T.C. İstanbul Anadolu FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİE
KARAR
ESAS NO: 2014/58 Esas
KARAR NO: 2018/47
DAVA: FSEK'ten Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 22/02/2018
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan FSEK'ten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasının yapılan açık yargılama sonucunda;
TALEP / Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkilinin ......adlı kanalda ".......... adlı programın sunuculuğunu yaptığını, hafta içi her gün yayınlanan bu programın saat 15.30 ile 19.00 arasında hayata dair genel bakış niteliğinde ve aydınlatıcı anlamda program ihtiva ettiğini ve programın formatı gereği günlük konuyla ilgili olarak belirlenen konukları seyircisiyle buluşturduğunu, müvekkilinin daha öncesinde ..... isimli kanalda "... programının da sunuculuğunu yaptığını, izleyici kitlesinin oldukça fazla olduğunu ve sağlık, zayıflama gibi konularda müvekkili gerek TV'den gerekse sosyal medyadan yakından takip edip müvekkil ile anılan ürünlere ayrıca özen gösterip satın aldıklarını, 2013 yılında "........" ile ilgili bir program yaparak ......... zayıflama üzerindeki etkilerini programa katılan konuğuyla izleyicilerine duyurduğunu ve bu program esnasında müvekkilin ...... çekirdeklerini eline alarak görüntü verdiğini, davalı şirketin de başta bu fotoğraf olmak üzere müvekkiline ait diğer fotoğrafları internet sitesinde yayınlayarak müvekkilin bu şirketin reklamını yaptığı izlenimini oluşturduğunu ve müvekkiline bu konuda çok sayıda mail, twitt ve mesajlar geldiğini, davalı şirketin, müvekkilinin izni ve onayı olmaksızın şöhretini kullanarak haksız çıkar elde ettiğini, bu durumun müvekkilin kişilik haklarına hukuka aykırı bir saldırı olup davalı şirketin kusurunun ağır olduğunu, müvekkilinin resminin her türlü iletişim araçlarında ve sosyal medyada ticari amaçla kullanılmasının ağır saldırı niteliğinde olduğunu, müvekkilin tek geçim kaynağının yaptığı program ve reklam gelirleri olduğunu ve yine böyle farklı bir ürün için yapmış olduğu reklam anlaşmasında,......... isimli ürünün ilk on bin kutusundan elde ettiği karın yarısını, diğer periyotlarda ise elde edilen net karın %40 'ı üzerinden anlaşma sağladığını, davalı şirketin müvekkilinin fotoğrafını, adını ve söylemlerini kullanarak satışını kat ve kat arttırdığını, eğer müvekkil ile bir reklam anlaşması yapmış olsalar idi, davatı şirketin bu ürün kazancından elde etmiş olduğu karın yüzde ellisini müvekkiline ödemesi gerektiğinden müvekkilin maddi kaybının da karşılanması için işbu davayı açma zaruretinin hâsıl olduğunu, bu sebeplerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; dava dilekçesinde iddia edilen hususların hukuki mesnetten yoksun olduğundan işbu davanın reddinin gerektiğini, ...... firmasının yeni unvanın "...... .......... Ltd. Şti." olup resmi web sitesinin ..........olduğunu ve bu site haricinde başka web siteleriyle ilgisinin bulunmadığını, davacı tarafın iddialarını ispat bakımından ibraz ettiği görüntülerin........net sitesine ait olup müvekkille hiçbir ilgisinin bulunmadığını, bahse konu web sitesindeki telefon numarası ve iletişim adresinin müvekkil şirkete ait olmadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte 5651 sayılı Kanun gereğince davanın muhatabının ilgili web sitesini yayına hazırlayan kişi veya kuruluşlar, ilgili sitenin içerik/yer/erişim sağlayıcıları ile alan adı sahipleri olup, iş bu davanın da söz konusu kişi ya da kuruluşlara açılması gerektiğini, bu nedenle yanlış husumet nedeniyle işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının tazminat taleplerinin de fahiş miktarda olduğunu, ilgili görsel ile davacı tarafın kişilik haklarının ihlali söz konusu olmadığı gibi davacı tarafın işbu görsel nedeniyle manevi elem, acı ve ızdırap duyması veya malvarlığında bir azalma meydana gelmesinin mümkün olmadığını, ayrıca belirtilen görüntülerin