T.C. İstanbul Anadolu FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/112 Esas
KARAR NO: 2018/43
DAVA: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat
DAVA TARİHİ: 05/01/2011
KARAR TARİHİ: 15/02/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Manevi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
T A L E P / : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkiline ait "......" isimli müzik eserinin, davalı tarafından ve üzerinde değişiklikler yapılarak " ....." isimli televizyon programında izinsiz ve lisanssız olarak kullanıldığını, davalının yapılan yazışmalar izinsiz kullanımı kabul ettiğini, ancak bu kullanıma ilişkin herhangi bir ödemede bulunmadığını, aynı zamanda davalı firma vekiline 23/12/2010 tarihinde telif bedelinin ödenmesine ilişkin yazılmış mektuba da cevap alınmadığını ve bu durumun müvekkilinin maddi ve manevi haklarına zarar verdiğini iddia ederek, fazlaya dair haklarını saklı tutarak şimdilik alacağı olan 35.000,00 TL. bedelin, FSEK'in 68. maddesi uyarınca, sözleşme yapılmış olması halinde istenebilecelecek emsal ve rayiç bedelin 3 katı fazlası olmak üzere 105.000,00 TL. 'nin haksız ve hukara aykırı kullanım tarihinden itibaren hesaplanacak ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsilini, müvekkiline ait eserin izinsiz ve hukuka aykırı olarak ve eser üzerinde değişiklik yapılarak kullanımından dolayı manevi hak tecavüzü nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminatın, izinsiz kulllanım tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
C E V A P / :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Öncelikle müvekkilinin yasal yerleşim yerinin, dava dilekçesinde de belirtilen ...... Cad..... Sk. No... K..... adresinde bulunduğunu, aynı zamanda davacının bildirilen adresinin de Kadıköy ilçesinde bulunduğunu, her iki adresin de Anadolu yakasında bulunan Kartal fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğunu savunarak, öncelikle yetkisizlik yönünden davanının reddini istemiştir. Netice olarak da davanın haksız olduğunu ifade ederek davanın reddini savunmuştur.
Mahkememize açılan dava sözleri ve bestesi müvekkiline ait müzik eserinin davalı yapım firması tarafından izinsiz olarak ve eser üzerinde izinsiz değişiklik yapılmak suretiyle televizyon programında kullanılması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizden verilen 16/09/2014 tarih ..... Esas....1 K. Sayılı kararla davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 2014/18649 Esas 2015/3190 Karar sayılı ve 09/03/2015 tarihli ilamı ile bozularak mahkememize gelmiştir.
BOZMA GEREKÇESİNDE,(1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve her ne kadar davacının eyleminin 5846 sayılı FSEK 21. maddesi kapsamında işleme hakkının ihlali olarak nitelendirilmesi mümkün olmayıp, mahkemenin bu hususa ilişkin gerekçesi isabetli değil ise de, uyuşmazlık konusu eylemin aynı zamanda 5846 sayılı FSEK 24 ve 25. maddeleri kapsamında bulunmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Dava, 5846 FSEK 68. madde uyarınca telif tazminatı istemine ilişkin olup, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda kullanım tarihi itibariyle eserin rayiç değerinin 10.000 TL olduğu belirtilmiş ise de, rayiç değerin tespitinde esas alınan kriterlere ilişkin herhangi bir somutlaştırma yapılmamış olup, davalı tarafça rapora bu yönden itiraz edilmiş, ancak itirazları karşılayacak şekilde ek rapor alınmadığı gibi, gerekçeli kararda da bu itirazlara değinilmemesi doğru görülmemiş, eksik inceleme sonucu tesis edilen hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir."şeklinde bozularak mahkememize gelmiştir.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyularak, bozma doğrultusunda rayiç bedel tespitine ilişkin yeniden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce edisyon şirketlerine müzekkereler yazılarak davacıya ait "......." isimli müzik eserinin izinsiz olarak ve eser üzerinde izinsiz değişiklik yapılmak suretiyle ".....l'la İzdivaç" adlı televizyon programında açılış müziği olarak kullanılması halinde istenebilecek emsal ve rayiç bedel sorulmuş, ..... Müzik Edisyon Ltd. Şti'nin 05.05.2016 tarihli yazı cevabında her eser kullanımına ilişkin söz ve beste haklarının 300,00 TL olduğunun bildirildiği, yazı ekinde 06.11.2015 tarihli ve 04.03.2015 tarihli faturalar sunulduğu, faturalarda 600 TL mali hak bedelinin yazılı olduğu, ....... isimli firmanın 09.05.2016 tarihli yazı cevabında günümüz piyasa şartlarında bir eserin televizyon programında tek seferlik kullanım bedelinin ortalama 1.500 ile 5.000 TL arasında olduğu, .... Müzik Eserleri Tanıtım Satış Pazarlama San. Ltd. Şti'nin 30.05.2016 tarihli yazı cevabında , yazıda sözü edilen müzik eserinin tahminen 70'li yıllarda yapıldığı, televizyon programının da reytingi oldukça yüksek olduğu, benzer kullanımlarda 500 TL civarında lisans bedeli uygun görüldüğü beyan edilmiştir.
