T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/216 Esas
KARAR NO: 2024/877
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/03/2022
KARAR TARİHİ: 31/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı Vekili, 25.03.2022 Tarihli Dava Dilekçesinde Özetle; -----------Ş.den üç kişilik bir heyetin, davacı şirketten önce ----------- yetkili servis hizmeti veren --------- satın alınmasını yapmaları için davacı şirkete teklifte bulunduğunu; görüşmeler sırasında yetkili servisin devamı için davacı şirkete reklam ve malzeme tedariki konusunda destek olacakları hususunda söz verdiklerini; davacı tarafından ------------ Servisi'nin 2016 yılında mülkiyeti ile birlikte satın alındığını; davacı ile -----------Ş. arasında 06.05.2016 tarihinde karşılıklı Yetkili Servis Sözleşmesi imzalandığını; davacının sözleşmede belirtilen koşullar çerçevesinde ----------- Araçlara ilişkin olarak yetkili servis olarak tayin edildiğini; yetkili servisin aktif hale gelmesi için ek yatırımlar yapıldığını; bölge genelinde büyük bir reklam ve tanıtım yapıldığını; personel sayısının 15'ten 50'nin üzerine çıkarıldığını; davacının ------------ Şti.den satın almış olduğu binada dış yüzey sıva yaparak yeniden boyanması, mevcut binanın arka kısmına ek bina ilavesi, boş alana ek depo ilavesi, servis binasının etrafına çevre duvarı, servis iç ve dış aydınlatma sistemi, demir iskelet, demir raf ve çelik iskeletten yedek parça raflar ilavesi, tatlı su deposu, yemekhane için fırın ve buzdolabı, iyileştirmeler, eklemeler ve daha detaylı başkaca işler, masraflar yapıldığını; yapılan yatırımlar ve gösterilen performansla 2017 yılının sonunda davacının ------------ Bölgeler sıralamasında 16. sıraya yükseldiğini; davalı yanca ----------Noterliği'nin 11.09.2018 tarih ve ------------ yevmiye no.lu ihtarnamesi ile, davacının müşteri beklentilerini ve hedeflenen hizmet kalitesini karşılamakta yetersiz kaldığından bahisle, ----------- ile imzalanan yetkili seviş sözleşmesinin özel fesih başlıklı 18.3. maddesiyle ------------ ile yetkili servis ağında nicel esaslarda bir yeniden yapılandırmaya gidilmesi zorunluluğu doğması sebebiyle ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl sonra hüküm ve sonuç doğurmak üzere taraflar arasında imzalanan Yetkili Servis Sözleşmesinin feshedildiğini; ihtarnamenin davacıya 14.09.2018 tarihinde tebliğ edildiğini; 18.3. madde ile davalıya Yetkili Servis Ağı'nın tamamını ya da önemli bir kısmını yeniden yapılandırması ya da uygun bir tazminat ödemesi halinde sözleşmeyi sona erdirme hakkına sahip olduğunun düzenlendiğini; sözleşmenin feshinde ileri sürülen nicel esaslarda yeniden yapılandırma halinin davacı ile imzalanan Yetkili Servis Sözleşmesinin uygulanması aşamasında mevcut olmadığını; Yetkili Servis Sözleşmesinin feshedilmesinde davacının kusuru bulunmadığını; sözleşmenin feshinde haklı neden ya da nicel esaslarda yapılanma halinin bulunmadığını; davalının ----------- payının daralmasını gerekçe göstererek yıllar önce ------------ küçülme kararı aldığını; bu kararın sözleşmenin imzalanması aşamasında davacıya bildirilmediğini ve bu hususun davacıdan bilinçli şekilde saklandığını; davacının böyle bir durumu bilmesinin veya bilebilmesinin mümkün olmadığını; davacının sadece 1,5 yıl için böyle bir sözleşme imzalamadığını; uygulamada bu tür sözleşmelerin kısa süreli ticari ilişkiler için akdedilmediğini; davalı şirket yetkililerinin verdiği taahhütlere güvenerek gerekli yatırım ve masrafların yapıldığını; sözleşmenin feshinin asıl nedeninin yeniden yapılandırmaya gidilmesi olmadığını; davalı şirket yetkilileri ile yapılan sözlü görüşmeler sırasında bir kısım yetkilinin davacı şirkete ------------ faaliyet göstermekte iken ------------- devredilen ------------ firmasının davacı tarafından satın alınması halinde davacı şirketi ---------- olan servisin ------------- yükseltileceği vaadinde bulunulduğunu; ------------- firmasının ------------ servisleri içerisinde bölge ortalamasında ve ------------ geneli servis ağında kazanç payının çok yüksek olduğu bir servis olduğunu; davacı şirketin ------------- firmasının satın alınması için -------------- yönetimi ile görüşmeler yaptığını; davacının 29.01.2019 tarihinde ------------ 3 teklif mektubu sunduklarını; ------------- olumlu dönüş yapılacağının haberi üzerine durumun davalıya bildirildiğini; davalının yetkilisi tarafından ----------- aranarak davacıya---------- yetkisi verilmeyeceği ve kapatılacağı bilgisinin verildiğini; bu haberin ------------ yetkilisi tarafından davacıya bildirildiğini; bu aşamadan sonra davalı tarafından davacıya karşı devamlılık arz eden bir politika uygulanmaya başlandığını; yol yardım çağrıları ----------- olduğu halde diğer yetkili servislere yönlendirildiğini; ödenen garantili parçalar için davacıya yeniden fatura düzenlendiğini; akü değişimlerinde, akünün anlık grafik değeri fotoğraflanarak davalıya gönderildiğini, gönderilen değerlere göre onay alındıktan sonra değişim sırasında akideğerinin farklı olduğundan bahisle davalı tarafından onay verilip değişim yapılan akünün tekrar davacıya fatura edilmeye başlandığını; garantili yedek parçaların değişimi için her yedek parçada mühendis görevlendirmesi yapılarak yedek parça değişim süresi uzatıldığını; davacının müşteri mahcubiyeti yaşadığını; faaliyetlerin aksadığını ve performans düşüklüğü yaşatarak ikale protokolü imzalanması için baskı yapıldığını; marş motorunun yanması sorunu bölge itibariyle sık yaşanmasına rağmen garantili parçaların davalı tarafından davacıya fatura edildiğini; ----------- limitleri de düşük gösterilmek suretiyle davacının ticari hayatında rahat hareket etmesinin engellendiğini; başka servislere daha fazla limit tanınarak rekabeti engelleyici politika uygulandığını; davalı tarafından davacıya ikale protokolü gönderildiğini; protokolün tek taraflı olduğunun ve gi imediğinin belirtilmesi üzerine rutin bir protokol olduğunun ve tüm servislere gönderildiğinin, faaliyetlerin yürütülmesi için işbirliğine devam edileceğinin iletildiğini; 02.09.2019 tli Mutabakatname ile, ------------ Noterliği'nin 11.09.2018 tarih ve ---------- yevmiye no.lu ihtarnamesi ile taraflar arasındaki Yetkili Servis Sözleşmesinin feshedildiğini; 02.09.2019 t.li ikale protokolünün ihlal edilmemesi şartına bağlı olarak feshin ortadan kaldırılmasının düzenlendiğini; ikili görüşmeler neticesinde 28.08.2020 tarihinde ikinci bir ikale protokolü, bu protokolün eki olarak 28.08.2020 Mutabakatname'nin imzalandığını; 28.08.2020 t.li Mutabakatname ile, 06.05.2016 t.li Yetkili Servis Sözleşmesinin 02.09.2019 t.li ikale ile sona erdirilmesi bildirilmiş ise de tarafların ekli protokolünün imzalanması ve davacı şirketin ikale protokolünü ihlal etmemesi şartına bağlı olarak 02.09.2019 tdi ikale protokolünün ortadan kaldırılması konusunda mutabık kalarak, mevcut bir durumda müşterilerin olası bir mağduriyetinin önüne geçmek adına taraflar arasındaki sözleşmenin 31.12.2020 tarihine kadar uzatılabileceği konusunda mutabık kaldıklarını; davacının, davalı ile imzalanan süresiz sözleşmeye istinaden kredi çekmek suretiyle yatırım yaptığını; aynı zamanda kendilerine 38 yetkisi verileceğine inanarak Yetkili Servis binasının yanında bulunan yaklaşık 1000 m2'lik yeri de satın aldığını; yetkili servis sözleşmesine dayanılarak birçok kurum ve firma ile sözleşme imzalandığını; yetkili servis