T.C. İstanbul Anadolu FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/127
KARAR NO: 2018/183
DAVA: FSEK 68.Madde Gereğince Tazminat
BİRLEŞEN DAVA: FSEK 68.Madde Gereğince Tazminat
DAVA TARİHİ: 01/07/2015
BİRLEŞEN
DAVA TARİHİ: 16/12/2015
KARAR TARİHİ: 17/05/2018
Davacı-birleşen davacı vekili tarafından davalı-birleşen davalı aleyhine açılan FSEK 68.madde gereğince tazminat davasının yapılan açık yargılama sonucunda;
TALEP / Davacı vekili asıl davada sunduğu dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili şirketin D..........................isimli filmlerin yapımcısı ve telif hakkı sahibi olduğunu, adı geçen 22 adet filmin davalıya ait..... TV logolu televizyon kanalında müvekkilinin yazılı izni ve bilgisi ile taraflar arasında bir sözleşme olmaksızın 30 kez yayınlandığını, davalının gösterimleri ile müvekkilinin mali haklarına tecavüz edildiğini, yapılan gösterimler nedeniyle FSEK 68.madde gereğince filmlerin emsal bedelinin 3 katı tutarının müvekkiline ödenmesi gerektiğini, bu sebeplerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 5.000,00 TL tazmiantın yayınlanma tarihinden itibaren bankaların uyguladığı en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, muhtemel tecavüzlerin men'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili birleşen davada sunduğu dava dilekçesini duruşmada tekrarla; dava konusu ................... isimli filmerin hak sahipliğinin müvekkiline ait olduğunu, adı geçen 11 adet filmin davalıya ait................ TV logolu televizyon kanalında müvekkilinin yazılı izni, bilgisi ve taraflar arasında herhangi bir sözleşme olmaksızın 13 kez yayınlandığını, davalının gösterimleri ile müvekkilinin mali haklarına tecavüz edildiğini, yapılan gösterimler nedeniyle FSEK 68.madde gereğince filmlerin emsal bedelinin 3 katı tutarının müvekkiline ödenmesi gerektiğini, bu sebeplerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 5.000,00 TL tazmiantın yayınlanma tarihinden itibaren bankaların uyguladığı en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, muhtemel tecavüzlerin men'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP / Davalı vekili asıl davada sunduğu cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin faaliyet merkezinin Bahçelievler olduğunu, davacının iddiasını ispatlayamadığını, talep edilen tazminat miktarının çok yüksek olduğunu, müvekkiline ait televizyon kanalının ulusal bir kanal olmadığını ve izleyici kitlesi ile sınırlı olduğunu, kanalda gösterilecek filmlerin rayiç bedelinin çok daha altında satın alındığını, ayrıca rayiç bedelin 3 katı tutarında bedel istenmesinin hakkaniyete aykırı olacağını, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili birleşen davaya karşı cevap sunmamış, 24.02.2017 tarihli dilekçesi ile vekillikten çekildiğini bildirmiştir.
Davacı tarafından davalı aleyhine Mahkememizin....... Esas sayılı dosyası ile hak sahibi olduğu D.....................isimli filmlerin televizyon kanalında izinsiz şekilde gösterilmesi nedeniyle FSEK 68.maddesi gereğince tazminat talebinde bulunulduğu, yine davacı tarafından davalı aleyhine Kapatılan İstanbul Anadolu 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ....Esas sayılı dosyası ile ................... isimli filmlerin televizyon kanalında izinsiz şekilde gösterilmesi nedeniyle FSEK 68.maddesi gereğince tazminat talebinde bulunulduğu, Kapatılan İstanbul Anadolu 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin.... tarih,.....Esas ve .... Karar sayılı kararı ile her iki dava dosyasının birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili 30/11/2017 harç ikmal tarihli dilekçesi ile 5.000,00 TL olarak açtığı davasını ıslah ederek toplam 276.000,00 TL'ye arttırdığını beyan etmiştir.
Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişiler 17/06/2016 tarihli raporda; davaya konu olan 21 adet filme ilişkin eser işletme belgelerinin dosyaya sunulduğu, ......... adlı filme ilişkin devir sözleşmesinin ibraz edildiği, filmlerin ortaya çıktığı dönem itibariyle yapımcı şirketin sinema eser sahibi olarak kabul edilmek gerekeceği, davalı yayın kuruluşunun sinema eseri sahibinden, ilgili sinema eserleri üzerinde deki malı haklardan yayma hakkı ile işaret, ses/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkını FSEK'na uygun yazılı devir sözleşmesi ile devralması gerekirken bunu yapmadığı ve sinema eseri sahibinin mali haklarına bu suretle zarar verdiği, sinema eseri sahibinin talebinin FSEK m.68'e dayandırdığı, FSEK m.68 uyarınca "eser, eser sahibinin izni olmaksızın radyo televizyon gibi araçlarla yayınlanmış ise izni alınmamış eser sahibinin sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya emsal veya rayiç bedel itibariyle uğradığı zararın en çok üç kat fazlasını isteyebileceğinin" düzenlediği, her ne kadar kanun koyucu bu bedelin tespitinde öncelikle ilgili meslek birliklerinin görüşünün alınacağını FSEK m.68/l son cümlesinde belirtmiş ise de, ......dosyada bulunan 5.1.2016 tarihli yazısında tek bir film için tek gösterim bedelinin piyasa rayiç bedellerinin 2.500 ila 3.000 TL arasında olduğu belirtilmiş ise de, dava konusu yayın kuruluşunun yapısı dikkate alındığında her bir film için 1.500 TL rayiç bedelin uygun olacağı, her bir film için kabul edilen bu meblağın yılda 3 gösterim için hesap edilmesi gerektiği, dolayısıyla davacı tarafın davalıdan FSEK m.68 çerçevesinde 21 (film adedi) x 1.500 TL (yıllık rayiç bedel) x 3 (FSEK. m.68) = 94.500 TL tutarında olduğu" yönünde görüş bildirilmiştir.
Tarafların itirazları üzerine Mahkememizce yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler 13/12/2016 tarihli raporlarında; "FSEK 68.madde uyarınca açılan tazminat davalarında zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu, davacı taraf dava dilekçesinde davaya konu filmlerin davalıya ait kanalda 2014 ve 2015 yıllarında yayınlandığını ileri sürdüğünden, davanın 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığı, davacı şirketin ........ filmleri hariç geriye kalan dava konusu 26 filmin üzerinde hak sahipliğinin bulunduğu, dosya kapsamından davalının dava konusu yayınları, davacı ile yapmış olduğu bir sözleşme çerçevesinde veya davacıdan almış olduğu izin dahilinde gerçekleştiğine yönelik bir veriye ulaşılamadığı, dava konusu filmlerin rayiç bedellerine ilişkin hesaplanan tutarın 88.000,00 TL olduğu, FSEK 68.madde uyarınca 3 kat tazminat isteminin takdirinin Mahkemeye ait olduğu" yönünde görüş bildirmişlerdir.
Aynı heyetten alınan 22/08/2017 tarihli ek raporda; ....simli filmin mali haklarının 2005 yılı itibariyle......'e avdet edildiği, ancak dosyaya yeni sunulan sözleşme incelendiğinde............... varislerinin ...isimli filmin tüm mali haklarını tam ruhsat şeklinde davacı şirkete devrettiği, bu nedenle ............. isimli film dahil edilerek yeniden hesaplama yapıldığı, buna göre dava konusu filmlerin rayiç bedellerine ilişkin hesaplanan tutarın 92.000,00 TL olduğu, FSEK 68.madde uyarınca 3 kat tazminat isteminin takdirinin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davalı vekili yetki itirazında bulunmuşsa da; davacı tarafça tecavüzün meni ve tazminat talep edildiği, FSEK 66/son madde gereğince; davacının ikametgahı mahkemesinin de yetkili olduğu kanaatine varılmış, davalının yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı vekilinin zamanaşımı itirazında bulunduğu anlaşılmışsa da; davacı tarafın davaya konu filmlerin davalıya ait kanalda izinsiz gösterilmesi nedeniyle FSEK 68. Madde gereğince farazi sözleşme bedelinin üç katını talep ettiği, bu durumda taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisinin kurulduğu kabul edilmekle , tazminat talebinin 6098 Sayılı TBK 