T.C. İstanbul Anadolu FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/472 Esas
KARAR NO: 2018/187
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/11/2017
KARAR TARİHİ: 24/05/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,Davacı şirketin...... isimli bilgisayar yazılımın FSEK mevzuatı uyarınca eser sahibi olduğunu TPE de söz konusu yazılımın ..... isim hakkını marka olarak tescil ettirdiğini ,müvekkilinin sahip olduğu programların kullanılması ve sair şekilde çoğaltılması değiştirilmesi, işlenmesi ,tersine mühendislik işlemine tabi tutulması ve tamamının veya bir bölümün başka bir şekilde kullanılması ve hiç bir konuda ülkemizde veya dışarıda hiç bir kişi yada kuruluşa izin veya yetki vermediğini,olay tarihinde gelen ihtar ve şikayetler üzerine İst.Anadolu 1 FSHHMahkemesinin .... D.iş dosyasında yapılan tespit neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda belirtildiği gibi bilgisayardaki mali hakları müvekkiline ait olduğu bildirilen davalılara ait bilgisayarlarda ....... yazılım ile .......................... modüllerinin bilgisayarda kurulu ve aktif olarak çalışır durumda olduğunun tespit edildiğini, davalı hakkında İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu dosya numarasını bildireceğini, davalının ,davacı şirketin sahibi olduğu bilgisayar yazılımlarını herhangi bir sözleşme ve izne tabi olmaksızın şifre kırmak suretiyle bilgisayarlarında kullanarak haksız kazanç elde ettiğini ve FSEK mevzuatına aykırı hareket ederek müvekkil şirketim mali haklarına tecavüz ettiğini FSEK 68/2 madde uyarınca davaya konu bilgisayar programının satımı konusunda sözleşme olması halinde belirlenecek mutad bedelin 3 katı tutarında tazminat talep ettiklerini, müvekkil şirkete ait bilgisayar programlarının davalılar tarafından izinsiz ve lisansız kullanılması nedeniyle müvekkil şirketin mali haklarının ihlalinden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 16.000,00 TL nin haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari ( reeskont) faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, harç masraf ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde müvekkili şirketin hiç bir şekilde davacı şirketin programlarının kullanma ve sair şekilde çoğaltması, değiştirilmesi gibi üzerine atılan hiç bir suçu kabul etmediğini,davalı şirketin İstanbul çağında 25.000 konut yaptığını, bu seviyeye çıkmış olan şirketin bilgisayar yazılımını korsan biçimde kullanmakta olduğu iddiasının davalı şirketi zor durumda bıraktığını, söz konusu bilgisayarın ..........isimli çalışanın şahsi bilgisayarı olduğunu, söz konusu yazılımın 2013 yılında yüklendiği, davacı tarafça belirlendiğini, davacı şirketin kuruluş tarihinin 2015 Aralık ayı olduğu ,bu şahsın 2013 yılında çalışanı olmadığı, atılan suçu kabul etmemekle birlikte tüm programların crack olarak internet aracılığı ile indirildiğinin bilinmekte olduğunu, davalının 200.000 TL bedelli bir çok lisansının mevcut olduğunu, bu kadar basit bir konu için bu duruma düşmeye tenezzül etmeyeceğini ,bu sebeple müvekkil şirkete husumet düşmediğini, davalınının çalışanlarının tek tek tüm bilgisayarlarını kontrol etmesinin mümkün olmadığını, bilgisayarda tespit edilen yazılımın bir çalışanın şahsına ait olduğunu , davalı şirketin olmasının söz konusu olmadığını, tespit yapılan yazılımın harita ile ilgili olduğunu, davalının harita hizmetlerini .........şirketinden almakta olduğunu ,bu sebeple harita ile ilgili yazılıma ihtiyacı olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Dava konusu uyuşmazlık . Mali hakları davacıya ait olan ...................zılımı ile ....................odüllerinin davalılara ait bilgisayarlarda izinsiz ve haksız olarak kullanılıp kullanılmadığı, yazılımların FSEK kapsamında eser niteliğinde olup olmadığı, davalı şirkete husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, izinsiz kullanım varsa tazminat miktarının ne kadar olacağı konularına ilişkindir
