T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/728 Esas
KARAR NO: 2024/1024
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/10/2023
KARAR TARİHİ: 12/12/2024
DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 08/10/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; 15.12.2022 tarihinde müvekkilinin maliki ve sürücülüğünü yaptığı ---------- plaka nolu minibüs ile ---------- otoyolundan ------------ istikametine seyrederken, ehliyetsiz davalı ----------- kullandığı ------------ plaka nolu aracın önce ---------- plaka nolu araca çarpmasından sonra müvekkilinin aracına sağ arka yan kısmından çarpması sonucunda hasarlı kaza meydana geldiğini, davalı tarafa ait ---------- plakalı araç sürücüsünün ehliyetsiz ve %100 oranında kusurlu olduğunu, bu aracın ----------Ş.ye trafik sigortalı olduğunu, müvekkiline ait ----------- plaka nolu araçta 130.277,90 TL hasar meydana geldiğini, -------Ş.ye müracaat edilmesi üzerine ancak 75.493,39 TL ödeme yaptığını, kalan onarım bedelinin 54.784,51 TL olduğunu, müvekkilinin kaza tarihi ile sigorta dosya kapama tarihi olan 17.03.2023 tarihleri arasında aracı ile ticari faaliyette bulunamadığını, müvekkiline ait aracın olay tarihinde günlük kazanç bedelinin 2.000,00- 3.500,00 TL arasında değiştiğini, bütün bu nedenlerle, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile ----------- plaka nolu araca ait 500,00 TL araç hasar onarım bedeli ve 500,00 TL araç değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 500,00 TL kazanç kaybı bedelinin sigorta şirketi dışındaki davalılardan ticari avans faiziyle birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılardan alınmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ----------- Şirketi vekili 07/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ----------- plaka nolu aracın müvekkili şirket nezdinde trafik sigortalı olduğunu, davacı tarafın sunduğu delil ve belgelerin taraflarına gönderilmediğini, hiçbir şekilde dava konusu taleplerin kabul anlamına gelmemek üzere davacı tarafın başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafın kaza nedeniyle aracında meydana gelen hasar için toplam 77.743,39 TL hasar ödemesi yapıldığını, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddi gerektiğini, başvuran vekili tarafından fatura ibraz edilmediği ve aracın onarılıp onarılmadığının yahut KDV ödenip ödenmeyeceğinin belirsiz olduğundan KDV hariç hesaplama yapılması gerektiğini, değer kaybı için dosyanın bilirkişiye gönderilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin trafik sigortacısı olup araç mahrumiyet bedelinin dışında olduğunu belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:---------- 26/10/2023 tarihli müzekkere cevabı ile---------- ve ------------ plakalı araçlara ilişkin hasar dosyaları,
----------- Noterler Birliği'nin 07/11/2023 tarihli müzekkere cevabı ile ---------, ---------- ve ---------- plakalı araçlara ilişkin tescil kayıtları,
------------ Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü ----------- müzekkere cevabı ile ----------- ait sosyal ve ekonomik durum araştırması,
------------ İlçe Emniyet Müdürlüğü ------------ müzekkere cevabı ile ----------- ait sosyal mali durum araştırması,
----------- müzekkere cevabı ile ------------ plakalı araca ilişkin hasar dosyası,
------------ş.müzekkere cevabı ile hasar dosyası,
-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetinin 18/07/2024 tarihli raporu,
-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti 18/07/2024 tarihli raporunda sonuç olarak: "1-Davalılardan --------Şti.ne ait ve -----------Ş.ye trafik sigortalı --------- plaka nolu otomobil sürücüsü davalı ---------- %100 (yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu,
2-Davacı tarafa ait ----------- plaka nolu minibüs sürücüsü ---------- kusursuz olduğu,
3-Davacı tarafa ait ----------- plaka nolu minibüsün kaza nedeniyle toplam hasar bedelinin 89.082,20-TL olduğu, davalı tarafa ait araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğundan davalılar ve sigorta şirketi bu bedelin tamamından sorumlu olacakları, ancak sigorta şirketi önceden 77.743,39-TL ödediğinden, kalan 11.338,81TL den diğer davalılarla birlikte müştereken müteselsilen sorumlu olacağı, sigorta şirketinin 30.12.2022 tarihinde temerrüde düştüğü,
4-Davacı tarafa ait ------------ plaka nolu minibüsün kaza nedeniyle toplam kazanç kaybı bedelinin(750,00 TL X 30 gün) = 22.500,00-TL olduğu, davalı tarafa ait araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğundan sigorta şirketi hariç diğer davalıların bu bedelin tamamından sorumlu olacakları,
5-Davacı tarafa ait minibüsün bu kazada değer kaybına uğramayacağı sonucuna varıldığı," görüş ve kanaatini bildirir rapor ibraz edildiği,
-Davacı vekili 14/10/2024 harç tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Davaya konu trafik kazası nedeniyle ----------- plakalı araca ait, toplam hasar bedelinden ödenmemiş kalan 11.338,81-TL araç hasar bedelinin, kaza tarihinden itibaren işleyen ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 22.500,00-TL kazanç kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyen ticari avans faiziyle birlikte davalı ---------- Şti. ile davalı ------------ müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan bakiye hasar bedeli , araç değer kaybın ve kazanç kaybına dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Dosyada yer alan belgeler ve yazı cevabının incelenmesi neticesinde ----------- plakalı aracın davacı adına kayıtlı olduğu, --------- plaka nolu aracın davalılardan ---------Şti.ne ait olduğu , kaza tarihinde davalı ----------Ş. nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu ve Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. madde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur" hükmünü içermektedir.Davacının değer kaybı