T.C.
İstanbul Anadolu
FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2011/245
KARAR NO: 2018/275
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 27/09/2011
KARAR TARİHİ: 17/07/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin tasarladığı tek ayaklı ve çok fonksiyonlu zigon sehpanın ilk defa müvekkili tarafından imal edilerek TPE nezdinde ---- Y sayılı faydalı model belgesi ile ve ---- sayılı tasarım tescil belgesi ile koruma altına alındığını, davalıların söz konusu ürünleri aynısını ve birebir benzerini imal ederek sattıklarını, ----A.Ş.nin perakende mağazalarında ve www.----.com.tr internet sitesinde sattığını, --- A.Ş.ne Üsküdar --- Noterliğinin 28.12.2010 tarihli --- yevmiye no.lu ihtarnamesinin tebliğ edildiğini, davalının 12.01.2011 tarihli cevabında şirketlerinin söz konusu ürünü imal etmediğini, ---. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından üretim ve satışının yapıldığını belirterek dava konusu ürünleri satmaya devam ettiğini, ---Ltd. Şti.ne de Üsküdar ---Noterliği'nin 28.12.2010 tarihli --- yevmiye no.lu ihtarnamesinin tebliğ edildiğini, ancak sonuç alınamayarak dava konusu ürünleri üreterek satmaya devam ettiğini belirterek ihtiyati tedbir talepli olarak müvekkilinin tescilli Faydalı Model ve Endüstriyel Tasarım belgesi ile korunan sınai mülkiyet hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine, 8.000,- TL. maddi tazminat ile 551 sayılı KHK'nin 140/C (554 sayılı KHK'nin 52/C) hükmüne göre 2.000,- TL. Yoksun kalınan kazancın davalıların ihtarname ile temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, mahkeme kararının ulusal yayın yapan gazetelerden birinde ilanına, fazlaya ve manevi tazminata dair haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ---- A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu ürünleri üretmediğini, satın alma yolu ile tedarik ettiğini, --- San. Tic. Ltd. Şti. tarafından üretim ve satışının yapıldığını, öncelikle muhatabın söz konusu imalatı yapanların olduğunu, müvekkili şirketin davacıların gönderdikleri ihtarname ile durumu öğrendiklerini ve söz konusu sehpaların internet sitelerinden kaldırılarak satışına son verdiklerini, 554 sayılı ve 556 sayılı KHK hükümlerine aykırılık teşkil eden herhangi bir işlemin bulunmadığını belirterek davanın müvekkili açısından reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ---- Ltd. Şti. vekili bila tarihli dilekçesinde özetle; davacının Üsküdar --- Noterliği'nin 28.12.2010 tarih ve ---yevmiye numaralı ihtarnamesinin müvekkiline ulaştığı andan itibaren üretimi durdurduğunu, diğer davalı ---- A.Ş. bu tarihten sonra üretim gerçekleştirdi ise bu konuda bir müdahilliklerinin olmadığını, müvekkilinin ihtarnameye müteakiben üretime son vermesinin kötüniyetli olmadığını ortaya koyduğunu, bu sebeple tazminat talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın müvekkili açısından reddini talep etmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık; davacının tescilli faydalı model belgesi ve tasarım tescil belgesinden kaynaklanan haklarına davalı tarafından tecavüzde bulunulup bulunulmadığı , maddi ve manevi tazminat talep edilip edilemeyeceğine ilişkindir.
Dosyamız içerisine alınan 11.10.2013 tarihli bilirkişi raporunda; "teknik bilirkişinin değerlendirmeleri doğrultusunda davalı ürünleri ile davacı tesciline konu tasarımlar arasında benzerlik bulunmadığı" husunun tespit edildiği beyan edilmiştir.