146. Madde gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu,(emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 14/12/2009 Tarihli 2008/8269 E- 2009/12862 K sayılı içtihadı) filmlerin gösterildiği tarih ile dava tarihi arasında 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davaya konu filmlerde, davacının hak sahibi olup olmadığı incelenmiş, celbedilen eser işletim belgelerinden; .... isimli filmin ve.....isimli filmin yapım tarihinin 1987 yılı olduğu, yapımcısının ..... Film -...... olduğu, ......simli filmin mali haklarının ......Noterliği'nin .... tarih ve ....7 sayılı Noter Sözleşmesi ile ...... isimli filmin mali haklarının 05.07.1996 tarih ve 10758 sayılı Noter Sözleşmesi ile dava dışı ......... ve Turizm Hizm. A.Ş ye devredildiği, bu şirketin de her iki filmin mali haklarını 17.03.2008 tarih ve 10835 sayılı devir sözleşmesi ile davacı şirkete devrettiği, her ne kadar bilirkişi heyeti kök raporunda 2014 - 2015 yıllarında davacı şirketin hak sahibi olduğunu beyan ettikleri anlaşılmışsa da, 1995 yılından önce yapımına başlanan filmlerde FSEK 2/son maddesi gereğince koruma süresinin 20 yıl olduğu, 20 yıllık sürenin 20.02.2001 tarihinde yürürlüğe giren 4630 sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değiştirilerek 70 yıla çıkarıldığı, ancak FSEK 51.madde gereğince mali hakkı devredilen şirketin mevzuat değiştirilerek uzatılan koruma süresinden yararlanamayacağı, filmin alenileştiği tarihi takip eden yılın Ocak ayından itibaren başlayan yeni yıl koruma süresinin (Ocak-1988+ 20 yıl=Ocak-2008) 2008 yılı Ocak ayında dolduğu, .......... A.Ş ' nin 17.03.2008 tarihinde 20 yıllık koruma süresi dolduğundan yapımcıya dönen mali hakları davacı şirkete devrettiği, ancak FSEK 51.madde gereğince sözleşmenin batıl olduğu, davacı şirketin ..... ve......isimli filmlerin mali haklarına sahip olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davaya konu DELİ KIZ isimli filmin de yapım yılının 1976 ve yapımcısının İstanbul Ticaret ve Sanayi Kollektif Şirketi olduğu, dosyaya davacı tarafın filmin mali haklarının devir sözleşmesinin sunulmadığı, davacının eser işletim belgesinin de 04.03.1987 tarihi olduğu, 20 yıllık koruma süresi dolduğundan filmin haklarının yapımcı şirkete geri döndüğü, davacının filmin mali haklarının sahibi olmadığı görülmüştür.
Davaya konu ..... isimli filmin yapım yılının 1985 yılı, yapımcısının ........ Film -..... olduğu, filmin mali haklarının 03.10.1985 tarihinde davacı şirkete süresiz olarak devredildiği, ancak 20 yıllık koruma süresinin (Ocak-1986+ 20 yıl=Ocak-2006) 2006 yılı Ocak ayında dolduğu, ancak ........Noterliğnin ....... tarihli ...... yevmiye no'lu devir senedi ile....... mirasçılarının, .... filminin mali haklarını davacı şirkete devretttiği, davacının geçerli devir sözleşmesi ile hak sahibi olduğu kanaatine varılmıştır.
Davaya konu ...........isimli filmlerin haklarının davacı şirkete ait olmadığı kanaatine varılarak, bu filmler ile ilgili talepte bulunamayacağına ancak davaya konu diğer filmlerin yapımcısının davacı şirket olduğu ve izinsiz gösterim bedelinin talep edilebileceği kanaatine varılmıştır.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu' na yazılan müzekkere cevabından; davalı şirkete ait............. TV logolu kuruluşun 2014-2015 yıllarında müzik - eğlence konulu tematik yayın türünde 19.10.2012 tarihinden itibaren 10 yıl süreli uydu, televizyon yayın lisansının bulunduğu bildirilmiştir.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu' ndan davaya konu filmlerin yayın kaydı istenmiş,............. TV de yayınlanan 19.03.2015 tarihli .......filmine ait yayın kaydı gönderilmiş ancak diğer filmlerin yayın kaydının 1 yıllık süre dolduğundan gönderilemediği bildirilmiş, .........isimli kanaldan yayın akışının istenerek yazı ekinde gönderildiği görülmüştür.
...........' dan filmlerin gösterim rayiç bedelleri sorulmuş, 2.500,00 - 3.000,00 TL arasında olduğu bildirilmiştir.
