T.C. İstanbul Anadolu FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/242 Esas
KARAR NO: 2018/14
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/05/2014
KARAR TARİHİ: 23/01/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin üyelerinden 5846 sayılı FSEK hükümlerinden doğan haklarını takip, talep ve tahsil etmek üzere kurulmuş meslek birliği olduğunu, hak sahiplerinden aldığı izinler ile müzik eserlerini tespit ederek fonogram haline getiren fonogram yapımcılarının bağlantılı haklara sahip olduklarını, müvekkiline üye olan fonogram yapımcılarının ve bu fonogramların içerdikleri tespitlerin çoğaltılması, satıması dağıtılmasına, işaret , ses ve / veya görüntünakline yarayan araçlarla umuma iletilmesine ve yeniden iletimine izin vermek veya yasaklamak hususunda münhasıran yetkili olduklarını,fonogram yapımcılarının müvekkiline bu haklarla ilgiliyargısal makamlara başvurma yetkisini de verdiklerini,.... uyarınca meslek birliği tarifeler yada ortak tarifelerinin her takvim yılının 9. Ayında kullanıcıları temsil eden ve kanunla kurulmuş kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile Bakanlığa bildirdiklerini ve kamuoyuna duyurduklarını, 2013 yılı tarifesini8n 2012 yılının 10. Ayında kesinlik kazandığını, fonogramlar üzerinde FSEK 80.maddesi uyarınca ......TV ve ...... FM radyo kuruluşlarının sahibi olan davalı ... Radyo ve Televizyon Yayınları A.ş ile müvekkili arasında en son 03/11/2006 tarihinde sözleşme imzalandığını ancak sözleşme hükümlerinin davalı tarafından yerine getirilmemesi üzerine .... Noterliğinin ... tarih .... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ... tarihli sözleşmeden dönüldüğünün davalıya bildirildiğini, ihtarnamenin tebliği ile birlikte .... tarihli sözleşme ile davalı şirkete verilen yayın izninin sona erdiğini,sözleşmenin feshi tarihinden itibaren ise müvekkilinden yayın izni almayan davalıların müvekkili meslek birliğinin repertuarında yer alan fonogramları .... TV ve ..... FM Radyo kuruluşlarının yayınlarında kullanmaya devam ettiğini, diğer davalılar ....., .... ve ...'ın ..... Radyo ve Televizyon Yayınları A.Ş nin 16/11/2011 tarihinde tescil edilen olağanüstü genel kurulunda yönetim kurulu üyeleri olarak seçildiklerini, eylemden hukuken sorumlu olduklarını,meslek birliğinin 2013 yılı tarifesinin FSEK in 43.maddesinin 41.maddesine yaptığı atıf gereğince 41. Madde de yer alan usul ve esaslara uygun şekilde belirlediğini ve duyurduğunu, davalının 2013 yılı için lisans sözleşmesi imzalamadığı gibi meslek birliğinin repertuarında yer alan fonogramları sahibi olduğu TV kanalında yayınladığına devam ettiğinin İstanbul 4 FSHH Mahkemesi' nin ... D.iş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu ile tespit edildiğini belirterek, Davalılardan .... Radyo ve Televizyon Yal.Aş.ne ait ..... TV logolu televizyon kanalında ve ... FM radyo kanalında , davacının hak sahibi olduğu müziksel tespitleri içeren fonogramların ve /veya televizyon kliplerinin 01/01/2013-31/12/2013 tarihleriarasında izin alınmadan ve mali hak bedeli ödenmedern yayınlanması nedeni ile .... TV logolu televizyon kanalında FSEK hükümlerine aykırı olarak davacının repertuarında yer alan fonogramların yayınlandığının ve davalının tecavüzde bulunduğunun, tespitine, meslek birliğinin tüm repertuarına .... TV ve ........FM radyo kanalında tecavüzün men' ine, .... TV ve .... FM radyo kanallarının yayın düzeyi ve 2013 yılı gelirlerinin belirlenmesi için RTÜK e müzekkere yazılmasını,bilirkişi incelemesi yapılmasını ve ..... TV kanalı ile ilgili hesaplanmış olunan 136,125 TL nin ve.....FM radyo kanalı ile ilgili hesaplanmış olan 118.937,50 TL nin (bilirkişi incelemesi neticesinde değişebilecek tutara ilişkin fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak üzere ) FSEK 68/1 maddesi gereği 3 katının yayının yapıldığı tarihten başlayarak avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacıya ödenmesine verilecek kararın tırajı en yüksek 2 gazeteden biri ile ilanına harç masraf ücreti vekaletin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hukuka aykırı yayının yapıldığını iddia ettiği .... Radyo ve Televizyon Yayınları A.