T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/597 Esas
KARAR NO : 2025/244
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/09/2021
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 10/09/2021 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine ---------İcra Müdürlüğü'nün ---------- esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin tebliğ olduğunu, davalı şahsın tebliğ aldığı ödeme emrine karşı haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve icra takibini durdurduğunu, müvekkili şirketin dağıtımını yaptığı ve ileride dağıtımını yapabileceği gazli veya ve gazsız ürünler ile kullanım amaçları bakımından eş ürünlerin şirketten düzenli ve sürekli satın alınması ve müşterilere satışa sunulmasından dolayı aralarında ticari ilişkininin bulunduğunu, davalı şirketin aralarında bulunan sözleşmeye aykırı davranarak müvekkili şirkete hiçbir bildirimde bulunmaksızın satış noktasındaki faaliyetine son verdiğini, müvekkili şirkete hiçbir ihtar yahut bildirimde bulunmadan kapattığı müvekkili şirket tarafından haricen öğrenildiğini, davalı işletmenin müvekkili şirketten satın alacağı müvekkili şirkete ait gazlı/gazsız ürünlerin satışını "--------- Mah. --------- Bulvarı No:-------- ---------- ----------- Şirketi adresinde gerçekleşmesi gerekirken, herhangi bir faaliyetin bulunmadığını, söz konusu adreste farklı bir işletmenin varlığının tespit edildiğini, davalı şirket uyuşmazlığın barışçıl yolla çözümlenebilmesi amacı ile arabulucuğuna davet edildiğini, ancak müzakere edilen hususlar hakkında anlaşmaya varılmadığını, haklı davasının kabulüne, borçlunun ----------İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı tarafça haksız ve kötü niyetli yapılmış olan itiraza karşılık davalı aleyhine hükmolunan meblağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili 01/03/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davacı firma ile yaptığı sözleşmede firmanın işletmeci tanımı yapıldığı, sözlemenin 7. Satırında ---------- ŞTİ'nin tüm satış noktalarını kapsadığı belirtildiğini, tek bir şube veya tek bir adres için değil müvekkili şirketin tüm şubeleri bu kapsamda olduğunu, davaya konu edilen adresin, o tarihte müvekkili şirket merkezinin olduğu için sözleşmeye basılan kaşede bulunan adres olduğunu, bu adresin nakili davacı şirketin bayisi ve çalışanları ile şifaen paylaşıldığını ve herhangi bir ilave tebligata gerek olmadığı kendilerinden şifaen duyulduğunu, müvekkili şirketin sözleşme tarihinde 3(üç) olan şube sayısı ile birlikte sözleşmeden sonra ilave açılan 3 (üç) yeni şubesinde de davacı firmanın ürünlerini satmaya devam ettiğini, toplamda 6 ( altı) şube, açılış ve nakil gibi işlemler davacı firmanın o dönemlerde görevli bayii ve yönetici personellerine şifai olarak bilgi verildiğini, müvekkili şirket şuan son dönemde 4 şube olarak faaliyette ve halen aktif bayii olan ------------ ile alışverişe devam ettiğini, bunun yanında ise müvekkili şirketin, "sözleşmede herhangi bir son tarih olmadan alım miktarı dolana kadar" şeklinde imzalanan sözleşmeye aykırı bir tutumu söz konusu olmadığını, davacı şirketin, ticari ahlakın dışında hareket ederek müvekkili şirketin nakil yaptığı tek bir şube üzerinden (bulunduğu bölge de görev yapan tüm personellerin bilgisi dahilinde olmasına rağmen) müvekkiline ulaşma gayretinde bile bulunmadan, cari alımın devam ettiğini kontrol ihtiyacı hissetmeden, müvekkili şirketin şube hareketlerinden yaptığı nakil ve yeni şubelerinden bayiilerinin ve bu bayilerde çalışan tüm personelin yetkili yetkisiz bilgisi olduğunu, davacı şirketin, müvekkili ile iletişime geçmek yerine müvekkili şirketin nakletmek suretiyle taşıdığı bir şubesine noter gönderip müvekkilinin orada olmadığını tespit ettirdiğini, bu bilgiyi bayiisine bayisinde çalışan herhangi bir elamanına, bayisinde bulunan yönetici elemanına ve hatta tüm sistemlerinde kayıtlı bulunan iletişim numaralarından aramak kaydıyla kendilerinden de öğrenebileceğihi satış ekranlarından da müvekkiline kesilen faturaları görmeleri mümkün olduğunu, davacı firma adına müvekkili şirketle sözleşme imzalayan ----------- bayiiliğine sonlandırarak müvekkili şirkete hizmet vermeyi bıraktığını, bu nedenle müvekkili şirketin, belli bir dönem hizmet alamadığı, bölgeye geçici hizmet veren --------- bayiisi ---------- önceki bayii ile olan çalışma koşullu anlaşmaya uymadığını, (alınan ürünlerin uygun vadede ödenmesi) tamamen peşin çalışma koşulunda dayatması şekliyle ve devamında da aynı işlemlerin devam etmesine rağmen ticaret içerisinde olabilir mantığıyla kendilerini anlayışla karşılayıp verilmeyen hizmette kaybettiği satış ve ciroları kendilerine sorun yapmadığını, davanın reddine ve müvekkili şirkete yapılan bu haksız ticari itibarın zedelenmesine sebep oldukları gerekçesiyle doğabilecek hakları saklı kalması kaydıyla karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:------------ Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 28/09/2021 tarihli müzekkere cevabı,
---------İcra Müdürlüğü'nün ------------ Esas numaralı dosya Uyap sureti,
- Mali Müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen 18/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davalı ------------ ŞTİ nin 2019-2020-2021 yılları arası ticari defterlerinin incelenmesi ve rapor düzenlenmesi istenmiştir.