daha önce ......... adlı televizyon kanalı tarafından yayınlanmış görüntüler olduğunu ve bu görüntülerde davacının canlı yayında ...... faydalarını anlattığını, davacının delil olarak sunduğu web sitesinde ki görsellere başka sitelerde de rastlandığını, "........." adlı programın belirtilen kısmının.........com ve özel isimli pek çok kişiye ait web sitesinde yayınlandığını, bu sebeplerle davacının kişilik haklarının ihlal edildiğine yönelik iddiasının kabul edilmemesi gerektiğini, bu sebeplerle müvekkil şirketin davalı sıfatını taşımadığından davanın husumetten reddini, şartları oluşmadan açılan işbu "belirsiz alacak davası"nın hukuki yarar mevcut olmadığından usulden reddini, aksi kanaat halinde esas hakkında yapılacak inceleme neticesinde davanın ve davacı tarafın tüm taleplerinin reddini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava davacıya ait fotoğrafların davalı tarafça internet sayfası üzerinde ürün pazarlamasına yönelik şekilde izinsiz olarak yayınlandığı iddiası ile açılan FSEK'ten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Mahkememizce dava dosyasında öncelikle delil tespiti yaptırılmış ve bilişim uzmanı bilirkişiden alınan 24.10.2014 tarihli raporunda; "tespit konusu alan adı altında hizmet veren internet sitesinin bir ticari satış sitesi olduğu ve tespit konusu belirtilen ürünlerin de satış listesinde ve görsellerini sitede sergileyerek internet üzerinden ürünlerin satışını yaptığı anlaşılmakla birlikte, ürünlerin buradan pazarlanmasının yapıldığına dair resim ve görsellere rastlandığı, ürünlerin internet sitesi üzerinden pazarlanmasının yapıldığının net olarak tespit edildiği, tespit dilekçesinde belirtilen ........ait fotoğraflar, görseller ve bilgilerin inceleme konusu .net isimli internet sitesi ve bu sayfaya bağlı sosyal paylaşım sayfaları ile reklam ağları üzerinden yayınlanarak ticari ürün satışı yapıldığı" tespit edilmiştir.
Mahkememizce alınan 16.03.2016 tarihli bilirkişi heyeti raporunda bilirkişiler; "dava konusu fotoğrafların eser niteliğinde olmasa dahi fotoğrafı çekilen kişinin kişilik haklarının FSEK md. 84 ve md. 86 kapsamında korunduğu, davacı "......... fotoğraflarının . internet sitesinde izni olmaksızın kullanılması ve umuma arz edilmesi halinde, bu kullanımı gerçekleştirene karşı maddi tazminat ve manevi tazminat talepli davalarını, belirsiz alacak davası şeklinde açabileceği, FSEK md. 76/l'e istinaden Mahkeme'nin dava konusu olayı çözümlemede görevli mahkeme olduğu, teknik bilirkişinin raporunda davacının iddialarını destekler biçimde davacıya ait fotoğrafların .....web sitesinde kullanılması suretiyle ürün satışının internet üzerinden yapıldığının tespit edilmesine rağmen, teknik bilirkişi kök Raporu ile teknik bilirkişi ek raporunda ......net sitesinin hak sahibi hakkında bir sonuca ulaşılamadığı, .......net web sitesinde iletişim bilgilerinde yer alan "0216 ....... nolu sabit hattın kullanım haklarının dava dışı .......... ait olduğu, söz konusu web sitesinde iletişim bilgilerinde yer alan adresin de davalı ...... ait olmadığı, dava dışı ....... ile davalı ...... arasında herhangi bîr iştirak halinin olmadığı, şirket ortaklarının ve/veya imza yetkilerinin ayrı kişiler oluğu, dava dışı ......... arasında imzalanan Kadıköy 30. Noterliği .... tarih ve....... yevmiye nolu Hizmet Sözleşmesi kapsamında davalı ... çağrı merkezi hizmetleri sunmayı kabul ve taahhüt ettiği, her ne kadar çağrı merkezi hizmetleri kapsamında davalı ........ doğrudan kendi adına fatura düzenleyerek ...... müşterilerine bu faturaları göndermesi ve bedellerini tahsil etme yetkisi bulunmasa da, davalı .... . sadece fatura (....... tarih ve ....... nolu fatura) düzenlemesi nedeniyle dava konusu hak ihlallerinden sorumlu tutulamayacağı, sonuç olarak; davalı........ davalı sıfatının (husumet) bulunmadığı......net sitesinde gerçekleşen ihlallerden sorumlu tutulamayacağı" yönünde görüş bildirmişlerdir.