Ş adına açılması gerektiğini, tüzel kişiliğin yönetim kurulu üyeleri olan müvekkillerinden ....ve .......... adına husumetten reddedilmesi gerektiğini davacının yalnızca fonogram yapımcıları ile aralarındaki sözleşmeleri dosyaya ibraz ettiğini "......" nın yapılan konuşmanın metnini veyahut her türlü sözlü- sözsüz tüm sesleri ilk defa kaydeden kimse olup. Yasada eser sahibinin haklarına bağlantılı hak sahiplerinden , komşu hak sahipleri arasında sayıldığını FSEK 80 maddesinin ilk fıkrasının 1/B bendinde fonogram yapımcılarının eser sahibinden ve icracı sanatçının da mali hakları kullanma yetkisini devraldıktan sonra mali haklara sahip olacağının belirtildiğini, eser sahibi ve icracıyla yapılmış geçerli bir devir akdininde tarafı olması gerektiğini fonogram yapımcılarının,eser sahipleri ile akdettikleri devir sözleşmelerinin de dosyaya sunulması gerektiğini dosyaya sunulan yetki belgelerinin bir kısmının da sürelerinin dolduğunu ve geçerli olmadığını, bir kısım yetki belgelerinde yalnızca çoğaltma ve yayma hakkının verilmiş olduğunu buna karşılık .......ndan umuma iletim hakkının davacıya devredilmediğini dolayısı ile davacının iş bu davayı açma yetkisinin bulunmadığını ,yokluklarında yaptırılan tespitleri kabul etmediklerini, tespitlerde bulunan kişilerin uzmanlık sıfatlarının yeterli olmadığını düşündüklerini, Rtük kayıtlarının getirilmeden inceleme yapıldığını , müvekkili şirket aleyhine tazminata ilişkin maddi koşulların oluşmadığını men davasının mevcut bir tecavüze karşı açılan bir dava türü oldğunu, olayda tecavüzün geçici olduğunu, ortada tecavüz kalmadığından ref istenemeyeceğini, müvekkilinin kanalının temanik bir kanal olduğunu, ulusal kanallar gibi yüksek gelirleri olmadığını, dava dilekçesinde belirtilen yıllık kullanım bedellerine itiraz ettiklerini, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının dava ile ilgisi olmadığını belirterek , davanın ....... ve ....n adına husumetten reddine , davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir
Dava;davacı ,eser sahibinin haklarına bağlantılı hakların fonogram yapımcılarına ait bölümü azerinde hak sahibi olan meslek birliğinin, hak sahibi olduğunu iddia ettiği müziksel tespitleri içeren fonogramların 2013 yılında davalı tarafça izin alınmadan ve mali hak bedeli ödenmeden yayınlanması nedeniyle tecavüzün tespiti, refi ve Fsek 68. Madde gereğince üç kat tazminatın ödenmesine ilişkindir.
RTÜK yazı cevabından;.... Radyo ve Televizyon Yayınları A.Ş. Ünvanlı medya hizmet yayın kuruluşunun ,28/07/2011 tarihinden geçerli müzik eğlence konulu tematik türde 10 yıl süreli uydu televizyon lisansı,27/07/2011 tarihinden geçerli 10 yıl süreli müzik eğlence konulu tematik türde Çok İl Kablolu Televizyon yayın lisansı, aynı tarihten geçerli 10 yıl süreli uydu radyo yayın lisansı ve 6112 Kanun'un geçici 4.maddesi gereğince ulusal radyo yayın hakkının bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde sunulan 03/11/2006 tarihli taraflar arasında imzalanan sözleşme ile ;davalı şirket ile dava dışı Bir numara Radyo ve Televizyon Yapımcılığı A.Ş. Nin (Şirketler) davacı MÜ-Yap'a 01/01/2001-31/12/2007 tarihleri arasındaki borçların yapılandırıldığı,2008-2009 yılları için mecralarda kullanacakları müzik yayınları sebebiyle MÜ-YAP dan izin almaları gerektiği ve bedellerinin ödenmesi gerektiğinin kararlaştırıldığı anlaşılmışsa da davalı tarafça dava konusu döneme ilişkin davacı MÜ-YAP ile sözleşme yapıldığı iddia edilmemiş ve sözleşme ibraz edilmemiştir.
