T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/829 Esas
KARAR NO : 2025/200
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 15/12/2021
KARAR TARİHİ : 06/03/2025
DAVA :Davacı vekili mahkememize sunduğu 15/12/2021 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin çalışanlarından olan ...'un, müvekkiline ait işlerin tamamını organize eden bir pozisyonda çalıştığını, ancak ...'un, müvekkilinin anlaştığı rakamlar dışında farklı taleplerde bulunduğunu, müvekkilinin kabul etmemesi üzerine, kendisine baskı yaparak davaya konu senedi davalı firma adına imzalattığını ve bunun yanında davalı firma ile ayrı bir sözleşme imzaladığını, müvekkilinin davalı firma hakkında bilgi sahibi olmadığını ve görüşme ile anlaşma içerisinde olmadığını, müvekkiline ait şirket ile davalı şirket arasında herhangi bir taşeronluk sözleşmesi bulunmadığını beyan ederek, müvekkilinden zorla alınan 15/12/2021 vade tarihli 289.000,00 TL'lik senedin iptaline ve borçlu olunmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili 04/05/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili firma ile davacı firmanın üstlendiği inşa ve tamirat işi hususunda 13.06.2021 tarihinde taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, davacının firmanın tüm işçilerin ----------- girişlerini ve prim ödemelerini, hak edişlerini, malzemelerin ücretlerini ve iş bedeli olarak anlaşılan ücreti ödemekle mükellef olduğunu, müvekkili firmanın sözleşmenin kurulmasının ardından ifaya başladığını, teknik işlerin gerektirdiği malzemeleri edindiğini, davacının ise sadece işçilerin sigortasını yaptığını, bunun haricinde, kullanılan malzemeler ve işçilerin hak edişlerine dair hiçbir ödeme yapmadığını, işçilerden sorumlu ...'un, işçilik alacakları için davacı firma ile defalarca görüştüğünü, tanzim edilen fatura bedellerinin tahsil edilemediğini beyan ederek, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:-...'a ait ---------- sorgu Uyap sureti,
----------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 02/02/2022 tarihli müzekkere cevabı,
----------- 31/01/2022 tarihli müzekkere cevabı,
---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı icra dosyası Uyap sureti,
------------ Cumhuriyet Başsavcılığı Genel Soruşturma Bürosu'nun 06/06/2022 tarihli müzekkere cevabı ile --------- CBS dosya Uyap sureti,
------------ Belediye Başkanlığı Yazı İşleri Müdürlüğü'nün 27/01/2023 tarihli müzekkere cevabı,
----------- Şirketi'nin 24/01/2023 tarihli müzekkere cevabı,
------------Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün 20/01/2023 tarihli müzekkere cevabı,
------------- Şirketi'nin 27/01/2023 tarihli müzekkere cevabı ile davacı ...'a ait ıslak imza örneği aslı,
------------ Şirketi'nin 20/01/2023 tarihli müzekkere cevabı,
------------ Bankası'nın 26/01/2023 tarihli müzekkere cevabı ile ...'a ait ıslak imza örneği aslı,
----------- Şirketi tarafından sunulan Temel Bankacılık Hizmet Sözleşmesi aslı,
------------ Şirketi'ne ait ...'a ait ıslak imza örneklerinin bulunduğu evrak aslı,
----------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 02/02/2022 tarihli müzekkere cevabı,
-Mahkememiz 17/01/2023 tarihli celsesi ile davalı tanığı ... ve davalı tanığı ...'ya ait tanık beyanları,
Davalı tanığı ... beyanında; Ben bağımsız olarak kalfalık yapmaktayım. 18/06/2021 tarihinde davalı şirketin sahibi olan ... ile ----------- karargah binası onarım işi ile ilgili olarak aramızda şifahen anlaşma yaptık. İnşaatı bitirdik. Ödemeyi de ...'dan aldım. Benim muhattabım oydu. Benim davaya konu senet ile ilgili herhangi bir bilgim yoktur. ...'un --------- ile yaptığı anlaşma hususunda bilgi sahibi değilim. Benim senedi görmüşlüğüm de yoktur. Ben davacıyı bir defa gördüm. Bana da askeriyede şantiye şefi olduğu söylendi. Onun dışında bu kişiyi hiç görmedim. Bizim bağlantımız ve yaptığımız anlaşma ... ile idi. Benim bildiğim kadarı ile inşaat işinde yüklenici ----------- imiş. Ben evrak üzerinde buna dair bir şey görmedim. Davalı ... da onun işini yapan kişi idi. Benim anlaşmam da ...'la idi. Ben sadece ------------ inşaat alanına bir kere geldiğini ve ...'a borcunu vereceğini söyledi. ... buna karşılık bir şey söylemedi. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir." beyanında bulundu,
