.04.2023 günü saat 16.00 sıralarında sürücü ...'ın kendi sevk ve idaresindeki ----------- plakalı aracı ile ---------- caddesini --------- Barajı istikametine düz seyri sırasında kaza yeri ----------- sokak kavşağında aracının direksiyon hakimiyetini kaybedip yolun solunda kavşak başına yakın noktada ---------- sokağın sağ kısmında --------- plakalı çekiciye bağlı olan ------------ plakalı yarı römorka yük indirme bindirme yapan yaya ...’ ı arada bırakacak şekilde ------------ plakalı yarı römorka çarparak son duruşa geçtiği yayaya çarpmak suretiyle ağır yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini akabinde de iş bu trafik kazası sonucunda bir gün sora yani 30.04.2023 tarihinde müvekkillerin murisi ...'ın vefat ettiğini, bu kazanın oluşumunda ------------ plakalı araç sürücüsü ...’ ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda düzenlenen sürücülere ait kusurlara uymamaktan özellikler 52/1-B maddesini açıkça ihlalden kaynaklı ve TAM KUSURLU (%100 kusurlu) hareketi sonucunda iş bu kaza meydana geldiğini,---------- plakalı aracın, davalılardan -------- Şirketine 13.10.2022- 13.10.2023 tarihleri arasında zorunlu trafik sigortası yapılmış olduğunu, kaza tarihi olan 29.04.2023 tarihi itibariyle de iş bu zorunlu sigorta kapsamında olduğunu, davacı ... için 250.000.-TL Manevi Tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... ve ... Vekili cevap dilekçesinde özetle: Olayın meydana gelişinin tespitinde eksikliklerin olduğunu, zira müvekkilin aracının yoldan istemeyerek savrulmasına sebep olan su birikintisi ile ceza soruşturmasındaki tanık beyanlarında bahsedilen römorkun bağlı olduğu araç hakkında trafik kazası tespit tutanağında ve bilirkişi raporunda üstünkörü bahsedildiğini, yol ----------- caddesi olarak geçsede su birikmesine müsait engebeli ve dar bir yol olduğunu, 29 Nisan 2023 tarihi geçmiş hava durumu kayıtları incelendiğinde yağmurlu olduğunu, bu da sürücü davalının yoldaki su birikintisi iddiasını desteklediğini, yolda bir su birikintisinin mevcut olması ve kendi yolunda giden aracın şerit değiştirecek şekilde savrulmasına sebep olması halinde idarenin de hizmet kusuru ortaya çıkacağını, bu durumda şehir içi bir yol söz konusu olduğu için Belediyenin de davaya dahil edilmesi gerektiğini, Tanıkların tır dediği aracın ve ona bağlı yarı açık römork işyeri önüne yanaştığını ve buradan işyerine eşya taşındığını, bu durumda yolda bir tır ve bağlı römork olarak geçen ancak tanıkların beyanında lift olarak bahsettikleri aracın yol çizgisinin içinde ihtimali yüksektir. Bu da gene kusur durumunu değiştireceği gibi bu aracın ve lift römork olarak geçen araç sürücüsü ve malikinin de davaya davalı olarak dahil edilmesini gerektireceğini, davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. İhbar olunan vekilinin cevap dilekçesini özetle; Huzurdaki davada gidilecek yargı yolunun idari yargı olduğunu, görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğunu, müvekkilinin idarenin işlem, eylemleri idari işlem ve idari eylem niteliği taşıdığından, idari yargının görev alanına girdiğini, idarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusurunun; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleştiğini ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açtığını, kamu tüzel kişilerinin yasalar tarafından kendilerine verilen görev ve yetkilerinin kullanılması sırasında oluşan zararların niteliği itibariyle hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup, bu zararların tazmini amacıyla hizmet kusuruna dayalı olarak açılan davadaki bir uyuşmazlığın idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğini, davacının davasını müvekkili idareye aleyhine ihbar ettiğini, davalı müvekkilinin idarenin ve dava konusu kazanan ------------ olduğu göz önünde bulundurulduğunda yetki itirazlarının kabulü gerekli olduğunu, ------------ Mahkemelerinin yetkili olduğunu, yetki yönünden reddini talep ettiklerini, kazanın meydana gelmesinde ------------- plakalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, bu durumun birden fazla belge ile sabit hale geldiğini, davalının ihbar talebinin sorumluluktan kaçma amacı taşıdığını, dava konusu kazaya ilişkin olarak düzenlenen kaza tespit tutanağı ile dosyada ve ceza dosyasında aldırılan tüm bilirkişi raporlarından da görüleceği üzere meydana gelmesinde davalı sürücünün tam ve asli kusurlu olduğunu, davanın öncelikle görevli yargı kolunun idari yargı olması nedeni ile görevsizlikten reddini, davanın müvekkili idare bakımından husumetten reddini, mahkeme aksi kanaate ise esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davacılar vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesini özetle; Bilirkişi heyetinin 23.01.2025 tarihli gerek kusur gerekse hesap yapıldığı tarihteki asgari ücret miktarı nazara alınarak yapılan Aktüerya hesabına ve müvekkillerden ...'ın destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zarara diyeceklerinin bulunmadığını, hüküm tarihinden önce asgari ücretin artması halinde 23.01.2025 Tarihli Bilirkişi Heyeti Raporunda hesaplanan 1.376.240,18 TL Maddi Tazminat hesaplamasını kabul etmediklerini, iş bu 23.01.2025 Tarihli Hesap Bilirkişi Raporundan sonra ve karar tarihinden önce artan yeni asgari ücret miktarı nazara alınmak suretiyle dosyanın yeniden Maddi Tazminat hesabı yapılması ve yeni asgari miktarına göre Maddi tazminat tespiti için dosyanın aktüerya bilirkişisine tevdi ile bilirkişiden rapor alınmasını talep ve beyan etmiştir.