Davacı tarafın sözleşmeden Beyoğlu 1. Noterliğinin 21/03/2008 tarihli 4360 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, sözleşmenin IV -7. Maddesinde belirtilen hükümler davalı tarafından yerine getirilmemiş olduğundan, dönüldüğü anlaşılmıştır.
Taraflar arasında sözleşmenin imza tarihinden sonraki yıllara ilişkin izinsiz yayın yapıldığından bahisle açılan davalar olduğu sunulan mahkeme ilamlarından anlaşılmıştır.
Mahkeme ilamları ve mahkememizin kayıtları incelendiğinde; 2008 yılındaki izinsiz kullanım iddiası ile açılan Mahkememizin 2009/190 Esas-2013/250 K sayılı davanın kabulüne , davalının izinsiz yayın yaptığının tespiti ile,tecavüzün ref'ine ve FSEK 68. Madde gereğince 653.350,00TL tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği kararın 02/06/2014 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
2009 yılındaki izinsiz kullanım iddiası ile açılan Mahkememizin... Esas-.... K sayılı davanın kabulüne , davalının izinsiz yayın yaptığının tespiti ile,tecavüzün ref'ine ve FSEK 68. Madde gereğince 825.825,00TL tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği kararın 02/06/2014 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
2010 yılındaki izinsiz kullanım iddiası ile açılan Mahkememizin .... (Kapatılan İstanbul Anadolu 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin.....) Esas sayılı davanın , 2011 yılındaki izinsiz kullanım iddiası ile açılan Mahkememizin....(Kapatılan İstanbul Anadolu 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... ) Esas sayılı davanın 2012 yılındaki izinsiz kullanım iddiası ile açılan Mahkememizin ....(Kapatılan İstanbul Anadolu 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... ) Esas sayılı davanın derdest olduğu ,görülmüştür.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamında inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, bilirkişiler 23/06/2017 tarihli raporlarında;
- İstanbul 4 FSHH Mah. .... D.iş sayılı dosşyasında ,davalının 15/06/2013 tarihli yayın akışları ve yayın içeriğinde , ...-yap'ın repertuarında yer alan fonogramların kullanıldığının tespit edildiği, davacının yerli ve yabancı fongramlar açısından mali hak takip yetkisine sahip olduğunu,
-Davalı tarafın dosyaya davacı ile 01/01/2013-31/12/2013 dönemlerini kapsayan bir sözleşme yapıldığına dair herhangi bir belge sunulmadığı ,
-Davalı tarafın yasal defterlerinin usulune uygun tutulduğu ve 6100 sayılı HMK belirtilen sahibi lehine delil olarak kullanılabileceği,
-...-YAP 2013 Radyo ve TV Tarifeleri ; Radyo ve Televizyon Üst Kurulu İzin ve Tahsisler Daire Başkanlığının 03/06/2014 tarih ... sayılı yazısında ,......TV için "Tematik " türde Uydu+Kablo yayın alanı,...Fm için "Genel Yayın " türünde uydu alanı lisansının bulunduğu
- Davalının 2013 yılı kurumlar beyannamesi ve ilgili yıl sonu kapanış kayıtlarında yıllık net satışlarının ( gelirlerinin ) 637.084,10 TL geliri dikkate alınarak 2013 yılında davacı ile davalı arasında sözleşme yapılmış olsaydı;.......TV televizyon kanalı iç in 65.340 TL +KDV ödemesi ,....FM Radyo kanalı için 118.937,50 TL +KDV Ödemesi gerektiği
FSEK 68/1maddesi "Eseri ,icrayı fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapıllmış olmasıhalinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir" düzenlemesi gereğince; davacının 3 kat fazlasını (..... TV televizyon kanalı için 65.340-TLx3=196.020 TL ,ve.... FM Radyo Kanalı için ( 118.937,50 ÜM x3= 356.812,50 TL sözleşmenin yapılması gereken 2012 yılı 11. Ayından itibaren avans faizi ile birlikte davalı taraftan isteyebileceği, beyan edilmiştir.