Davalı tanığı ... beyanında; Ben 2021 yılının altıncı ayında davalı ...'un yanına yardımcı olmak ve kar ortağı olmak için davacının daha öncesinde ihalesini almış olduğu karargah binası onarım işine dahil oldum. Davacı 1.000.000,00 TL gibi ihaleye çıkan inşaat işini 680.000,00 TL civarında bir bedel ile kendisine almış ancak inşaat işini bitirecek gücü olmadığından davalı ... ile anlaşmış. ... da yardım için aradığında ben de az önce söylediğim şekilde bu işe dahil oldum. Yapılacak iş 1600 metrekarelik 3 katlı karargah binasının yıkımı, tadilatı, dış cephe çatı onarımı, yer seramiklerinin kaplanması, peteklerin takılması, çelik kapıların yapılması, pimapen değişimi ve cam değişimi, alçı boya işleri, elektrik tesisat işleri, tavan işleri, ikili komutan kapısı yapımına ilişkindir. Biz inşaat işinin %95'ine tekabül eden malzeme ve işçilik bedelini ... ile birlikte ödedik. Malzeme temin ettiğimiz şirketler----------, --------- Şirketleri idi. Diğer tesisat işi yapan firmayı hatırlayamadım. Davacı ilk defa askeriyeden iş aldığını ve sicilinin bozulmamasını istediği için davalı ile beraber bu işe devam ettik. Benim askeriyeye giriş çıkış kayıtlarım da vardır. Sigortalı olarak gelen işçileri davacıya bildiriyorduk. Ancak işçilerin tüm ödemesini ben ve ... yapıyorduk. Bizin işin %95'ini tamamladığımızda davacı askeriyeye talimat vererek içeriye girmemiz konusunda bizi engelledi. Yapılan hesap sonucunda davacının davalı ...'a 289.000,00 TL borcu vardı. Bizler içeriye giremeyince kışlanın hemen giriş cadde başında bulunan çay ocağında davacı ve davalı ... ile birlikte bir araya geldik. Davacı ile davalı orada hesaplaştılar. Davacı 289.000,00 TL senet vereceğini söyledi. Senedi orada yazıp verdi. Davalının bu esnada davacıya herhangi bir şekilde zorlaması, baskı altına alması söz konusu olmadı. Zaten etrafımız da kalabalıktı. Senet alındıktan sonra davalı ... bunu tahsile koydu. Protesto koymamıza ve bu durumu ihbar etmemize rağmen ödeme günü davacı beni arayarak ödeme yapacağını ancak o gün parasının olmadığını ve sicilinin bozulmaması adına senedi geri çekmemizi istedi. Hatta benden habersiz bankanın müşteri temsilcisine ulaşarak benimle görüştüğünü, senedin geri çekilmesi gerektiğini söylemiş. Banka temsilcisi de sonrasında beni aradı. Ben de kendisine senedi geri çekmeyeceğimizi söyledim. Senede ödeme yapılmadı. Şu an icra takibi devam etmektedir. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir." beyanında bulunduğu anlaşılmıştır.------------ Talimat sayılı yazısı ile tanık ------------, tanık ------------- ve tanık ------------- beyanlarının alındığı, Davacı Tanığı ---------- beyanında; " Davalı ----------- Şirketi Temsilcisi ------------- uzaktan tanırım. Ayrıca ... mütaahit yapar, ------------- taşeron işçiliği de yapar. Ayrıca ... benim kardeşimin sınıf arkadaşı olur. --------- ---------- iş aldı. Benden yardım istedi. Bende araştırma yaptım. ------------ isimli kişi ile arkadaş aracılığı ile bağlantı kurdum. Aralarındaki iş sağlandı. Ben bunların aralarında köprü idim. Belirli bir aşamaya kadar iş getirildi. Son aşamaya doğru ilerlerken aralarında anlaşmazlık çıktı. ----------- alacağının olduğunu söyledi. ----------- da alacağının olmadığını iddia etti. Bu aşamada beni araladılar. Bu işin nasıl çözüleceğini söylediler. Bende para işine ben karışamam. Siz kendiniz aranızda halledin dedim. ---------- beni arayıp --------- senet almam gerektiğini söyledi. Bende şu an----------- den senet alma, bilirkişi çağırın sizi uzlaştırsın dedim. Daha sonra alacak verecek varsa halledersiniz dedim. Ben bunları söylememe rağmen ---------- ...'dan 289.000 TL 'lik senet alıp, işleme koymuş, Ben bu hususları ikisinin arasında aracılık yapmam nedeniyle biliyorum. Bilgim görgüm bundan ibarettir" beyanında bulunduğu, Davacı Tanığı ----------- beyanında; " ---------- benim üniversiteden arkadaşım olur. Davalı ---------- Şirketinin kime ait olduğunu bilmiyorum. Ben inşaat mühendisiyim. --------- da bulunan ---------- inşaatta arkadaşım olan ---------- ihaleyi alan kişidir. --------- inşaat da işçileri organize eden kişidir. ----------- beni aramış ancak beni telefonu cevap veremedim. Daha sonra ağabeyim ---------aramış. Ben aradığında yanında değildin. Ağabeyimin bana anlattığı kadarıyla ------------ alacağının olduğunu söylemiş. ----------- senet istemiş. Daha sonra ---------- aradım. Uluşamadım. Daha sonra ben avukatını aradım. ---------- senet almak istediğini söyledim avukatına. Beni alacak verecek ile ilgili ve ayrıca senetle ilgili bilgim bunlardan ibarettir. " beyanında bulunduğu, Davacı Tanığı ----------- beyanında; "Davalı ---------- Şirketi Temsilcisi ------------- telefonla bir kaç kez görüşmem nedeniyle tanırım. ...'ı da kardeşim ---------- arkadaşı olması sebebiyle tanırım. ---------- ----------- de ihale aldı. Taşeron da ---------- görevlendirdi. İş devam ederken sürekli anlaştığı fiyat üzerinden fiyatları yükseltmeye başladı. Ben bunları beni telefonla arayıp aramazı bul demeleri nedeniyle biliyorum. -------- ---------- direk aldığımız fiyattan sen yap dedi. ----------- bu fiyat üzerinden ekstra fark istemiş. Yani para istemiş. --------- veremem fazla istiyorsun demiş. Bunlarda----------- konuşmak için çağırmışlar. Bir yere götürmüşler. ----------- elinden isteği dışında senet almışlar. Ben bunları görmedim ancak telefonla sürekli görüştüğüm için biliyorum. Ramazan senedi iade edeceğini söyledi. Ancak iade etmedi diye biliyorum. Hatta icraya verdiğini de biliyorum. Senedi ---------- alacaklarına karşılık aldığını söylüyor. ----------- de zorla aldığını söylüyor. Alacak verecek konusunda da bilgim yoktur. Beni telefonla arayıp bana danıştıkları ve sordukları için ben bu olayları telefondan söyledikleri kadarıyla biliyorum." beyanında bulunduğu anlaşılmıştır.-Mali Müşavir bilirkişisi tarafından tanzim edilen 20/12/2023 tarihli bilirkişi raporu,
Mali Müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen 20/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;1. Davacı yanın sunduğu işletme defterinin TTK hükümlerine göre gerekli açılış onayına sahip olduğu, TTK hükümleri içerisinde İşletme Defterlerinin kapanış onayı zorunluluğu açısından herhangi bir hüküm olmadığı, başka bir ifade ile işletme defterlerinin noterden kapanış onayı alma zorunluluğunun olmadığı, ancak davalı işletme defterlerinin delil niteliğinde olup olmadığı hususunun Sayın Mahkemenizin takdirinde bulunduğu,
2.Davalı yanın ticari defterlerinin sunulmaması hakkında takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,3.Davacı yanın ikinci sınıf tacir olduğu ve işletme defteri tuttuğu, teknik olarak bu defterler üzerinden KAYDİ anlamda borç alacak tespitinin yapılmasının mümkün olmadığı, ancak davacının işletme defterlerinde davalının 29/06/2021 tarihli 183.136,00 Tl bedelli ve 13/09/2021 tarihli 140.835,95 TL bedelli faturaların kayıtlı olduğu, 4.Mevcut mali verilere göre davacının davalıya borcunun olmadığı yönündeki iddiasının ve menfi tespit talebinin izaha ve ispata muhtaç göründüğü kanaatine varılmıştır. Şeklinde rapor ibraz edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; 15/12/2021 vade tarihli , 289.000,00 TL bedelli senedin iptaline ve borçlu olunmadığının tespitine ilişkin İİK 72/3 maddesinde düzenlenen icra takibinden önce açılmış menfi tespit davasıdır.Davacı vekili ------------ ... tarafından 19/10/2021 tarihinde düzenlenen 15/12/2021 vade tarihli 289.000,00 Tl bedelli senedin zorla alındığını ve davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olup dava tarihinden sonra dava dışı ... tarafından ----------- İcra Müdürlüğü 'nün --------- Esas sayılı takip dosyası ile ... ve ... aleyhine 19/10/2021 tarihli 289.000,00 TL bedelli senede dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.