sözleşmesinin feshi ile kurum ve firmalarla karşı karşıya gelindiğini; tazminat ödenmek zorunda kalındığını; açıklanan nedenlerle, davacı tarafından satın alınan servis binası, arsa satış ve tapu harcı ödemeleri için şimdilik 1.000,00 TL, devir işlemlerinde başka firmalara olan borçların ödenmesi için yapılan ödemeler için şimdilik 1.000,00 TL, önceki servisin ------------, fatura borçlarının ödemeleri için 1.000,00 TL, devir işlemlerinde önceki sevisin kredi borçlarının kapatıldığını; bu ödemeler için şimdilik 1.000,00 TL, devir sırasında servise ait araçların satışı için yapılan ödemeler için şimdilik 1.000,00 TL, devir sebebiyle mobilya ödemeleri için 1.000,0-TL, taraflar arasında oluşturulan güven ve sözleşmenin uzun süreceğine duyulan güven nedeniyle, ----------- İl Sağlık Müdürlüğü ve ---------- İl Sağlık Müdürlüğü ile araç bakım ve onarım hizmetleri için yapılan sözleşmelerin feshi sebebiyle mahrum kalınan kar için şimdilik 1.000,00 TL, taraflar arasında oluşturulan güven ve sözleşmenin uzun süreceğine duyulan güven nedeniyle ------------ ile imzalanan Yağ Sözleşmesi kapsamında 2025 yılına kadar ------------ ortalama 70 ton yağ alınacağı taahhüdünde bulunulduğunu; ----------- firmasına banka teminatı sunulduğunu, sözleşmenin haksız feshi sebebiyle ------------ tarafından, teminatın paraya çevrildiğini; davacının ---------- olan yaptığı ödeme için şimdilik 1.000,00 TL, taraflar arasında oluşturulan güven ve sözleşmenin uzun süreceğine duyulan güven nedeniyle, --------- ----------- Şti. ile imzalanan sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle davacı firmanın kar mahrumiyeti için şimdilik 1.000,00 TL, yetkili servisin aktif hale getirilmesi için yapılan ek yatırımlar ve bölge genelinde yapılan çok büyük bir reklam ve tanıtımlar için şimdilik 1.000,00 TL, ---------- ile yapılan süresiz sözleşmeye istinaden kredi çekerek yatırım yapılması ve aynı zamanda kendilerine ------------ yetkisi verileceğine inanarak Yetkili Servis binasının yanında bulunan yaklaşık 1.000 m2'lik yerin de satın alınması nedenleriyle şimdilik 1.000,00 TL, garanti onayı verilerek davacıya firmaya yeniden gönderilen faturalar için, şimdilik 1.000,00 TL,----------- tarafından sözleşmenin 6.(1) maddesi kapsamında ücretli olarak verilen tabela, ekipman, özel alet ve benzeri malzemelerin mülkiyetinin (sözleşmeye göre) ----------- ait olduğundan, davacının elinde kalan tabela, ekipman, özel alet ve benzeri malzemeler için şimdilik 1.000,00 TL, aynı zamandan sözleşmenin 6(p) maddesince yukarıda sayılan ekipmanlar, makinalar ve aletler için şimdilik 1.000,00 TL, imzalanan Yetkili Servis Sözleşmesi kapsamında 6(0- r) gerçekleştirilen yeden parça satışı kapsamında alınan yedek parçalar için şimdilik 1.000,00 TL, davacının, yatırım yaparak imzaladığı Yetkili Servis Sözleşmesi'nin haksız feshi sebebiyle bölge genelinde ticari itibarının zedelenmesi, bankalara borçlarını ödeyemeyerek kredibilitesi düşmesi nedeniyle şimdilik 15.000,00 TL maddi ve 300.000,00 TL (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) manevi tazminatın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı Vekili, 06.05.2022 Tarihli Cevap Dilekçesinde; Davacının, 2016 yılında ----------mukim ---------- Şti.ye ait ----------- Yetkili Servisini tesisi ile birlikte satın aldığını; takiben taraflar arasında 06.05.2016 tarihinde biri “----------- Sözleşmesi”, diğer “----------- Sözleşmesi” olmak üzere iki ayrı sözleşme imzalandığını; 2017 yılında davalının danışmanlar ile yapılan çalışmalar çerçevesinde hizmetlerin iyileştirilmesi, müşteri memnuniyetinin arttırılması yetkili servis ağının daha rekabetçi bir yapıya kavuşturulmasını teminen