Davacı vekili 11/07/2017 tarihli dilekçesi ile;rapora karşı beyan ve itirazda bulunmuş,.....FM için talep edilebilecek bedele itirazlarının bulunmadığını ancak ....TV isimli kanalın tematik türde değil de müzik kanalı olarak yayın yaptığının maruf ve meşhur olduğunu beyanla bu kanal için 145.200 TLx3= 435.600 TL üzerinden hesaplama yapılmasını talep ettiklerini beyan etmiştir.
Davalı vekili rapora itiraz dilekçesinde;davacının portföyündeki tüm repertuar açısından ihlalin gerçekleştiği yönünde kuvvetli delil sunulmadığı haldetüm repertuar yönünden hesaplama yapılmasının doğru olmadığını, davacı tarafından fonogram yapımcıları ile aralarındaki sözleşmeleri ibraz etmişse de fonogram yapımcılarının eser sahipleri ile aralarındaki devir sözleşmelerini ibraz etmediklerini, bu sözleşmelerin de incelenmesi gerektiğini , davacı meslek birliğinin fonogram yapımcılarına yapmış olduğu ödemelerin de dosyaya ibrazının gerektiği, hesaplama yapılırken davacı meslek birliğinin tarifesindeki indirimlerin uygulanmadığını, 3 kat hesaplama yapılmasının da iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu beyan etmiştir.
FSEK 43. Madde gereğince "Radyo- televizyon kuruluşları,uydu ve kablolu yayın ve/veya iletim yapacak kuruluşlar yayınlarında yararlanacakları opera,bale,tiyatro ve benzeri sahneye konmuş eserlerle ilgili olarak hak sahiplerinden önceden izin almak zorundadır.
Bu kuruluşlar sahneye konmuş eserler dışında kalan eser,icre fonogram ve yapımlar için ilgili alan meslek birlikleri ile 52. Maddeye uygun sözleşme yaparak izin almak,söz konusu yayın ve/veya iletimlere ilişkin ödemeleri bu birliklere yapmak ve kullandıklarıilişkin listeleri bu birliklere bildirmek zorundadır."
Davalılar vekilinin davalı müvekkilleri .... ve .......'ın davalı şirket yönetim kurulu üyeleri olduğunu , bu davalılar yönünden davanın husumet yönünden reddi gerektiğini beyan etmişse de, davallar vekilinin kabulü ve şirket sicil kayıtlarından davalıların davalı şirketin ortağı ve yönetim kurulu üyeleri olduğu, davalı şirketin yönetim kurulu üyelerinin bilgisi dışında izinsiz olarak sahibi oldukları Televizyon kanalında ve radyoda izinsiz müzik yayını yapmasının mümkün bulunmadığı, taraflar arasında önceki yıllarda da izinsiz yayın yapılması nedeniyle (2008-2009 yılları) yargılaması yapılarak kesinleşmiş mahkeme kararları bulunduğu, FSEK 68. Madde gereğince talep edilen tazminatın (varsayımsal sözleşme bedeli) literatürde medeni ceza mahiyetinde bulunduğu, tüzel kişinin eylem ve işlemlerini organları vasıtasıyla yürüttüğü ve davalı şirketin izinsiz yayın yapması nedeniyle hükmedilecek tazminattan davalı şirketin karar mekanizmasında bulunan davalı yönetim kurulu üyelerinin de sorumlu olduğu kanaatine varılarak husumet itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
İstanbul 4.Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ....... D.İş sayılı dosyasında yapılan tespit sonucunda alınan bilirkişi raporu,, davacı meslek birliğinin fonogram yapımcıları ile imzaladığı sözleşmeler ve bilirkişi heyet raporu ile davacının hak sahibi olduğu yerli ve yabancı fonogram yapımcılarının eserlerinin, davalı şirketin sahibi olduğu.....TV isimli televizyon kanalında ve.....FM isimli radyo kanalında izin alınmadan yayınlandığı,davacının fonogram yapımcıları ile aralarındaki sözleşmeleri ibraz ettiği ayrıca eser sahiplerinin fonogram yapımcıları ile devir sözleşmeleri imzalandığını ispatla yükümlü bulunmadığı, RTÜK 'den celp edilen yazı cevabından davalının televizyon