Davalılar vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesini özetle; Müteveffanın emekli olduğunu, hesaplama vergi iadesi dahil edilen 22.104,00 tl üzerinden değil 18.591,02 TL üzerinden yapılması gerektiğini, pasif dönem de bulunan Müteveffa için sadece çalışanların yararlanabileceği vergi istisnasının tazminat hesabına katılmaması gerektiğini, raporda aktif ve pasif dönem ayırımı yapılmadan Müteveffa nun bakiye ömür sonuna kadar vergi istisnası dahil net asgari ücret olan 22.104 tl gelir elde edeceği kabul edildiğini, 2022 yılından itibaren kaldırılan ----------- yerine getirilen vergi istisnasından sadece çalışanlar yararlanabileceğini, 2025 yılında vergi istisnası tutarı yaklaşık 3513 tl olduğunu, bu tutarın 22.104 TL den mahsubu sonucu bulunan 18.591 tl üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, Ayrıca sigorta şirketine yapılan ödeme güncellenmediğini, davadan önce ödeme yapılması halinde bu ödeme yasal faiz ile güncellenmesi gerekeceğini, ayrıca davadan önce ödeme yapılmış ise önce ödeme tarihi verilerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, kök rapora ve ek rapora itiraz ettiklerini, itirazlarını gerekçeli şekilde cevaplayacak ve değerlendirecek şekilde rapor alınmasını talep ve beyan etmiştir.Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davacıların murisinin ölümü nedeni ile 6098 sayılı TBK m. 53 gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı sürücünün sevk ve idaresindeki ticari taksi ile ------------ caddesi üzerinden olay yerine doğru seyirle ilerlerken 2918 sayılı K.T. Kanunu Md.S2/1-b' de belirtilen emredici kurala uyarak, dikkat ve özen yükümlülüğü ile hareket etmesi, hızını kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurması gerekirken bu kuralı ihlal ederek seyir hızı ile kavşağa ve olay yerine doğru ilerlediği; ifadesinde belirttiği yolda su birikintisi gördüğü, su birikintisine girmemek için frene bastığı ancak aracının su birikintisine girmesine engel olamadığı şeklindeki beyanının da yolun seyir istikametine göre görüşün uzak mesafeden açık olması, görüşe engel cisim bulunmaması ve ilgili maddede belirtildiği şekilde hızını yeteri kadar azaltmadığı, profesyonel sürücü gibi gerekli kurallara uyarak objektif olarak ön görülebilir ve önlenebilir durumdaki kazaya engel olacak şekilde dikkat ve özen yükümlülüğü ile profesyonel ticari araç sür gibi hareket etmediği; dalgınlığı sebebiyle ilgili mevzuat hükümleri bakımından, dava konusu kazanın oluşumunda tamamen kusurlu olduğu, ayrıca ceza dosyasında da davalı sürücünün tamamen kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamına uygun, ayrıca ceza mahkemesinden alınan rapor ile de bir bir birini doğrulaması sebebiyle hüküm kurmaya elverişli yasal ve yeterli bulunmuş, bu yöne ilişkin tüm itirazların reddi gerekmiştir. Dava dışı sigorta şirketi yargılama sırasında ödeme yapmış olmakla yapılan ödemeler hesaplamada dikkate alınmış ve hesaplamada tenzil yapılmıştır. Aktüerya bilirkişi raporu mahkememizce usul ve yasaya uygun olarak kabul edilmiş bu rapor doğrultusunda davacı eş lehine maddi tazminata hükmedilmiştir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir. Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86) İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3) Davacıların manevi tazminat talebi yönünden : bilindiği gibi Yargıtay kararlarına göre manevi tazminatın özgün bir nitelik taşıdığı belirtilmekte---------Hukuk Dairesinin kararında belirtildiği üzere: Hükmedilecek bu para zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasına da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sırını onun amacına göre belirlenmelidir, taktir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Kusur tazminat için bir şart ya da engel olmamakla birlikte tazminatın belirlenmesinde gözetilecek bir unsurdur, şu halde hakim olayın özelliklerini tarafların özel hallerini gözeterek adalete uygun bir biçimde tazminatı belirleyecektir. Özel hal ve şartlardan maksat , olayın özellikleri olup her olaya göre değişir. Ölen şahıs muris ölüm tarihinde 59 yaşında ve geride eşi ve dört çocuğu kalmıştır. Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosyada tarafların tespit edilen sosyo ekonomik durumlarına göre aşadaki miktarlarda davacıların yaşları, yakınlık dereceleri davalı sürücünün kusur durumu, sosyo ekonomik durumları değerlendirilerek eş ve çocuklar lehine manevi tazminata hükmedilmiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN KABULÜ ile; Davacı ... için 814.859,68 TL maddi Tazminatının davalılardan olay tarihi 29.04.2023 tarihinden itibaren işleyeyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı vekilinin fazlaya ilişkin taleplerinin talebi gibi saklı tutulmasına
