T.C. İstanbul Anadolu FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/70 Esas
KARAR NO: 2018/79
DAVA: FSEK'ten Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Tespiti ve Men'i ile Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ: 15/03/2018
Davacılar vekilleri tarafından davalı aleyhine açılan FSEK'ten kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti ve men'i ile maddi tazminat davasının yapılan açık yargılama sonucunda;
TALEP / Davacılar vekilleri dava dilekçesini duruşmada tekrarla; 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca faaliyet gösteren eser sahipleri meslek birliklerinden ...... repertuarında yer alan eserler ile davacılardan ...... hak sahibi olduğu müziksel tespitleri içeren fonogramların ve/veya televizyon kliplerinin ve ........ repertuarında yer alan icraların davalı tarafından işletilen......... ...... adlı stadyumda 01/01/2009 ile 31/12/2009 tariheri arasındaki dönemde müvekkil meslek birliklerinden izin almadan ve bedeli ödenmeden umuma iletildiğini beyanla davalı tarafından işletilen stadyumda davacı meslek birliklerinin repertuarının umuma iletildiğinin ve davalının tecavüzünün tespitine, ref'ine, teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davacılardan ....... için 36.974,34 TL, ....... için 46.619,82 TL ve ....... için 25.721,28 TL maddi tazminata hükmedilmesine, hükmün ilanına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; ....... stadının dava dilekçesinde öne sürüldüğü gibi ....... kişi kapasiteli olmayıp 50509 kişi kapasiteli olduğunu, 1 yıl içerisinde toplam 20-22 gün müsabaka yapıldığını tespite konu .......... müsabakasında yapılan tespit sonucu elde edilen bilirkişi raporunda toplam 8 eserin ....... stadında hoparlör üzerinden yayınlandığının belirtildiğini, bu eserlerin 4'ünün yabancı, 4'ünün yerli sanatçılara ait olduğunu, ........ tarafından seslendirilen eserlerin ....... 100. Yılı nedeniyle hazırlanarak kulübe verilen eserler olduğunu, ....... tüm şarkılarının çalınmasına muvafakatinin olduğunu, ayrıca......... eserinin sözleşmesinin ve muvafakatinin sunulduğunu, Statta izin alınan eserler dışında hiçbir müzik eserinin yayımlanmadığını belirterek ihtiyati tedbir isteminin reddine, davacı tarafın haksız ve fahiş taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava 5846 sayılı FSEK uyarınca faaliyet gösteren eser sahipleri meslek birliklerinden ..... repertuarında yer alan icraların izin alınmadan ve bedeli ödenmeden umuma iletilmesi nedeni ile tecavüzün tespiti, ref'i ve tazminat istemine ilişkindir.
Davacılar tarafından Mahkememizin ...... Esas sayılı dosyası ile açılan davada Mahkememizce "iddia, savunma, sunulan ve benimsenen bilirkişi raporu kapsamında tespit konusu edilen eserlerin stadyumda icra edildiği, bu anlamda stadyumda belirtilen eserlerin izinsiz olarak kullanıldığı, davacı tarafça eserlere ilişkin yetki belgelerinin sunulduğu, seyirci kapasitesine göre meslek birliğince belirlenen tarifeler uyarınca....... için 11.617,07 TL,........ için 14.647,61 TL ve ...... için 8.081,44 TL tazminatın FSEK 68.maddesi uyarınca üç katı tutarında belirlenen tazminatın davalıdan tahsiline" karar verildiği, kararın Yargıtay .......Hukuk Dairesinin 26.05.2014 tarih ve ........... Esas, 2014/9673 Karar sayılı ilamları ile "Dava, davacı meslek birliklerine yetki belgesi vererek üye olan yorumcu sanatçıların icralarının izinsiz ve mali hak bedeli ödemeksizin kullanımının haksız olduğunun tespiti, mali haklara tecavüzün ref'i ve men'i ile mali hak bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı, dava konusu stadyumda icra edilen eser sahiplerinden ....... yönünden muvafakatname