Davalı -----------ŞTİ. “nin 2019, 2020, 2021 Yılı Yevmiye Defteri,Defteri Kebir ve Envanter Defteri bilgileri yukarıdaki gibi olup, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde noter onayı yapılmış olup, 2019,2020 ve 2021 Yılı Yevmiye defteri kapanış tasdiki yasal süresi içinde noter onayı yapılmıştır.
Davalı --------şti, 2019 Yılının Mart-Haziran aylarında davacının bayisi ----------- Şirketi ile çalışmıştır.2019 Haziran ayından itibaren davacının bayisi --------- Şirketi ile çalışmıştır.
Davacı -----------Ş. nin ---------- Bayilerinin davalı -----------ŞTİ “ne kestikleri faturaların dökümü davalının resmi defterine dava ile ilgili tüm faturaların bedellerinin--------- ödenmiş gibi kayıt girmiştir." şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
--------- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait ----------- Talimat sayılı dosyası ile Mali Müşavir bilirki tarafından tanzim edilen 03/04/2024 tarihli bilirkişi raporu,
Mali Müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen 03/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava dışı ----------- şirketinin 2019-2020-2021 defterlerinin elektronik defter olarak tutuldukları, usulüne uygun tasdiklerinin yapıldığı, aylık beratlarının süresi içinde gelir idaresi başkanlığına gönderildiği, ticari defterlerdeki kayıtların muhasebe ilkelerine ve muhasebe genel tebliğine uygun olarak yapıldığı, kayıtlara esas belgelerin mevcut olduğu, kendi lehine delil vasfında oldukları,
Dava dışı şirketin 2019 yılı ticari defterlerine göre davalı şirketle 3 adet cari hesabının işlem gördüğü herhangi bir borç yada alacağının olmadığı ,
2020 ve 2021 yıllarında ticari bir ilişkilerinin olmadığı,
Dava dışı şirketle davalı şirket arasında ticari bir sözleşme olmadığı ,
Hususları tespit edilmiş olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.
------------ Talimat sayılı dosyası ile Mali Müşavir bilirkişisi tarafından tanzim edilen bilirkişi ek raporu,
Mali Müşavir bilirkişisi tarafından tanzim edilen bilirkişi ek raporunda özetle; "Dava Dışı ------------ Şirketi 'nin 2019 Yılı Yevmiye Defteri, Defteri Kebir ve Envanter Defteri bilgileri yukarıdaki gibi olup, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde noter onayı yapılmış olup, 2019 Yılı Yevmiye defteri kapanış tasdiki yasal süresi içinde noter onayı yapılmıştır. 2020-2021-2022 Yıllarında E Defter Mükellefiyeti başlamış olup, Envanter Defteri noter açılış tasdiki yasal süresi içinde yapılmıştır. Davalı ---------şti, 2019 Yılının Mart-Haziran aylarında davacının bayisi ----------- Şirketi ile çalışmıştır. 2019 Haziran ayından itibaren davacının bayisi ----------- Şirketi ile çalışmıştır. Davacı ---------ş. nin --------- Bayilerinden dava dışı ---------- Şirketi' nin davalı ----------şti 'ne kestiği faturaların dökümü ve aldığı ödemelerin dökümü dava dışı ------------ Şirketi' nin resmi defterine göre yukarıdaki gibidir. Dava dışı ----------- Şirketi' nin resmi defterine göre, dava tarihi 10.09.2021 itibariyle davalı -----------şti'nin dava dışı ----------- Şirketi'ne 7.488,55 TL. borcu bulunmaktadır. 2021 Yıl sonu itibariyle 3.162,11 TL. borcu bulunmakta, 2022 Yıl sonu itibariyle 48,47 TL. borcu bulunmaktadır." sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
-Mali Müşavir bilirkişisi tarafından tanzim edilen 24/12/2024 tarihli bilirkişi raporu,
Mali Müşavir bilirkişisi tarafından tanzim edilen 24/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Raporumuz içerisinde yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası, davacı yana ait 2017-2018-2019-2020-2021 yılı ticari defterleri ve dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