hafif ve orta ticari araçların servislerinde yeniden yapılandırmaya karar verdiği; bu yapılandırma çerçevesinde nicel seçici dağıtım sistemine uygun hazırlanmış sözleşmeye Rekabet Kurumu'ndan izin alındığını; davalının, servis ağını yeniden yapılandırması nedeniyle davacı ile aralarındaki sözleşmelerin 18.3. maddesi hükmüne dayanarak 11.09.2018 t.li ihtarnamenin davacıya gönderildiğini; bu ihtarname ile davacıya fesih ihbarının tebliğinden itibaren | yıl sonra geçerli olmak üzere sözleşmelerin feshedildiğinin bildirildiğini; davacının ihtarnamenin tebliğinden itibaren yaklaşık bir yıl beklediğini; sürenin dolmasına yakın müşterilerine olan taahhütlerinin gereği gibi ifası ve servislik faaliyetinin uygun şekilde tasfiyesi amacıyla sözleşmelerin ikale yolu ile ek süre verilerek sona erdirilmesini talep ettiğini; davalının bu talebi iyiniyetli olarak kabul ettiğini ve bunun üzerine tarafların 02.09.2019 t.li Mutabakatnameyi imzaladıklarını; bu mutabakatname ile tarafların feshi yürürlükten kaldırdığını ve aynı tarihte imzalanan İkale Protokolü ile sözleşmelerin 14.09.2020 tarihine kadar uzaması ve bu tarihte kendiliğinden sona ermesi konusunda anlaştıklarını; 02.09.2019 t.li İkale Protokolü'nün imzasının üzerinden yine bir yıla yakın bir süre geçtikten sonra davacı şirketin, yeniden ve ısrarla süre talebinde bulunduğunu; davalının yine iyiniyet göstermek suretiyle bu talebi kabul ettiği, 28.08.2020 tarihinde taraflar arasında yeni bir mutabakat imzalandığını; taraflar bu mutabakat ile de 02.09.2019 t.li İkale Protokolü'nün ortadan kaldırılmasını kararlaştırarak aynı tarihte ikinci bir İkale Sözleşmesi imzaladıklarını; bu ikinci İkale Protokolü ile ilk İkale Protokolünün ortadan kaldırıldığını ve taraflar arasındaki sözleşmelerin tarihine kadar uzatılacağı ve bu tarih itibariyle sözleşmelerin kendiliğinden sona ereceğinin kararlaştırıldığını; bu süre sonunda da taraflar arasındaki yetkili servis ilişkisinin kendiliğinden sona erdiğini; davacının yeniden süre uzatım talebinin davalı yanca kabul edilmediğini; bunun üzerine davacının, davalıya 18.01.2021 t.li bir Teklif Mektubu göndererek, kendilerine 60 ay ek süre verilmesini ya da 22.750.000 TL ödeme yapılması karşılığında kendi taşınmaz ve içindeki müştemilatı davalıya devretmeyi veyahut kendilerine 9.650.000 TL tazminat ödenmesini talep ettiğini; bu mektup üzerine davar yanca keşide edilen 28.01.2021 tli ihtarname ile haksız feshin söz konusu olmadığının, taleplerin kabul edilemeyeceğinin bildirildiğini; davacının bu ihtarnameye cevaben gönderdiği 17.02.2021 ihtarla İkale Protokolü'nün müzakere edilmeksizin tek taraflı irade dayatması ile imzalandığından bahisle sözleşmelerin devamına güven duyularak yatırımlar yapıldığını, feshin haksız olduğunu iddia ederek tüm Zararlarının tazminini talep ettiğini; davacının yaklaşık bir yıl sonra 11.01.2022 tarihinde bir ihtarname daha göndererek aynı talepleri kez daha dile getirdiğini; davalının 04.02.2022 t.li ihtarname ile talepleri yine reddettiğini; talebin reddedilmesi üzerine davacının huzurdaki davayı açtığını; feshin haksız olmadığını; zaten imzalanan ikale protokolü ile feshin ortadan kaldırıldığını; mutabakatnamelerin ve ikale sözleşmelerinin baskı altında imzalandığı iddiasının gerçek dışı olduğunu; imza tarihinden uzun süre sonra ileri sürülen tek taraflı irade dayatmasının hayatın doğal akışına ve basiretli tacir sıfatına uygun davranma yükümlülüğüne aykırı olduğunu; davacının 02.09.2019 İkale Protokolünün geçersizliğini iddia ederek hiçbir yasal yola başvurmaması, protokolde öngörüldüğü şekilde servisçilik faaliyetine devam etmesi, ikinci protokolün süresinin sona ermesinden sonra davalının