Dosyamız içerisine alınan 21 Mart 2014 tarihli bir başka bilirkişi heyetince oluşturulan bilirkişi raporunda; "delil konusu ihtilaflı sehpaların davacılar adına tescilli --- Y no'lu faydalı modelin koruma kapsamı ile aynı özelliklere sahip olduğu, davacılar adına tescilli---- sayıyla tescilli 1., 2. Ve 3.tasarımlar ile 1. Ve 2. İhtilaflı ürüne bilgilenmiş kullanıcı gözüyle bakıldığında, aralarında genel izlenim itibariyle ( bacak, ayak ve kullanım benzerliklerinin bileşiminden kaynaklanan) belirgin bir benzerliği olduğu, karşılaştırılan ürünler arasında tabla şekilleri farkları bulunsa da farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı gözünde ürün özelliğini değiştirmediği ve farklı ürünler olarak algılanmalarına yetmediğinin tespit edildiğini" beyan etmişlerdir.
Muhasip bilirkişi tarafından dosya içerisine alınan 16.03.2015 tarihli bilirkişi raporunda; "davacı karlılığındaki düşüşün yani; 206.304,21TL - 144.077,61TL = 62.227,35TLsı kadar kardan zarar talebinde bulunabileceğini, davacının dava konusu detaya uygun ve de davalının faaliyet döneminde yapacağı karlılık ve bundan edeceği zarar kadar 8.000.-TL talepte bulunduğunu davacının karlılığında 2012 den 2013 yılına geçişte yapılan hasılatta düşme ve karlılıkta düşme söz konusu olduğunu, davacının ihtarının tebliğ tarihi belli olmadığı gibi dosyada mevcut davalının cevabi ihtar mektubunun da tarihi olmadığını, buna göre temerrüt tarihinin tespit edilemediğini, dava tarihi 27.09.2011 ’den itibaren temerrüdü söz konusu olacak davalıların bu tarihten itibaren aralarında gecikme için belirlenmiş gecikme faiz oranı da olmadığı için 3095 sayılı yasa kapsamında gecikme faizi hesaplanabileceği" tespit ve görüşlerine ulaştığını beyan etmiştir.
Yine dosyamız içerisine alınan ve başka bir bilirkişi heyeti tarafından sunulan 19.06.2015 tarihli raporda özetle; "davalı ürünlerinin ve--- Mobilyanın http://www.---.com/content.php?p=urunler adresinde "ürünlerimiz" sekmesinde ulaşılan ürünlerin küçük farklılıklar göstermelerine rağmen davacı ürünleriyle bilgilenmiş kullanıcı algısında benzerlik gösterdiği, davalı ürünlerinin davacılar adına tescilli ---- Y no'lu faydalı modelin koruma kapsamı ile aynı özelliklere sahip olduğu, davacılar adına ---- sayıyla tescilli endüstriyel tasarım tescil belgesinin 3 tasarımıyla davalı---- MOBİLYA A.Ş. ürünlerinin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık bulunmadığı; bu durumun ise tescilli endüstriyel tasarıma tecavüz olarak kabul edilebileceği, sonuç ve kanaatine varıldığını" ifade etmişlerdir.
19.10.2015 tarihli muhasip bilirkişi ---- tarafından düzenlenen ek raporda; kök rapordaki tespitlerin değişmediği" beyan edilmiştir.
Dosyamız itirazlar kapsamında başka bir muhasip bilirkişi ----' a tevdii edilerek, muhasip bilirkişi tarafından düzenlenen 03.04.2017 tarihli bilirkişi raporunda; "fiili zararın hesaplanabilmesi için davacıların 2010 - 2011- 2012 yılları dava konusu ürün satışlarına ilişkin, üretim adet ve maliyetleri ile satış adet ve tutarlarının belirtildiği stok kayıtları ve dayanak belgeleri ile tasarım / buluş tescil ile ilgili yapılan harcamalara ilişkin belgeler dikkate alınarak, yoksun kalınan kazancın hesaplanabilmesi için davalılar ---- Mobilya San Tic. A.Ş ile ----Mobilya Dekorasyon San Tic. Ltd. Şti.nin 2010 - 2011- 2012 yıllarına ilişkin yasal defterleri ile dava konusu ürünlerin adet ve tutarlarının belirtildiği stok kayıtları ve satış faturalarının Mahkeme marifeti ile temin edilebilmesi halinde ek rapor düzenlenerek tazminat hesabı yapılabileceği" beyan edilmiştir.