zararına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir. Nitekim, ---------- sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Bu sebeplerle; değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiğinden ve tüm talepler yönünden dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetinin 18/07/2024 tarihli raporunda davacı tarafa ait ----------- plaka nolu minibüsün kaza nedeniyle toplam hasar bedelinin 89.082,20-TL olduğu sigorta şirketi önceden 77.743,39-TL ödediğinden bakiye 11.338,81TL den davalıların birlikte müştereken müteselsilen sorumlu olacağı, davacı tarafa ait --------- plaka nolu minibte bedelinin olay tarihindeki günlük kira bedelinin 750,00 TL olduğu ve hasar ve işçilik kalemlerine göre tamir süresinin 20 gün olduğu azami sürenin ise 30 gün olduğu kabul edilerek 22.500,00-TL kazanç kaybı olduğ sigorta şirketi hariç diğer davalıların bu bedelin tamamından sorumlu olacakları, davacı tarafa ait minibüsün 30/06/2018 tarihinde ve 10/01/2019 tarihlerinde aynı kısımdan daha önce hasarlandığı görüldüğünden bu kazada değer kaybına uğramayacağı belirtilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Kusur tespitinin olayın oluş şekli ve trafik kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu ,Mahkememizce alına bilirkişi raporunun ---------- sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesi ve 92. maddesinin ilgili bentlerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerektiğinden dava konusu aracın 30/06/2018 tarihinde ve 10/01/2019 tarihlerinde aynı kısımdan daha önce hasarlandığı görüldüğünden bu kazada değer kaybına uğramayacağı tespit edilmiş olup dava konusu 500,00 TL araç değer kaybına dayalı tazminat talebinin reddine, yine davacıya ait araçta tespit edilen hasarlı parçaların kazanın oluşumu ve eksper raporu ile uyumlu olduğu anlaşıldığından11.338,81 TL hasar bedeli nedeniyle oluşan maddi tazminatın; davalılar --------- ve ----------- Şti yönünden kaza tarihi olan 15/12/2022 tarihinden itibaren, davalı -----------Ş. Yönünden KTK 99. maddesi gereğince davacının sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde ödenmemesi nedeniyle temerrüt tarihi olan 30/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Dosya sunulan bilirkişi raporunda dava konu araçta meydana gelen kazanç kaybının belirlenmesinde araçtaki hasarın tamiri için 20 günlük süreye ihtiyaç olduğu ancak eksper raporunda 30 gün süre aldığı belirtilerek 30 günlük tamir süresi ve aracın kaza tarihi itibariyle günlük kira bedeli olan 750,00 TL üzerinden hesaplama yapıldığı anlaşılmış ise de dosyada yer alan eksper raporunda tamir süresinin 30 gün olarak belirtilmediği bilirkişi tarafından araçtaki hasarın tamiri için 20 günlük süreye ihtiyaç olduğu tespit edilmiş olup bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu anlaşılarak dava konusu 750,00 TL x 20 gün karşılığı 15.000,00 TL kazanç kaybı nedeniyle oluşan maddi tazminatın kaza tarihi olan 15/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ---------- ve ---------- Şti'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
a-Dava konusu 500,00 TL araç değer kaybına dayalı tazminat talebinin reddine,
b-Dava konusu 11.338,81 TL hasar bedeli nedeniyle oluşan maddi tazminatın; davalılar ----------- ve ----------- Şti yönünden kaza tarihi olan 15/12/2022 tarihinden itibaren, davalı --------Ş. Yönünden (kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olarak) temerrüt tarihi olan 30/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
c-Dava konusu 15.000,00 TL kazanç kaybı nedeniyle oluşan maddi tazminatın kaza tarihi olan 15/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar --------- ve ---------- Şti'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 7.500,00 TL istemin reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gerekli olan TL 1.799,20 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 269,85 TL peşin harç, 553,00 TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 976,35 TL karar ve ilam harcının 774,55 TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 201,80 TL'sinin davalılar --------- ve ---------- Şti'den alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu başvurma harcı 269,85 TL, 553,00 TL ıslah harcı ve 269,85 TL peşin harcı olmak üzere toplam 1.092,70 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 8,50 TL dosya masrafı, 7,25 TL KEP masrafı, 319,00 TL dosya masrafı toplamı 5.334,75 TL yargılama giderinin davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 1.761,55 TL'sinin tüm davalılardan, 2.330,34 TL'sinin davalı ----------Şti ve ---------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 26.338,81 TL vekalet ücretinin davalılardan ( davalı -----------Ş. yönünden 11.338,81 TL ile sınırlı olarak) alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalılar yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca tüm davalılar yönünden red edilen miktar üzerinden hesaplanan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Davalılar---------Şti ve ---------- yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca red edilen kazanç kaybı talebi üzerinden hesaplanan 7.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ---------Şti ve ---------- verilmesine,
8-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A maddesinin 11 ve 13. fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 3.200,00 TL'nin davanın kabul red oranına göre belirlenen 2.454,48 TL'sinin davalılar ----------Şti ve -----------Ş'den , 745,52 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
9-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı (e duruşma ile), davalı ------------ vekilinin yüzüne karşı (e duruşma ile), davalı ------------ vekilinin yüzüne karşı HMK 341/2. ve Ek Madde 1/2. maddeleri gereğince karar tarihinde miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/12/2024