süre uzatımına yanaşmaması üzerine ilk protokolün baskı altında imzalandığının iddia edilmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu; sözleşmelerin mutabakatlar ve İkale Protokolleri çerçevesinde kendiliğinden sona erdiğini; bu nedenle davacının tazminat talebinde bulunamayacağını; davacının ödemiş olduğu garantili parçalar için yeniden fatura kesildiği, akü değişimlerine onay alınmasına rağmen yeniden davacıya fatura edildiği, yedek parça değişim süresinin mühendis görevlendirilmek suretiyle uzatıldığı, faaliyetlerin aksatıldığı, ----------- limitleri düşük gösterilmek suretiyle davacının mağdur edildiği, ikale sözleşmesinin imzalanması için baskı yapıldığı iddialarının hiçbirinin somut delile dayanmadığını; davacının ek yatırım dediği işlerin servisçilik işini gereğince ifa edebilmesi için yapması gereken işler olduğunu; bu koşulların sözleşme imzalanmadan önce davacı yanca incelendiğini ve bilgi sahibi olunduğunu; davacının personel sayısının hiçbir zaman 25 adedi üzerine çıkmadığını; hatta yıllar içinde olması gerekenin altında kaldığını; davacıya satış yetkisi verileceğine dair davalı tarafından verilmiş bir taahhüt olmadığını; davacının kendi takdiri ile taşınmaz yatırımı yaptığını; davacıya sözleşmenin feshi ihbarının 14.09.2018'de tebliğ edildiğini; buna göre sözleşmelerin bir yıl sonra 14.09.2019 tarihinden sona ereceğini; fesih ihbarının tebliğinden sonra davalı tarafından 5 — 7 Aralık 2018 tarihlerinde mutad bir satış denetimi yapıldığını; denetim neticesinde, davacının davalıdan aldığı personel teşviklerini çalışanların” bordrolarına yansıtmadığının, yol yardımı hizmetlerinde gerçek olmadığı tespit edilen toplam 20 adet hizmeti ve yol yardım hizmeti almış garanti işlemi bulunduğunun, 44 adet yıl yardım hizmet iş emirlerinde müşteri imzasının olmadığının, garanti için yapılan kontrollerde | adet iş emri bulunmadığının ve 26 adet iş emrinde çeşitli eksiklikler olduğunun, sözleşmede tanımlı yol yardım araç kullanım süresi 3 yıl da 120.000 km iken davacının 120.000 km sınırını geçmiş yol yardım aracı ile 178 yol yardım hizmeti verdiğinin tespit edildiğini; bu denetim sonucunun davacıya 28.02.2019 tarihinde yazılı olarak bildirildiğini ve eksik-hatalı uygulamalar nedeniyle 58.115 TL + KDV geri faturalama işlemi yapıldığını; 28.08.2020 t.li ikale protokolünde davacının davalıdan hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını kabul ettiğini ve davalıyı ibra ettiğini; davacının kendi iradesi ile devraldığı ve devralırken servis binası için ödediği arsa satış ve tapu harcı bedeli gibi ödemelerin, şirketin üçüncü kişiye olan borçların, ---------- ve bankalara olan borçların, satın aldığı mobilya bedellerini, servise ait araçların satışı için yapılan ödemelerin maddi tazminatın konusu olamayacağını; taraflar arasındaki sözleşmenin belirsiz süreli sözleşme olduğunu; sözleşmelerin 18.3. maddesi ile yeniden yapılandırma nedeni ile sözleşmelerin feshedilebileceğinin kararlaştırıldığını; davacının bütün riskleri göze alarak sözleşmeyi imzalaması gerektiğini; bu nedenle kurum ve şirketlerle yaptığı sözleşmeler nedeniyle davalıdan tazminat talep edemeyeceğini; diğer yandan kamu kurumlarının bir yıllık servis sözleşmesi imzaladıklarını ve sözleşme imzalamadan önce yetki belgesi istediklerini; yetki belgelerinin bir yıllık olduğunu; davalı şirket tarafından düzenlenen yetki belgesinde açıkça belgenin 11.09.2019 tarihine kadar geçerli olduğunun belirtildiğini; mutabakat ve ikale protokolleri imzalandıktan sonra da yetki belgelerinin ikale protokollerinin sona erme tarihlerine göre verildiğini; manevi tazminat talebinin reddi gerektiğini; davalının, davacıyı ---------- tarafından