Mahkememizce aynı bilirkişilerden alınan 04.04.2017 tarihli ek raporda bilirkişiler "kök raporda ifade ettikleri husumet ile ilgili görüşlerinde bir değişiklik olmadığını" beyan etmişlerdir.
Davacı vekili, müvekkiline ait fotoğrafların, davalı tarafından izinsiz olarak,....... internet sitesinde kullanılarak gelir sağlandığını beyanla maddi ve tazminat talebinde bulunmuştur.
5846 Sayılı FSEK 86/1 maddesinde"Eser mahiyetinde olmasalar bile,resim ve portreler tasvir edilenin,tasvir edilen ölmüşse 19. Maddenin birinci fıkrasında sayılanların muvaffakati olmadan tasvir edilenin ölümünden 10 yıl geçmedikçe, teşhir veya diğer suretlerle umuma arz edilemez" düzenlemesi bulunmaktadır.
Resim ve portrelerin ,kişilerin dış görünüşünü, hal ve tavrını, karakterini yansıtan ürünler olması nedeniyle kişilik değeri olarak korunduğu ( Dural, s.141, Hirsch (Fikri Say II )s.27 )kabul edilmektedir. FSEK 86. Maddenin amacı resim ve portrelerde tasvir edilenlere alternatif bir koruma sağlamak değil; kişilik haklarına sağlanan korumanın çerçevesini belirginleştiren, genel hükümleri tamamalayan özel bir düzenleme yapılmasıdır. (.......Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu ,2.cilt, sf 2659)
Davacının dava dilekçesindeki beyanları ve dilekçe ekinde sunulan belgelerden, .......e yayınlanan programların sunucusu ve meşhur bir kişi olduğu ,.......i.net internet sitesinde izni olmaksızın fotoğrafının ve isminin kullanılarak , ....... çekirdeği isimli zayıflama ürününün reklamının yapıldığı anlaşılmıştır.
...net internet sitesi üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, alan adı sahibinin gizlendiği ancak iletişim adresinin ........İstanbul adresi ve telefon numarasının ........ numaralı telefon olduğu,telefon numarasının kimin adına kaytlı olduğunun tespiti yönünden yazılan müzekkereye verilen cevapta; dava dışı .......... Şti adına, ........ numaralı telefonun da dava dışı ....... adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
Davacıtanığı ..........21/05/2015 tarihli duruşmada alınan ifadesinde; sipariş verdiği tarihte davacının şöförü olarak çalıştığını, internet sitesinden sipariş verdiğini, telefonda konuştuğu kişinin ismini yada şirket ismini verip vermediğini hatırlamadığını ancak telefonda kendisine ...... ile çalıştıklarını söylediklerini, bir kaç gün sonrada kendisine ürünü ulaştırdıklarını söylediği, davacı tarafça tanığın sipariş verdiği ürünün faturası ve kargo fişi sunulmuş ve fatura ve kargo fişi davalı adına düzenlenmişse de , davalı şirket ile internet sitesindeki iletişim bilgilerinin sahibi dava dışı .........ile aralarında organik bağ bulunduğu, tüzel kişiliğin perdelendiğinin, ispatlanamadığı, ticaret sicil kayıtlarından şirketlerin farklı ortaklık yapısına sahip olduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı ............. ile davalı şirket arasında imzalanan ve Kadıköy ...... Noterliğinin 30/09/2013 tarihli .......... sayılı Hizmet Sözleşmesi kapsamında , davalının dava dışı şirkete çağrı Merkezi hizmeti vermeyi kabul ettiği, davalı şirketin davacının resimlerini ve fotoğraflarını internet sitesinde kullanılarak reklam yaptığının, davaya konu ......i.net internet sitesinin içeriğinin davalı tarafça belirlendiğinin ispatlanamadığı,göz önüne alınarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın REDDİNE,
Alınması gereken 35,90 TL harçtan peşin alınan 2.561,65 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.525,75 TL harcın isteği halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davalı vekiline reddedilen maddi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.850,00 TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Davalı vekiline reddedilen manevi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/3.maddesi gereğince takdir olunan 3.145,00 TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.