---------- sayılı içtihadında;''Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının imzasını inkar etmediği çekin keşidecisi olduğu, dava dışı -----------Şt’nin cirosunun sahte olması halinde sadece bu şirketin borçtan kurtulacağı, davalının çeki şeklen düzgün, ciro silsilesine güvenerek iktisap ettiği, dava dışı------------ cirosunun sahte olup olmadığını bilmediği, bilmesinin de beklenemeyeceği, davacının imzaların istiklali gereğince çekte keşideci olarak attığı imzadan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş,hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 12/02/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.'' şeklindeki tespitlere yer verilmiştir. Kıymetli evrak olmasının yanında kambiyo senedi Kanun'da öngörülen sıkı şekil şartlarına bağlı olarak düzenlenen, para borçlarını ödeme amacına özgülenmiş, yazılı ve soyut bir havaledir.Senedi elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani senet üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava konusu ---------- tarafından 19/10/2021 tarihinde düzenlenen 15/12/2021 vade tarihli 289.000,00 Tl bedelli senedin zorla alındığını ve davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olup senedin incelenmesinde "bedelinin nakden ahzolunmuştur" ibaresinin yer aldığı anlaşılmış olup davacı tarafın açıkça imza inkarı bulunmadığından imza incelemesi yapılmamıştır. Menfi tespit konulu eldeki davada ispat yükünün özellikleri:2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran; iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı alacaklıya düşer ancak alacak bir kambiyo senedine dayanmakta ise sebepten mücerret olan kambiyo senedine dayalı olarak borçlu olmadığını davacı taraf ispatla mükellef olup senedi elinde bulunduran hamile ancak çeki kötü niyetle iktisap etmesi ya da iktisapta ağır kusuru bulunması hâllerinde geri verme mükellefiyeti getirilmiştir. Bu hâller dışında kambiyo senedini elinde bulunduran hamil geri verme mükellefiyetinde olmadığı gibi elinde bulundurmasından kaynaklanan yasal haklarını kullanma olanağına da sahiptir. Bu nedenle dava konusu kambiyo senedi nedeniyle davacının imza inkarının bulunmaması , senedin ... tarafından zorla alındığı iddiası ile ilgili olarak----------- Soruşturma sayılı dosyası ile yağma suçundan yürütülen tahkikat neticesinde takipsizlik kararı verildiği ve kararın itiraz edilmeden 03/04/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Dosyadaki tüm belgeler incelendiğinde taraflar arasında protokol ve bu kapsamda ticari ilişkinin olduğu, davalı tarafından düzenlenen 29/06/2021 tarihli 183.136,00 Tl bedelli ve 13/09/2021 tarihli 140.835,95 TL bedelli faturaların davacı işletme defterinde kayıtlı olduğu bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olup davacı vekili tarafından bu fatura bedellerinin ödendiğine ilişkin dekont suretleri sunulmuştur. Her ne kadar davacı vekili faturaların ödendiğini yönünden beyanda bulunarak borçlu olmadığının tespitini talep etmiş ise de ödemelerin 13/09/2021 ve 18/08/2021 tarihlerinde yapıldığı dava konusu senedin ise ------------ ... tarafından 19/10/2021 tarihinde düzenlenmiştir. Açıklanan tüm nedenlerle yağma suçundan yürütülen tahkikat neticesinde verilen takipsizlik kararı, tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde bedelinin nakden ahzolunduğu belirtilen senet sebepten mücerret olup, kambiyo senedine dayalı olarak borçlu olmadığını davacının ispatlaması gerektiği , dosya kapsamında davacının senedin zorla alındığını, davalının kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğu hususlarını ispat edemediğinden ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın başlangıçta peşin olarak alınan 4.935,40 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4.320,00 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 46.240,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca resen yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı (e duruşma ile) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------------ Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/03/2025