Davacı vekili 31/10/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile 16.000,00 TL talep ettiği tazminat talebini 64.000,00 TL daha artırarak hesap edilen 80.000,00 TLnin haksız fiil tarihi olan 20/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir
DELİLLER VE GEREKÇE
Dosya bilgisayar mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş ,bilirkişi 28/09/2017 tarihli raporunda özetle; .......yazılımının davalı tarafından kullanılan modülleri için bir fiyat belirlenmesi mümkün olmadığını ,2016 yılı fiyatlarına göre 33.600 TL olan fiyat bilgis........A.ş tarafından 2017 yılı için 37,600 TL olarak belirtildiğini ,yıllık fiyat artış oranı ortalama % 20 düşünülerek 2013 yılına doğru yapılan geriye dönük hesaplamalar sonucunda 2013 yılında 19.400 TL, 2014 yılında 23.300 TL, 2015 yılında 28.000 TL 2016 yılında 33,600 TL ve 2017 yılında 37,600 TL fiyat bilgisine ulaşıldığını ,davacı taraf eser sahibi olduğu için haksız edinme suretiyle kullanılan..............yazılımı kullanım bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı olmak kaydıyla ticari ( reeskont) faiz hariç 19.400 Tl talep etme hakkına sahip olduğuna " dair raporunu tanzim ederek vermiştir
Davacının bilgisayar yazılımın hangi yıl versoyununun kurulu olduğu ve rayiç bedeli konusunda rapor alınması yönünden bilgisayar mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi 02/05/2018 tarihli raporunda özetle ;.....simli yazılımın ( hem ana modülün hemde diğer ek modüllerinin ayrı ayrı ) FSEK md.2 kapsamında ....." nin bir türü olan "bilgisayar programı "olarak koruma altında oülduğunu, davacı ..... yazılım A.Ş.nin izni olmaksızın ,davalı tarafından işyerinde bulunan l adet bilgisayarda ...simli yazılımın kurulu olduğunu, İST. Anadolu l FSHHMahkemesinin ....D.iş dosyasında yapılan tespit neticesinde düzenlenen 24/10/2016 tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiğini, davalının işyerinde İst.Anadolu l FSHH Mahkemesinin .... D.iş nolu dosyası ile tespit edilen.....azılımı lisansız kurulu bilgisayarındaki yazılıma ait toplam rayiç bedelinin 25.145,60 TL olarak hesaplandığını, davacının FSEK md 68e istinaden talebinin sayın mahkemeye ait olduğuna dair raporunu tanzim ederek vermiştir
Mahkememizin..... D.İş sayılı dosyasının incelenmesinde; tespit istenen şirketin "........." adresinde,işyerinde bulunan Volkan Keleş'in huzurunda inceleme yapıldığını, tespit konusu.......... yazılımının şirketin harita odasında bulunan bir adet dizüstü bilgisayarda yüklü ve çalışır durumda olduğunun tespit edildiğini, lisans sunulamadığını, Netcad yazılımının çalıştırılması sonucunda; ".....olduğunun , ......." modüllerinin yüklü olduğunu, işyeri yetkilisinin bilgisayarın bilgileri olmadan işyeri çalışanı ........ tarafından yüklendiğini, bilgisayarın bu kişiye ait olduğunu beyan ettiği görülmüştür.
Davalı vekilinin, yazılımın işyeri çalışanının bilgisayarında bulunduğunu, davalı şirketin yazılımı kullanmadığını, çalışanların bilgisayarlarını kontrol etmelerinin mümkün bulunmadığını, kusur yüklenemeyeceğini beyan ettiği ve husumet yönünden davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davacı mali haklarına sahip olduğu bilgisayar yazılımının izinsiz kullanıldığını ve mali haklarına tecavüz edildiğini beyanla, FSEK 68/1 maddesi gereğince üç kat tazminat talep etmiştir.TBK 66. Madde gereğince davalı adam çalıştıran sıfatıyla, çalıştırdığı elemanının haksız eylemi nedeniyle meydana gelen zarardan sorumludur. TBK 66. Madde de kusursuz sorumluluk hallerinden özen sorumluluğunu düzenlemiş, davalı tarafça da 66/2 maddesi gereğince kurtuluş beyyinesi ileri sürülerek ispatlanamamıştır.