Davacı tarafça ibraz edilen 2 adet USB bellek, RTÜK tarafından gönderilen DVD ler bilirkişi heyeti tarafından incelenmiş, görselleri çıkartılarak sunulmuş, 13.12.2016 tarihli raporda; 29 adet klasörde video dosyaları bulunduğu, filmlerin adları ve kanal logosunun açıkça görüldüğü, filmlerin yayınlanma tarihlerinin, yayın adedinin tespit edildiği, toplamda 28 ayrı filmin 40 kez gösterildiği, 9 filmin birden fazla yayınlandığının tespit edildiği beyan edilmiştir.
Davaya konu filmlerin izinsiz gösterim bedellerinin tespiti yönünden içinde sektör bilirkişisinin de bulunduğu, bilirkişi heyetinden 22.08.2017 tarihli rapor alınmış, bilirkişi raporunda; toplam 92.000,00 TL talep edilebileceği beyan edilmiştir.
Yapılan hesaplamada Mahkememizce bilirkişi raporundan farklı olarak, davacının hak sahibi olmadığı tespit edilen ......isimli filmin 4 kez, ......isimli filmin 2 kez yayınlandığı bildirilerek, her bir gösterim için 2.500,00 TL den 15.000,00 TL nin de hesaba katıldığı anlaşılmakla,davacının hak sahibi olmadığı tespit edilen filmlerin gösterim bedeli hesaba katılmamıştır.
Mahkememizce asıl davada ........................ isimli filmin 2 kez (1.500,00 x 2=3.000,00 TL ) olmak üzere toplam 49.000,00 TL gösterim bedelinin FSEK 68/1 maddesi gereğince 3 katı olan 49.000,00 x 3= 147.000,00 TL nin talep edilebileceği kanaatine varılarak ıslah sureti ile artırılan davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Birleşen davada.... isimli filmin 1 kez(2.500,00 TL) ,.... isimli filmin 1 kez(2.500,00 TL),.... isimli filmin 2 kez(5.000,00 TL), ....isimli filmin 1 kez(1.500,00 TL), ...isimli filmin 2 kez(5.000,00 TL), .... isimli filmin 1 kez(2.500,00 TL), .....isimli filmin 1 kez(1.500,00 TL), ....isimli filmin 1 kez (2.500,00 TL), ..... isimli filmin 1 kez (2.500,00 TL) ve ... isimli filmin 1 kez (2.500,00 TL) olmak üzere toplam 28.000,00 TL gösterim bedelinin FSEK 68/1 maddesi gereğince 3 katı olan 84.000,00 TL nin talep edilebileceği kanaatine varılarak ıslah sureti ile artırılan davanınn kabulüne, karar verilmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Asıl davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
- 147.000,00 TL tazminatın 19.03.2015 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Birleşen davanın KABULÜNE,
- 84.000,00 TL tazminatın 11.05.2015 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davalının asıl davada ve birleşen davada, davacının eser sahibi olduğu filmleri izinsiz yayınlamaktan men'ine,
Asıl dava yönünden filmlerin yayınlanmasının men'i davası üzerinden alınması gereken 35,90 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
Asıl dava yönünden tazminat talebinin kabul edilen kısmı üzerinden 10.041,57 TL harçtan peşin alınan 4.715,39 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.326,18 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
Asıl dava yönünden davacı vekiline filmlerin yayınlanmasının men'i davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 3.145,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Asıl dava yönünden davacı vekiline tazminatın kabul edilen kısmı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 14.510,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Asıl dava yönünden davacı tarafından yapılan 4.743,10 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Asıl dava yönünden davacı tarafından yapılan 377,90 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 7.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.577,90 TL yargılama giderinden; asıl davanın kabul ve red oranına göre, 6.876,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye gideri davacı üzerinde bırakılmasına,
Asıl dava yönünden davalı tarafından yapılan 23,20 TL yargılama giderinden asıl davanın red ve kabul oranına göre, 1,20 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye 22,00 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
Birleşen dava yönünden filmlerin yayınlanmasının men'i davası üzerinden alınması gereken 35,90 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
Birleşen dava yönünden kabul edilen tazminat davası üzerinden 5.738,00 TL harçtan peşin alınan 85,39 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.652,61 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
Birleşen dava yönünden davacı vekiline filmlerin yayınlanmasının men'i davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 3.145,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Birleşen dava yönünden davacı vekiline kabul edilen tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 9.470,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Birleşen dava yönünden davacı tarafından yapılan 113,09 TL harç, 112,70 TL tebligat ve müzekkere masrafları olmak üzere toplam 225,79 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Birleşen davada davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/05/2018