.......Müzik Yayıncılık Danışmanlık şirketinin 22.03.2016 tarihli yazı cevabında lisanslama bedelini 35.000 TL - 40.000 TL civarında olarak bildirdiği, tekrar Mahkememizin 11.10.2016 tarihli yazısı ile tek kullanım olması halinde rayiç bedelin sorulduğu, bu yazıya verilen cevapta ise lisanslama bedelinin 1.500 TL - 2.000 TL olarak bildirildiği görülmüştür.
....... Müzik Yayımcılık ve Organizasyon Ltd.Şti.'nin 15.03.2016 tarihli yazısında;" ......" isimli müzik eserinin 26./6.2009 tarihinde "......." programında kullanılmasına ilişkin davalı şirkete kesilen faturanın yazı ekinde bulunduğunu, programın sadece bir bölümünde kullanım bedelinin 750 TL + KDV olduğunu bildirdiği, yazı ekindeki faturada (söz ve müzik) kullanım bedelinin 750 TL olduğu görülmüştür.
Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 27.03.2017 tarihli ek raporda; dava konusu eserin oldukça popüler bir eser olması, seyredilme oranı oldukça yüksek bir televizyon programında ve Star TV gibi ulusal bir televizyon kanalında gerçekleşmesi nedeniyle her bir kullanıma ait rayiç bedelin 2.500 TL olabileceği, 3 günlük ihlal sonucu rayiç bedelin ise 7.500 TL olduğu beyan edilmiştir.
Davalı vekilinin 11.04.2017 tarihli ek rapora karşı itiraz dilekçesinde edisyon şirketlerinden gelen yazı cevaplarının dikkate alınmadan rapor düzenlendiğini, bilirkişilerden ...... ile geçmişten gelen husumetleri bulunduğunu, edisyon şirketlerinden ...... A.Ş yetkilisi hakkında savcılığa şikayette bulunduklarını, ikinci cevap yazısında rayicin düşürüldüğünü, rapordaki 15 dakika süre ile kullanıldığına dair beyanın da yerinde olmadığını, eserin tamamının 3 dakika olduğunu, ayrıca parçanın sözlerinin de Mehmet Zeki Uluruh'a ait olduğunu, müzik yapıtının sadece bestesinin çekişme konusu olduğunu, bilirkişi heyetinin dosyaya ibraz edilen kayıtları incelemediğini, 22.04.2014 tarihli bozmadan önceki rapora atıf yapmakla yetindiklerini, yeni bir heyet marifetiyle inceleme yapılmasını talep ettiklerini beyan etmişlerdir.