Davalı şirketin ticaret sicil kaydından "her türlü inşaat işleri " ile iştigal ettiği, davaya konu yazılımın davalının iştigal konusu ile alakalı olduğu, kaldı ki yazılımın kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespitinin yeterli olduğu, kullanıldığının ispatlanmasının gerekmediği, davalı .....ın şirket Müdürler Kurulu Başkanı sıfatıyla şirketin yetkilisi olduğu, tüzel kişilerin eylem ve işlemlerinin organları vasıtasıyla yürütüldüğü, davalının da şirket yetkilisi sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan tespit raporu, 02/5/2018 tarihli bilirkişi raporu ve faturalardan , .......adlı bilgisayar proğramının FSEK 2.maddesi kapsamında İlim ve Edebiyat Eseri olduğu , FSEK 8, ve 11.madde uyarınca Eser sahibinin davacı olduğu, kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin ...... D.iş sayılı dosyasında ,yapılan keşif neticesinde , davalı şirket adresinde, harita odasında bulunan dizüstü bilgisayarda davacıya ait ....................... modüllerinin yüklü ve çalışır vaziyette bulunduğunun anlaşıldığı, davacı tarafın bilgisayar yazılımı üzerinde eser sahibi olduğu ,davacının mali haklarından çoğaltma hakkının ihlal edildiğinin tespit edildiği, davalı tarafın FSEK 76/2 maddesi gereğince yazılım üzerinde hak sahibi olduğunu iddia ve ispat etmediği anlaşılmıştır.
FSEK 68madde gereğince yapılan incelemede ,yazılımın ana modül ve 7 adet ek modulün bedelinin 39.290,00 TL olarak hesaplandığı , bilişim uzmanı bilirkişi tarafından sektörde %20 oranında indirim yapıldığının belirlendiği, yine 2016 yılı Netcad 7.0 versiyonu yazılım bedeli üzerinden hesaplama yapıldığından , tespite konu yazılımın ......sürümü olduğu anlaşılmakla bir kez daha % 20 oranında yindirim yapılması gerektiğinin beyan edildiği, tespite konu yazılımın toplam bedelinin 25.145,60 TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla, üç katı olan 75.436,80 TL'nın istenebileceği kanaatine varılmış, davacı tarafça ıslah dilekçesi ile neticei talebinin arttırılarak 80.000,00 TL'ya çıkarıldığı anlaşılmışsa da , davanın kısmen kabulüne kısmen reddine FSEK 68.madde gereğince,75.436,80 TL tazminatın davalılardan 20.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Islah ile arttırılan davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2-75.436,80 TL tazminatın davalılardan 20.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
Alınması gereken 5.153,09 TL harçtan peşin alınan 273,24 TL peşin harç, 1.093,00 TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 3.786,85 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına
Kabul edilen kısım üzerinden avukatlık ücret tarifesi gereğince 8.098,05 TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine
Red edilen kısım üzerinden Avukatlık ücret tarifesi gereğince 3.145,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak,davalı tarafa verilmesine
Davacı tarafça yapılan masraflar 31,40TL başvurma harcı, 4,60 TL V.H. 273,24 TL peşin harç, 1.093,00 TL ıslah harcı, 184,90 TL teb. Müz. Masrafı, 1.750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere 3.337,14 TL yargılama giderinden red ve kabul oranlarına göre 3.146,79 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına
Davalı tarafça yapılan herhangi bir yargılama gideri olmadığından takdirine yer olmadığına
Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine
Dair; davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/05/2018