sunmuş olup, mahkemece davalının sunduğu muvafakatnamelerin geçerli olup olmadığı değerlendirilmediği gibi, somut uyuşmazlıkta davalı tarafın fiilen 17.12.2009 tarihinde gerçekleştirdiği tespit edilen mali haklara tecavüz eylemi nedeniyle 5846 Sayılı FSEK 68. maddesi uyarınca istenilen telif bedelinden doğan zararın hesabında, icraları izinsiz olarak temsil olunan sanatçılar yönünden aynı Kanun'un 80, 52 ve 68. maddeleri ile 76/son maddesine göre, sadece söz konusu icracı sanatçıların davacı meslek birliğine mali hakları takip yetkisini verdikleri, tüm eserlerinin haksız kullanıldığına dair aksi kanıtlanamayan karinenin gerçekleştiği dikkate alınarak, FSEK 68. maddesi uyarınca ödenmesi gereken telif bedelinin belirlenmesi suretiyle tazminata hükmedilmesi gerekirken, davacı meslek birliğine üye icracı sanatçıların tüm eserleri kapsayacak şekilde ve meslek birliği tarifesi dikkate alınarak tazminata hükmedilmesi doğru görülmeyip, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir." denilerek bozulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce bozmaya uyularak yargılamaya devam edilmiş olup, alınan 16.06.2016 tarihli raporda bilirkişiler; dosyaya sunulu ....... tarafından tanzim edilmiş muvafakatname incelendiğinde bu muvafakatnamenin FSEK 52.madde uyarınca geçersiz olduğu, dosyaya sunulu....... tarafından tanzim edilmiş muvafakatname incelendiğinde belgenin FSEK 52.madde uyarınca geçerli olduğu, ancak ......... tarafından tanzim edilmiş bu muvafakatnamenin somut olay bakımından yalnızca adı geçen kişinin yorumcu sıfatıyla sahip olduğu haklar bakımından hüküm doğurabileceği, nihai olarak ....... tarafından tanzim edilmiş bu muvafakatname ile artık davacılardan ....... takip yetkisinin davalı bakımından ortadan kalktığı, derdest dosyaya ilişkin Yargıtay ilamı dikkate alınarak FSEK 76/2.maddesi uyarınca davacı ......... bakımından; ............... ........... ........................Tic. A.Ş ve ............ isimli fonogram yapımcılarının,............... repertuarındaki tüm fonogramlar bakımından FSEK 76/2.maddesinde öngörülen karinenin gerçekleştiği, bu itibarla davacılardan............ talep edebileceği tazminatın sadece ihlali tespit edilen fonogram yapımcılarına ait korumasındaki tüm repertuar bakımından olabileceği ve bu çerçevede bir yıllık bedeli talep edebileceği, davacı ......... bakımından;....... ................... ............... Ltd. Şti'nin ve ".................... adlı eserlerin bestecilerinin ve/veya söz yazarlarının ve/veya müzik editörlerinin,........ repertuarındaki tüm eserleri bakımından FSEK 76/2.maddesde öngörülen karinenin gerçekleştiği, bu itibarla davacı ........... talep edebileceği tazminatın sadece ihlali tespit edilen eser sahiplerine ait korumasındaki tüm repertuar bakımından olabileceği ve bu çerçevede bir yıllık bedeli talep edebileceği, davacı .......... bakımından;............ adlı kişilerin, davacılardan ........... repertuarındaki tüm eserleri bakımından FSEK 76/2.maddesinde öngörülen karinenin gerçekleştiği, bu itibarla davacı ................ talep edebileceği tazminatın sadece ihlali tespit edilen eser sahiplerine ait korumasındaki tüm repertuar bakımından olabileceği ve bu çerçevede bir yıllık bedeli talep edebileceği, FSEK 68.madde gereğince davacılar ile davalı arasında eser hakları ihlal edilen kişiler bakımından repertuarlarındaki tüm eserler bakımından bir sözleşme akdedilecek olsa, akdedilecek bu sözleşmenin emsal veya rayiç bedelinin ne olacağı hususunun davacı meslek birliği dışında diğer ilgili meslek birliklerine sorulması, gelecek yazı cevabına göre mali açıdan değerlendirme yapılabileceği" bildirilmiştir.