Mahkememizce davalı vekilinin bilirkişinin reddi talebinin 14.04.2017 tarihli ara karar ile reddine karar verilmiş, ancak rapora itirazlar ve uyulmasına karar verilen bozma ilamı doğrultusunda , rayiç bedel kriterlerinin denetime elverişli olarak belirlenmesi yönünden, yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak rapor alınmış, bilirkişilerin 29.09.2017 tarihli raporunda ...... adlı müzik eserinin sözleri ......'a, bestesi....l'e ait..... adlı eserle aynı besteye sahip olduğunu,....tarafından yeniden İngilizce sözler yazılarak yeni bir eser oluşturulduğunu, dosyaya sunulan CD kaydından eserin toplam süresinin 3 dakika 39 saniye olduğunu, ......'la İzdivaç adlı programın .... sitesi üzerinden incelenmesinde programın bir müzik eseri çalınarak başladığını, orkestranın solistinin şarkıya başladığı anda .....'ın soliste eşlik edip şarkıyı söyleyerek stüdyoya girdiğini ve dans edip çığlıklar atarak seyirciyi coşturmaya çalıştığını, orkestranın çaldığı ve sanatçının soliste eşlik ederek söylediği şarkının her gün değiştiğini, programın 3 ayrı bölümüne ait açılış görüntülerinin CD içinde bulunduğunu, birinci dosyanın toplam 35 saniye olduğunu, eserin çalınma ve eşlik süresinin 15 saniye ölçüldüğünü, ikinci dosyanın 37 saniye olduğunu, eserin çalınma ve eşlik süresinin 15 saniye ölçüldüğünü, üçüncü dosyanın 58 saniye olduğunu, 33-46.saniyeler arasında orkestranın eserin bestesini çalarak eşlik ettiğini, internet üzerinde yaptıkları araştırmada 25.06.2010 tarihinde yayınlanan programın son bölümünde kapanış kısmında seyircilerin dava konusu eserin bestesi eşliğinde ......" şeklinde tempo tuttuklarını, eserin tamamının kullanılmadığını, kaç bölümde kullanıldığının kanıt olarak sunulmadığını,dosya kapsamında, 3 bölümde kullanıldığına dair kanıt bulunduğunu, müzik şirketlerinin bildirdiği rayiç bedellerin bölüm başına 300 - 5.000 TL aralığında olduğunu, bir eserin off prime time kuşağında tek seferlik rayiç kullanım bedelinin 600 TL + KDV olduğunu, dosyaya celp edilen belgelerden ....... Müzik Yayıncılık Org. Dan. Ltd. Şti'nin yazı cevabında davaya konu program ile benzer yapıda olan ve yine davalı şirket tarafından gerçekleştirilen bir sezon önce yayınlanan ......adlı programın 26.06.2009 tarihli bölümünde kullanılan .... isimli eser için 750 TL + KDV üzerinden fatura kesildiğini, tüm deliller değerlendirildiğinde 3 ayrı bölüm için toplam kullanım bedelinin 2.250 TL + KDV olarak hesaplanmasının uygun olacağını beyan etmişlerdir.
Davacı vekili rapora itiraz dilekçesinde; bilirkişilerin..... Müzik'in davalı firma ile imzaladığı bir sözleşmede kullanılan müzik eseri için kullanım bedeli olarak tahsil edilen 750,00 TL'yi rayiç bedel olarak aldıklarını, ancak her bir eserin kullanım bedelinin farklı olduğunu, sözleşmedeki .... isimli eserin tanınırlığının davacının eserinin tanınırlığı ile karşılaştırılmadığını, davaya konu eserin Galatasaray Spor Kulübü taraftarlarının tribünlerde marş olarak söylediğini beyanla rapora itiraz etmiş, dosya kapsamına sunulan Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2009/3308 Esas, 2011/10395 Karar sayılı kararında 25.000 TL maddi tazminatın onandığına ilişkin kararı emsal olarak bildirmiştir.