el konulmuş bir ---------- marka yetkili araç bayisini satın alması için yönlendirmesinin ve satın alma gerçekleştiği takdirde satış hizmeti de verileceği şeklinde bir vaadi olmadığını; davacının da bu konuya ilişkin herhangi bir delil sunmadığını; açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir. 23.05.2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Davalının incelemeye ibraz edilen 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait elektronik ortamda tutulan Yevmiye ve Kebir Defterleri ile Envanter defteri 6102 sayılı TTK. Madde 64, 66 ve V.U.K. madde 220-226 uyarınca ilgili kanun maddeleri hükümlerine göre yasal süresi içinde G.İ.B'e gönderildiği ve beratlarının oluşturulduğu, T.T.K. ve V.U.K. Hükümleri uyarınca tutulduğu, yapılan tespitlere göre davacı şirketin 2016-2020 yıllarına ticari defterlerinin HMK 222. md. göre kendi lehine kesin delil teşkil ettiği kanaati ile davalının ticari defter kayıtlarına göre 31.12.2020 tarihi itibariyle davacıdan 19.482,29 TL alacağı bulunduğu, dava konusunun cari hesap borç/alacaklarından kaynaklanmadığı rapor edilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın yetkili servis sözleşmesinin davalı tarafça haksız feshedilip feshedilmediği, haksız fesih var ise davacı tarafın bu haksız fesihten kaynaklı şimdilik 15.000,00 TL maddi 300.000,00 TL zararının bulunup bulunmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu tespit edildi.TTK 122.maddesinde ''Sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra; müvekkil, acentenin bulduğu yeni müşteriler sayesinde, sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra da önemli menfaatler elde ediyorsa, Acente, sözleşme ilişkisinin sona ermesinin sonucu olarak, onun tarafından işletmeye kazandırılmış müşterilerle yapılmış veya kısa bir süre içinde yapılacak olan işler dolayısıyla sözleşme ilişkisi devam etmiş olsaydı elde edeceği ücret isteme hakkını kaybediyorsa ve somut olayın özellik ve şartları değerlendirildiğinde, ödenmesi hakkaniyete uygun düşüyorsa acente müvekkilden uygun bir tazminat isteyebilir. Tazminat, acentenin son beş yıllık faaliyeti sonucu aldığı yıllık komisyon veya diğer ödemelerin ortalamasını aşamaz. Sözleşme ilişkisi daha kısa bir süre devam etmişse, faaliyetin devamı sırasındaki ortalama esas alınır. Müvekkilin, feshi haklı gösterecek bir eylemi olmadan, acente sözleşmeyi feshetmişse veya acentenin kusuru sebebiyle sözleşme müvekkil tarafından haklı sebeplerle feshedilmişse, acente denkleştirme isteminde bulunamaz. Denkleştirme isteminden önceden vazgeçilemez. Denkleştirme istem hakkının sözleşme ilişkisinin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmesi gerekir. Bu hüküm, hakkaniyete aykırı düşmedikçe, tek satıcılık ile benzeri diğer tekel hakkı veren sürekli sözleşme ilişkilerinin sona ermesi hâlinde de uygulanır.'' denilmektedir.Portföy tazminatı 6102 sayılı kanunun yürürlüğünden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde portföy tazminatı talebi ileri sürülmelidir. Davacı şirket tarafından imzalanan ikinci 28.08.2020 tarihli ikale protokolü tarihi hak düşürücü sürenin başlangıç olarak alınması gerekmekte olup, açılan dava tarihi ise 25.03.2022 olduğundan portföy tazminatı istemi 1 yıllık hak düşürücü süre içinde ileri sürülmemiştir.Somut olayda; Davacı ile davalının 2016 yılından bu yana yetkili servis ilişkisinin sürdüğü, 11.09.2018 tarihli ihtar ile ilişkinin 1 yıl sonra sona ereceği davacıya bildirilmiş ve davacı şirket ortağının talebi ile taraflar arasında yapılan ikale protokolü doğrultusunda sözleşmelerin sona erme süresi 14/09/2020 tarihine uzatıldığı ve daha sonra yine bu süre sona ermeden taraflar arasında yapılan 