kanalının tematik türde uydu ve kablo yayın lisansının radyo kanalının da ulusal düzeyde karasal yayın lisansının bulunduğu anlaşılmakla; bilirkişi raporunda 2013 yılında davalı tarafın davacı ile sözleşme yapmış olsaydı ödemesi gereken bedel hesabının hükme esas almaya elverişli olduğu gözönüne alınarak ; davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ,..... TV için 65.340,00TL nin FSEK 68/1 mad. Gereğince 3 katı olan 196.020,00 TL , TL ,....FM radyo için 118.957,00 TL nin 3 katı olan 356.812,50 TL olmak üzere toplam 552.832,50 TL nin 15/06/2013 yayın tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine fazlaya iliilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili davalı televizyon kanalının tematik türde yayın yapmadığını, müzik kanalı olarak maruf ve meşhur olduğunu beyan ederek rapora itiraz etmişse de; RTÜK yazı cevabında davalı kanalının tematik türde yayın yaptığı (müzik/eğlence) bildirilmekle tarifenin 8. Maddesinde; " Kablo,uydu ve dijital iletimden en az ikisini aynı anda yayın yapan kuruluşları,ortak aboneler nedeniyle her iki tarifenin toplam bedelinin %25 indirimli öder " düzenlemesi bulunduğu,davacı kanalın yayınlarının tematik kablo ve uydu iletimi aynı anda yapan televizyon kanalı olduğu ve tematik türde (müzik) yayın yaptığı anlaşılmakla davacı itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasında önceki yıllarda da izinsiz yayın yapılması nedeniyle davalar görülerek verilen kararların kesinleştiği, davalının davaya konu 2013 yılında izinsiz yayın yapmaya devam ettiği gözönüne alınarak, davacının da müterafık kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla FSEK 68. Madde gereğince üç kat tazminat talebinde haklı olduğuna karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABÜLÜNE KISMEN REDDİNE
2-Davalıların ,davacı tarafın FSEK ten kaynaklanan mali haklarına tecavüz ettiğinin tespitine,
3-....TV için 65.340,00 TL nin FSEK 68/1 mad. Gereğince 3 katı olan 196.020,00 TL ,
...FM radyo için 118.937,50 TL nin 3 katı olan 356.812,50 TL olmak üzere toplam 552.832,50 TL nin 15/06/2013 yayın tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine
4-Davacının fazlaya ilişkin 212.355,00 TL lik talebinin reddine
5-Dava tarihinden sonraki tecavüzlerin men'ine,
6-Kararın gazetede ilanı talebinin reddine
7- Alınması gereken 37.763,99 TL harçtan peşin alınan, 4.355,85 TLpeşin harç ve 8.711,64 TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 24.696,50 TL TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına
8-"Tecavüzün tespiti ve meni yönünden "Avukatlık ücret tarifesi gereğince 3.145 TL ücreti vekaletin davalılardan müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine
9-Kabul edilen tazminat talebi üzerinden Avukatlık ücret tarifesi gereğince 36.063,30 TL ücreti vekaletin davalılardan müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine
10-Red edilentazminat miktarı üzerinden Avukatlık ücret tarifesi gereğince 18.691,30 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine
11-Davacı tarafça yapılan masraflar 25,20 TL başvurma harcı, 4.355,85 TL peşin harç, 8.711,64 TL tamamlama harcı, 1.790 TL tebligat , müzekkere ,5.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere 19.882,69 TL yargılama giderinden 14.364,84 TL sinin davalılardan müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine
12-Davalı tarafça yapılan masraf olmadığından takdirine yer olmadığına
13-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı usulen okunup anlatıldı.. 23/01/2018.