Mahkememizce tasarım ve faydalı model belgelerinden kaynaklanan haklara tecavüz iddiası yönünden, önceki raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi için tasarım uzmanı bilirkişi ve sektör bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden çelişkileri giderecek şekilde alınan 19.06.2015 tarihli bilirkişi raporunda;davalılardan --- A.Ş' ye ait www.---.com.tr/tamamlayıcıurunler/konsept-sehpa adresinde rapor tarihi itibari ile yapılan incelemede; davaya konu --- ürünlerine rastlanılamadığı, ancak kendi sitesinde bulunmamasına rağmen Pinterest isimli sitede --- ibareli "----" ibaresi ile sehpa ürünlerinin görsellerinin bulunduğu, ayrıca www.----.com/conten.php?=urunler adresinde de ---sehpa ürünlerine rastlandığı, ürün tasarımlarının davacılar adına tescilli--- sayılı çoklu tasarım belgesi 1, 2 ve 3 numaralı tasarımlarla aynı biçimsel yapıyı gösterdiği ve hiçbir başka tanımlamaya gerek bırakmaksızın ve hiçbir biçimsel farklılık göstermeksizin birebir uyduğu tespit edildiği ve aynı bilirkişi raporu ile ürünlerin davalı ---- Mobilya Ltd. Şti. Tarafından diğer davalıya üretildiğinin ve davalı --- tarafından da internet sitesinde satışa sunulduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunun yeterli ve hükme esas almaya elverişli olduğu kanaatine varılarak,, davalıların, davacıların tescili tasarıma tecavüz ve haksız rekabet ettiği tespitine, davalıların tasarıma tecavüzünün durdurulması ve önlenmesine karar verilmiştir.
Aynı bilirkişi raporu ile, davalı sehpa ürününün, davacılar adına Türk Patent Marka Kurum nezdinde tescilli --- sayılı "çok fonksiyonlu zigon sehpa" buluş başlıklı ve "buluş 1 üst tabla (20) , 1 alt tabla (40) ve bahsedilen üst tabla (20) ve alt tablayı (40) taşıyan taşıyıcı ayaktan (30) oluşmuş, çay, kahve ve bunun gibi yiyecek, içeceklerin konulmasına kullanılan sehpa (10) yapılanmaları ile ilgili olup, özelliği; bahsedilen alt tablanın (40) iç açısal yüzey (43) ve dış açısal yüzey(44) içermesi ile ilgilidir. " buluş özetli faydalı model belgesinin 551 sayılı KHK 47/2 maddesinde düzenlendiği şekilde istemleri ile karşılaştırıldığında, davalıların ürününde, davacı istemlerindeki unsurların tamamının mevcut olduğu, buluşun koruma alanında kaldığı, bilirkişi raporu ile usulüne uygun olarak yapılan inceleme neticesinde tespit edildiğinden, davalı ---Mobilya Ltd. Şti. Tarafından üretilen ve diğer davalı --- A.Ş tarafından internet sitesinde satışa sunulan ---Takımı ürününün davacılar adına tescilli--- sayılı faydalı model belgesine tecavüz ve haksız rekabet ettiği tespit edilmiş, faydalı modele tecavüzün durdurulması ve önlenmesine karar verilmiştir.