7.1 Davacı yan tarafından incelemeye sunulan 2017-2021 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu,
7.2 Hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, sözleşmenin davacı şirket tarafından haklı nedenle feshedildiğine ilişkin hüküm kurulması halinde;
7.3 Davacı yanın davalı yandan takip tarihi olan 07.08.2020 tarihi itibarıyla 14.122,66 TL alacaklı olduğu,
7.4 Davacı yanın 13.833,40 TL ----------- Hesabı Bedelsiz Ürün Alacağı için 3095 sayılı yasaya (Md.2) istinaden icra takip tarihi olan; 07.08.2020 tarihinden itibaren değişen oranında avans faiz talep edebileceği,
Davacı yanın 289,26 TL (280,66 TL Tespit ve 8,60 TL ihtar) masrafı için 3095 sayılı yasaya (Md.1) istinaden icra takip tarihi olan; 07.08.2020 tarihinden itibaren değişen oranında yasal faiz talep edebileceği,
7.5 Tarafların, inkâr tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin muhterem Mahkemenizin takdiri içinde kaldığı" sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; Davacı bayisi ----------Şti ile davalı arasında imzalanan Bayılık Bölgesi Direkt Satış Noktası Sözleşmesinin feshine dayalı olarak sözleşmenin 3. maddesine konu davalıya verilen ürünlerden kaynaklı alacaklarının tahsili istemiyle başlatılan ---------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı dosyası ile 14.122,66 TL'nin tahsili istemiyle başlatılan takibe itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.İtirazın iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunu madde 67 vd. düzenlenmiştir. Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.Dosya kapsamından; davacı tarafından davalı aleyhine 10/08/2020 tarihinde ---------- İcra Dairesi'nin ------------ Esas sayılı dosyasıdosyası ile başlatılan 8,60 Tl ihtar posta masrafı, 13.833,40 Tl ----------- hesabı bedelsiz ürün alacağı ,280,66 Tl noter masrafı olmak üzere toplam 14.122,66 TL'nin ödenmesinin talep edildiği, davalının yasal süresinde takibe itiraz ettiği, davacının bir yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptalini talep ettiği görülmektedir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; HMK'nın 190 maddesi uyarınca ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Davacı bayisi ----------- Şti ile davalı arasında imzalanan Bayılık Bölgesi Direkt Satış Noktası Sözleşmesinin imzalandığı, davacı şirketin dağıtımını yaptığı ve ileride dağıtımını yapabileceği gazli veya ve gazsız ürünler ile kullanım amaçları bakımından eş ürünlerin şirketten düzenli ve sürekli satın alınması ve müşterilere satışa sunulmasından dolayı aralarında ticari ilişkininin bulunduğunu, davalı şirketin aralarında bulunan sözleşmeye aykırı davranarak gazlı/gazsız ürünlerin satışını "--------- Mah. --------- Bulvarı No:---------- ----------"----------- Şirketi adresinde gerçekleşmesi gerekirken, herhangi bir faaliyetin bulunmadığını, davacı şirkete hiçbir bildirimde bulunmaksızın satış noktasındaki faaliyetine son verdiği iddiası ile Sözleşmenin 3 .maddesi gereğince verilen 13.833,40 Tl ----------- hesabı bedelsiz ürün alacağı ile noter masrafı ve ihtar posta masrafını tahsilini talep etmiştir. Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesinde davalı -------------şti, 2019 Yılının Mart-Haziran aylarında davacının bayisi ------------ Şirketi ile ,2019 Haziran ayından itibaren davacının bayisi------------ Şirketi ile çalışmış olduğu davalının resmi defterine dava ile ilgili tüm faturaların bedellerinin ----------- ödenmiş olduğu yine dava dışı davacının bayilerine ait defterlerin incelenmesinde davalı ile ticari ilişkilerinin devam ettiği tespit edilmiştir.