Davalı vekili rapora itiraz etmiş, bozma ilamında işaret edilen hususlara dikkat edilmediği, rayiç bedelin tespitinde esas alınan kriterlere ilişkin somutlaştırma yapılmadığını, rapordaki eserin sözlerinin...... şeklinde değiştirilerek kullanımının tespit edildiğine dair beyanın yerinde olmadığı, tempo tutanın seyirciler olduğunu, söz + beste = 750,00 TL x 3 kullanım şeklindeki götürü hesaplamanın da yerinde olmadığını, 3 kat tazminat talebinin Mahkemenin takdirinde olduğunu, bilirkişilerin 3 kat fazlaya hükmolunabileceği şeklindeki beyanının yerinde olmadığını söylemişlerdir.
Dosya kapsamına sunulan Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2009/3308 Esas, 2011/10395 Karar sayılı kararında davacı ......tarafından dava dışı ... Elektronik Ltd. Şti ve davalı ... Tanıtım Reklam Ltd. Şti aleyhine davacıya ait ..... ve.... isimli müzik eserinin sözlerinin .... şeklinde değiştirilerek reklam filminin çoğaltılmış nüshalarının televizyon kuruluşlarınca yayınlanarak müvekkilinin eserine tecavüz edildiğini ileri sürdüğü iddiası ile dava açıldığı, emsal olarak gösterilen Yargıtay kararında eserin reklam filminde kullanıldığı, davada ise bir televizyon programının açılış müziği olarak 15 saniye kullanıldığı, eserin kullanımı arasında fark bulunduğu, 04.10.2017 tarihli bilirkişi raporunda edisyon şirketlerinden gelen yazı cevaplarının incelendiği, ..... Müzik şirketinin davalı ile yapmış olduğu benzer bir programdaki kullanım bedelinin davaya konu eserin kullanım bedeline emsal teşkil edebileceğinin tespit edildiği, bilirkişi heyetinin piyasada rayiç kullanım bedelini sektör koşullarında 600 TL olarak tespit ettiği, rapordaki somutlaştırılan kriterlerin, kullanım şekli, kullanım süresi, kullanılan program, programın yayınlandığı TV kanalı, programın yayınlandığı kuşak, kullanım sayısının dosya kapsamına uygun olduğu, 3 ayrı günde kullanıldığı tespit edilmekle her bir kullanım için 750 TL olmak üzere toplam 2.250 TL kullanım bedeli hesaplanmasının da dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılarak, davacının da herhangi bir müterafık kusuru bulunmadığı da göz önüne alınmak suretiyle 3 kat tazminat talebinin kabulüne, 6.750,00 TL maddi tazminat ile 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 05.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2-6.750,00 TL maddi tazminatı ile 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 05.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alınması gereken 802,64 TL harçtan, bozmadan önce yatırılan toplam 1.863,70 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine
Kabul edilen maddi tazminat yönünden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık ücret tarifesi gereğince 3.145.00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine
Kabul edilen manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık ücret tarifesi gereğince 3.145.00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine
Red edilen maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan, Avukatlık ücret tarifesi gereğince 3.145,00TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine
Red edilen manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince 3.145,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak, davalı tarafa verilmesine
Davacı tarafça bozmadan önce yapılan ilk yargılama gideri 689,55 TL, sonradan yatırılan 1.195,45 TL tamamlama harcı, tebligat + müzekkere masrafı 33,00 TL bilirkişi ücreti 1.800,00 TL ve İstanbul 3. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2011/2 Esas 2011/114 Karar sayılı dosyasında Yargılama gideri olan 45,00 TL olmak üzere toplamda 3.763,00 TL yargılama gideri ile BOZMADAN SONRA YAPILAN 112,50 Tl teb müz.masrafı olmak üzere 3.875,50 TL yargılama giderinden red ve kabul oranlarına göre 1.301,06 TL 'sinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafça bozmadan önce yapılan 50,00 TL yargılama gideri ,2.250,00 TL bilirkişi ücreti ve 200,00 tl Teb ve müz.masrafı olmak üzere 2.500 TL yargılama giderinden red ve kabul oranlarına göre 1.660,71 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesin kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına
Davalı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı tarafa iadesine
Dair tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde kanuni yollar açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/02/2018