Mahkememizce meslek birliklerinden gelen yazı cevabı doğrultusunda alınan 05.09.2017 tarihli ek raporda; tespit edilen değerler üzerinden yapılan hesaplamada davalının davacı meslek birliklerine ödemesi gereken maddi tazminatın ........ açısından 33.335,94 TL,........ açısından 43.942,83 TL, ........... açısından 60.610,80 TL olmak üzere toplam 137.889,57 TL olduğu tespit edilmiş, bilirkişi ..... 05.09.2017 tarihli ayrık görüş raporunda ek raporda yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu beyan etmiştir.
Mahkememizce rapora itirazlar kapsamında yeni bir mali bilirkişiden alınan 19.01.2018 tarihli raporda; davalının davacı meslek birliklerine ödemesi gereken tazminat tutarının................... açısından 8.674,31 TL, ........ açısından 261,84 TL ve ....... açısından 66,22 TL olduğu tespit edilmiştir.
Yargıtay bozma ilamına konu edilen hususlarda inceleme yapılmış, dosya kapsamında sunulan .......... isimli sanatçı ile davalı spor kulübü arasında imzalanan 19.01.2007 tarihli sözleşme ve ekli muvafakatnamede ..............I isimli müzik eserinin............. Spor Kulübü tarafından süre, sayı ve yer ile sınırlandırılmamış şekilde kullanılmasına muvafakatinin tam olduğunu beyan ve kabul ettiğinin beyan edildiği görülmüştür.
Eser sahibi ............ ile davalı arasında düzenlenen
muvafakatname ile ............. isimli müzik eserinin her türlü mecrada kullanılması konusunda davalı Spor Kulübü'ne muvafakatname verilmekle, bu sanatçıya ait eser yönünden davacı meslek birliği ........... takip yetkisinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
............. isimli sanatçı tarafından düzenlenen muvafakatname ile FSEK çerçevesinde yorumcu sıfatıyla icra ettiği şarkılarının ........... Spor Kulübüne ait mecralarda çalınmasına süre ve sayı ile sınırlandırılmamış şekilde...........tarafından dinletim şeklinde kullanılmasına muvafakatinin bulunduğunu beyan ettiği anlaşılmakla,.......... tarafından seslendirilen eser yönünden de davacı meslek birliği ............... takip yetkisinin bulunmadığı kanaatine varılmış, 16/06/2016 tarihli bilirkişi heyet raporundaki 5846 Sayılı FSEK 52. Maddesindeki"Mali haklara dair sözleşme ve taserrufların yazılı olması ve konusu olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır" düzenlemesine aykırı olduğu geçersiz olduğu görüşü benimsenmemiştir.Sanatçı.......... muvaffakatında " yorumcu sıfatıyla icra ettiği şarkıların dinletim şeklinde kullanılmasına" muvaffakat ettiğini beyan ettiği genel olarak haklarımı devrettim şeklinde beyanda bulunmadığı geçerli olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı meslek birlikleri tarafından Yargıtay ...........Hukuk Dairesinin bozma kararında beyan ettiği hukuki görüşten dönüldüğü beyan edilerek, emsal olarak 11.Hukuk Dairesinin başka uyuşmazlıklarda vermiş olduğu kararları sunmuşlarsa da ,Yargıtay bozma kararına mahkememizce uyulmakla ,bozmaya konu hususlarda davalı yararına usuli kazanılmış hak teşkil ettiğinden bozma doğrultusunda inceleme ve tazminat hesabı yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Yargıtay bozma ilamında işaret edildiği gibi davacı meslek birliklerinin tüm repertuarının izinsiz olarak kullanıldığı varsayımından hareket edilerek eserlerin çalındığı stadyumun kapasitesi dikkate alınarak tarifeye göre hesaplama yapılmasının bozma kararına uygun olmayacağı, ancak bilirkişi akademisyen .......... tarafından ibraz edilen 05.09.2017 tarihli ayrık bilirkişi raporunda beyan edildiği üzere ihlal edilen repertuar yönünden ihlalin gerçekleştiği yıl meslek grubunun kendisini yetkili kılan tüm fonogram yapımcılarına ödediği paranın davaya konu fonogram yapımcısına ödediği paraya oranı bulunarak hesaplama yapılması gerektiği kanaatine varılmış, bu yönde hesaplama yapılmak üzere davacı meslek birliklerinin ticari kayıtları üzerinde inceleme yapılarak hesaplama yapıldığından, 19.01.2018 tarihli muhasip bilirkişi raporu hükme esas alınarak, davacı......... yönünden FSEK 68.maddesi gereğince talep edilebilecek 3 kat tazminat bedelinin 8.674,31 TL, davacı........... açısından FSEK 68.maddesi gereğince talep edilebilecek 3 kat tazminat bedelinin 261,84 TL, ......... açısından FSEK 68.maddesi gereğince talep edilebilecek 3 kat tazminat bedelinin 66,22 TL olarak hesaplanan tazminat bedelinin davalıdan haksız fiil tarihi olan 17.