Dosyada yer alan sözleşmenin incelenmesine
Davacı yan adına dava dışı bayisi ile davalı yan arasında bila tarihli Bayilik Bölgesi Direk Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin başlangıç tarihinin 15.07.2017 olduğu, sözleşmenin taraflarının “Şirket, Bayi ve İşletmeci” olduğu,
o Şirket: ----------Ş.(Davacı),
o Bayi: ------------ (Dava dışı),
o İşletmeci: ------------Şti. (Davalı) olduğu,
o İşletmecinin (davalı yanın) İşyeri adresinin “---------- Mah. --------- Bulvarı No:---------” olduğu,
o İşletmeci’nin işletmesi, işyeri ve müştemilatı --------- ŞTİ. adı altında işletilecek olan tüm satış noktalarının “Satış Noktası” olduğu,
Genel hükümler başlığının 3. Maddesinde; “İŞLETMECİ, haksız bir nedenle Şirket'e iade etmemek koşuluyla toplam 3.500(üç bin beş yüz) kasa/ koli miktarında ve Özel Hükümlerde belirtilen ürünü, Şirket'ten satın almak suretiyle müşterilerine satmayı planlamaktadır. Sözleşme herhangi bir süre sınırlaması olmaksızın iş bu satış miktarının tamamlanması ile birlikte kendiliğinden sona erecektir.” hükmünün bulunduğu,
Genel hükümler başlığının 7. Maddesinde; “İşletmeci, Şirket'in yazılı onayını almadan, bu sözleme ve olmuşsa eklerindeki hak ve/veya yükümlülüklerini başkasına devir ve temlik etmemeyi sözleşme süresince Satış Noktası'nda sözleşmenin devam ettirilmesine etki edecek hiç bir değişiklik (satış noktasını kapatmak, devir ve temlik etmemeyi, faaliyet türünü değiştirmek vb.) yapmamayı kabul ve taahhüt eder..” hükmünün bulunduğu,
Genel hükümler başlığının 10. Maddesinde; “İŞLETMECİ, bu Sözleşme ve oluşmuşsa eklerinde yer alan yükümlülüklerinden herhangi birine uymaması halinde, ŞİRKET’ in ve/veya BAYİ'nin önceden kendisine uyanda bulunması, önel tanıması, hüküm alması veya başkaca bir merasim uygulaması asla gerekmeksizin, hem işbu Sözleşmeyi tek yanlı olarak feshetmekte (bozmakta) serbest ve yetkili olacağı...” Taraflar arasında Münakit Sözleşme'nin "Özel Hükümler" başlıklı bölümü 1.Maddesinde; “BAYİ işletmecinin Sözleşme hükümlerine süresi boyunca uyacağı inancıyla ve bir defaya mahsus olmak üzere, fatura karşılığında ona belirtilen ürün ve/veya malzemeleri promosyon amacıyla, %100 iskontolu olarak verecektir. Ancak İşletmeci, sözleşmenin işbu Sözleşme'de öngörülen yükümlülüklerine aykırı davranması neticesinde süresinden önce sona ermesine sebebiyet vermesi üzerine, bu malzeme ve ürünlerin rayiç değerlerinin------------ usulü belirlenecek olan kısmını KDV'si ile birlikte BAYİ'ye ve/veya ŞİRKET'e iade edecektir..” hükmünün bulunduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı taraf davalının aralarında bulunan sözleşmeye aykırı davranarak gazlı/gazsız ürünlerin satışını "---------- Mah. ----------- Bulvarı No:---------- ----------" --------- Şirketi adresinde gerçekleşmesi gerekirken, hiçbir bildirimde bulunmaksızın satış noktasındaki faaliyetine son verdiği iddiası ile Sözleşmenin 3 .maddesi gereğince verilen ---------- hesabı bedelsiz ürün alacağı ve diğer fesih masraflarını talep etmiş ise de tarafların ve dava dışı davacı bayilerinin ticari defterlerinde yapılan incelemede davalı -----------şti, 2019 Yılının Mart-Haziran aylarında davacının bayisi ------------ Şirketi ile ,2019 Haziran ayından itibaren davacının bayisi ----------- Şirketi ile ticari ilişkisinin devam ettiği , Sözleşmenin 7. maddesinde sözleşmenin devamına etki edecek şekilde değişikliğin fesih sebebi olarak öngörüldüğü ,yapılan incelemede ise ticari ilişkinin devam ettiği, davacı tarafından dosyaya sunulan sözleşmenin fesih ihtarının davalıya tebliğ edildiğine ilişkin bir belgenin de dosya da bulunmadığı ve davalı tarafın ticari ilişkisinin dava dışı davacı bayileri ile devam ettiğinden feshin haklı olmadığı kanaatine varıldığından davalının ------------ hesabı bedelsiz ürün alacağı ve diğer fesih masraflarını talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın başlangıçta peşin olarak alınan 241,18 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 374,22 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 14.122,66 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca resen yatıran ilgili tarafa iadesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A maddesinin 11 ve 13. fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda HMK 341/2. ve Ek Madde 1/2. maddeleri gereğince karar tarihinde miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 20/03/2025