2. İkale protokolü ile 02/09/2019 tarihli ikale protokolü ortadan kaldırıldığı ve sözleşme süresi 31/12/2020 tarihine kadar uzatıldığı anlaşılmakla davacı şirketin 1 yıllık hakdüşürücü süre içinde ileri sürülmeyen portföy tazminatı talepleri yerinde bulunmamaktadır.Davacı ----------- Şti. İle davalı arasında 28/08/2020 tarihli ikale protokolü imzalanmıştır. Bu tarihten itibaren 1 yıllık hakdüşürücü süre geçmiş bulunmaktadır. Davacının maddi ve manevi tazminat talepleri bulunmakta ise de yine sözleşme tarafların mutabakatı ile sonlanmış, taraflar birbirini ibra etmiştir. Davacı şirket ile ticari ilişkinin sonlanmasında davalı şirketin feshi bulunmadığı, bayilik sisteminin yeniden yapılandırılması çalışmaları sırasında tüm bayilere fesin bildirimi yapıldığı, bu çalışmalar sırasında davacının da başvurusu üzerine fesih protokolü imzalandığı anlaşılmakla davacının maddi ve manevi tazminat isteklerin davalıya yönlendirebilmesi için davalının feshinin haksız olması gerekmektedir. Davalı tarafından davacıya yöneltilmiş bir fesih beyanı bulunmadığından davacı davalıdan maddi ve manevi tazminat isteklerini yöneltemez.28/08/2020 tarihinde davacı ile imzalanan İkale Protokolü ile taraflar arasındaki sözleşmenin 31/12/2020 tarihi itibariyle sona erdiği hususunda anlaşıldığı, buna göre 2016 yılında başlayan bayilik ilişkisinin 28/08/2020 tarihli ikale protokolü ile sona erdiği, 6102 sy TTK.nun 122/4 'üncü maddesi uyarınca ise denkleştirme istem hakkının sözleşme ilişkisinin sona erdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde ileri sürülmesi gerektiği, sözleşmenin feshedildiği 2020 tarihinden davanın açıldığı 2022 tarihine kadar bir yıllık sürenin geçtiği, bu nedenle davacı şirket yönünden de denkleştirme tazminatı talebinin yerinde olmadığı, davacı taraf ikale protokolünün zorla imzalatıldığını iddia etmiş ise de, ikale protokolünün sözleşmenin tasfiyesine yönelik olması, bunun yanı sıra tip ve standart sözleşme niteliğinde olmaması, ayrıca davacıyı protokol yapmaya zorlayacak bir unsurun da bulunmaması karşısında ikale sözleşmesinin zorla imzalatıldığı ve protokolün genel işlem şartlarına aykırı olarak yorumlanamayacağı değerlendirildiğinde protokol ile tarafların birbirlerinden herhangi bir hak ya da tazminat talep etmeyeceği ve diğer tarafı ibra ettikleri düzenlendiğinden davacı şirket yönünden de maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla koşulları bulunmadığından maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;)
1-Maddi ve manevi tazminat davasının REDDİNE,
2-Maddi Tazminat davası yönünden harçlar kanununa göre alınması gerekli 427,60 TL'nin davacı tarafça dosyaya peşin olarak yatırılan 256,17 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan bakiye 171,43 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Manevi Tazminat davası yönünden harçlar kanununa göre alınması gerekli 427,60 TL'nin davacı davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Ret olunan maddi tazminat davası yönünden AAÜT uyarınca davalı lehine taktir olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Ret olunan manevi tazminat davası yönünden AAÜT uyarınca davalı lehine takdir olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından dosyada sarf edilen 146,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Yasa' nın 18/A maddesinin 11 ve 13. Fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 1.560,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Dosyada sarf edilen yargılama giderlerinin davacının üzerine bırakılmasına,
9-Dosyada artan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile --------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/10/2024