Davacı tarafça 551 sayılı KHK 140/c ve 554 sayılı KHK 52/c maddesine göre; manevi tazminat talep edilmişse de; aynı fiil nedeniyle davacının birden fazla sınai mülkiyet hakkının ihlal edilmiş olması halinde hakların yarışması kuralı gereğince ve fiilin tek olduğu, aynı ürünler ile davacıların tasarım belgesi ve faydalı model belgelerinden kaynaklanan haklarına tecavüz ettiği gözönüne alınarak bir kez maddi tazminata hükmedilebileceği kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafça, davalılardan ----A.Ş'ye Üsküdar---- Noterliğinin 28.12.2010 tarihli --- yevmiye no'lu ihtarnamesinin 04.01.2011 tarihinde tebliğ edildiği, tasarım ve patent tescillerine tecavüz teşkil eden fiillere son verilmesinin ihtar olunduğu, davalı ---A.Ş'nin de cevabi ihtarname ile ihtarda bahsedilen ürünün kendileri tarafından imal edilmediğini, --- Mobilya Ltd. Şti tarafından üretildiği ve satışının yapıldığını, ürünün piyasada anonim olarak üretildiğini beyan ettiği görülmüştür.
Davalıların ticari defterlerini ve dayanak belgelerini sunmadıkları görülmüştür.
Mahkememizce ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 04.01.2011 tarihi ile dava tarihi olan 27.09.2011 tarihi arasında 8 ay, 23 günlük süre için tazminat talep edilebileceği kanaatine varılmış, davacı tarafın lisans bedeline göre tazminat hesabı yapılmasını talep ettiği, internette davalının ürününün 400,00 TL den (445,00 TL den indirim yapmak suretiyle) satıldığının tespit edildiği, davacının sunmuş olduğu 2012- 2013 yıllarına ait faturalar ile ihtarnameden önceye ait 14.12.2010 - 06.11.2010 tarihli faturaların dikkate alınamayacağı kanaatine varılmıştır.
Dosyada bulunan 19.04.2011 tarihli faturada 20 adet , 22.04.2011 tarihli faturada 20 adet, 29.04.2011 tarihli faturada 55 adet, 04.05.2011 tarihli faturada 46 adet , 12.05.2011 tarihli faturada 65 adet ürün satışı yapıldığı gözönüne alınarak davacının talep ettiği maddi tazminat tutarı olan 8.000,00 TL maddi tazminatın TBK 50.madde gereğince hakkaniyete uygun olduğu kanaatine varılmış, 8.000,00 TL maddi tazminatı ile 2.000,00 TL manevi tazminatın 04.01.2011 tarihinden itibaren avans faizi ile davalılardan 1/2 oranında tahsil edilerek davacılara ödenmesine, hükmün ilanına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davalıların davacılar adına tescilli ---- Y numaralı faydalı model ve --- sayılı çoklu tasarım tescil belgesinden kaynaklanan haklarına TECAVÜZ VE HAKSIZ REKABET ETTİĞİNİN TESPİTİNE,
3-Davalıların faydalı modele ve tasarıma tecavüzünün DURDURULMASINA VE ÖNLENMESİNE,
4- 8.000,00 TL maddi tazminat ve 2.000,00 TL manevi tazminatın 04.01.2011 ihtarname tebliğ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan 1/2 oranda alınarak davacılara ödenmesine,
5-Hüküm kesinleştiğinde masrafı davalılardan alınarak Türkiye genelinde yayın yapan gazetelerden birinde ilanına,
6- 683,10 TL karar ve ilam harcı tayini ile peşin alınan 148,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,60 TL harcın davalılardan müteselsilen tahsiline,
7- Davacı yararına tecavüzün tespiti yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.145,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davalılardan müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
Davacı yararına haksız rekabetin tespiti yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.145,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davalılardan müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
Davacı yararına maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.145,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davalılardan müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
Davacı yararına manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.145,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davalılardan müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
8- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 18,40 TL başvurma harcı, 148,50 TL peşin harç, 2,90 TL vekalet harcı, 9.053,70 bilirkişi ücreti, tebligat, müzekkere masrafı olmak üzere toplam 9.223,50 TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan miktarların karar kesinleştiğinde ve istek halinde taraflara iadesine,
Dair; davacılar vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/07/2018