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, hüküm kesinleştiğinde hüküm özetinin ilanına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KISMEN KABÜLÜNE KISMEN REDDİNE,
2-Davalının, davacı Meslek Birliklerinden izin alınmadan ve bedeli ödenmeden davacı Meslek birliklerinin repertuarlarının umuma iletildiğinin tespitine ve tecavüzün men'ine,
3-Davacı .............. için 66,22 TL, davac....... için 8.674,31 TL ve davacı ............. için 261,84 TL tazminatın haksız fiil tarihi olan 17/12/2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
4-Hüküm kesinleştiğinde hüküm özetinin Yurt genelinde yayın yapan tirajı yüksek yayın yapan gazetelerden biri ile ilanına,
Tecavüzün tespiti ve men'i davası üzerinden alınması gereken 35,90 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
Maddi tazminat davası üzerinden alınması gereken 614,95 TL harçtan peşin alınan 1.623,35 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.008,40 TL harcın isteği halinde ve karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
Bozmadan önce davalı adına vergi dairesine harç tahsil müzekkeresi olarak yazılan 5.415,20 TL bakiye karar harcının, tahsil edilmiş ise, isteği halinde ve karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,
Davacı........... lehine kabul edilen tecavüzün tespiti ve men'i davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 3.145,00 TL ile tazminat davası yönünden 3.145,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacı ........... ödenmesine,
Davacı ............ lehine kabul edilen tecavüzün tespiti ve men'i davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 3.145,00 TL ile tazminat davası yönünden 261,84 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacı ............e ödenmesine,
Davacı .......lehine kabul edilen tecavüzün tespiti ve men'i davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 3.145,00 TL ile tazminat davası yönünden 66,22 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacı ................'a ödenmesine,
Davalı vekiline maddi tazminat davasının.......... yönünden reddedilen kısmı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 4.524,00 TL ücreti vekaletin davacı ...........'tan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Davalı vekili maddi tazminat davasının ............ yönünden reddedilen kısmı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 3.145,00 TL ücreti vekaletin davacı ...........'den tahsili ile davalıya ödenmesine,
Davalı vekiline maddi tazminat davasının ......... yönünden reddedilen kısmı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 4.409,00 TL ücreti vekaletin davacı ..........'dan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Davacılar tarafından yatırılan ve iadesine karar verilen miktar dışında kalan 614,95 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
Davacılar tarafından yapılan 1.914,20 TL yargılama giderinden; davanın kabul ve red oranına göre, (%55) 1.052,80 TL'nin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, bakiye (%45) 861,40 TL'nin davacılar üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 3.000,00 TL yargılama giderinden; davanın red ve kabul oranına göre, (%45) 1.350,00 TL'nin davacılardan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye (%55) 1.650,00 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkca okundu usulen anlatıldı..