2-Davacıların MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN KISMEN KABULÜ ile; a- Davacı ... için 300.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 29.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine
b- Davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 29.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine
c- Davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 29.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine
d- Davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 29.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine
e- Davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 29.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine
2-Başlangıçta peşin olarak alınan 5.465,14 TL harcın ıslah/tamamlama harcı 2.784,00 TL ile birlikte, alınması gerekli olan 103.486,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 95.237,76 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu başvuru harcı 269,85 TL, posta ve tebligat gideri 944,50 TL, bilirkişi ücretleri 12.000,00 TL olmak üzere toplam 13.214,35 TL yargılama masrafının, davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 8.289,67 TL yargılama masrafına, peşin harç 5.465,14 TL, ıslah/tamamlama harcı 2.784,00 TL ile birlikte eklenerek sonuç olarak 16.538,81 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 4.924,68 TL yargılama masrafının davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... tarafından bilirkişi masrafı olarak yapılan 4.000,00 TL yargılama giderinin davanın reddedilen kısma isabet eden 1.490,70 TL 'sinin davacılardan alınarak davalı ... 'a verilmesine, kabul edilen kısma isabet eden 2.509,30 'sinin davalı ... üzerinde bırakılmasına,
5-Maddi tazminat davası yönünden davacı ... yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 126.094,36 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'e verilmesine,
6-Manevi tazminat davası yönünden davacı ... yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 48.000,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'e verilmesine,
7-Manevi tazminat davası yönünden davacı ... yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 30.000,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'ya verilmesine,
8-Manevi tazminat davası yönünden davacı ... yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 30.000,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'ya verilmesine,
9-Manevi tazminat davası yönünden davacı ... yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 30.000,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'ya verilmesine,
10-Manevi tazminat davası yönünden davacı ... yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 30.000,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'a verilmesine,
11-Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davası yönünden davalılar yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden hüküm yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 10/2 maddesi uyarınca 48.000,00 TL TL avukatlık ücretinin davacı ... 'den alınarak davalılara verilmesine,
12-Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davası yönünden davalılar yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden hüküm yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 10/2 maddesi uyarınca 30.000,00 TL TL avukatlık ücretinin davacı ... 'dan alınarak davalılara verilmesine,
13-Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davası yönünden davalılar yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden hüküm yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 10/2 maddesi uyarınca 30.000,00 TL TL avukatlık ücretinin davacı ... 'dan alınarak davalılara verilmesine,
14-Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davası yönünden davalılar yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden hüküm yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 10/2 maddesi uyarınca 30.000,00 TL TL avukatlık ücretinin davacı ... 'dan alınarak davalılara verilmesine,
15-Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davası yönünden davalılar yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden hüküm yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 10/2 maddesi uyarınca 30.000,00 TL TL avukatlık ücretinin davacı ... 'dan alınarak davalılara verilmesine,
16-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine, artan delil avansının yatıran davalıya iadesine,
Dair, taraf vekilleri yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde dilekçe ile başvurulacak İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.12/03/2025